Nancy Stuvel De Wijde Wereld In

Poep

2011-06-13T14:20:00.002+02:00

Nou zeg, zegt de man, moet je nou toch horen wat ik tegenkwam net. Ik liep effe om de plas om de hondjes uit te laten, en die kleinste heeft eindelijk z’n behoefte gedaan, komt daar een of ander wijf aanlopen en zegt ‘had u dat niet even op kunnen ruimen’. Nou ja zeg, waar bemoeit ze zich mee. Je kent dat wel, zo’n keurige dame die zo netjes praat, achterlijk wijf. Nou, ik heb ‘r ’s goed de waarheid gezegd.
Oh, zegt de vrouw, net goed, en wat heb je gezegd?
Nou, wat denk je, zegt de man, al die paden in het park liggen toch vol stront, dàt heb ik ‘r natuurlijk gezegd, stom wijf, kijk ’s uit je doppen, zeg ik, moet je ’s kijken wat daar verderop ligt, daar ligt ’t toch vol, en dan moet ik dit kleine beetje zeker oprapen, ik kijk wel uit.
Oh, en wat zei ze toen, zegt de vrouw.
Nou, niks, geloof ik, ze liep gewoon door, ze zal wel beledigd geweest zijn of zo. Ik riep ‘r nog wat achterna, maar dat hoorde ze geloof ik niet.
Oh, nou, was dat alles?, zegt de vrouw.
Nou, dat dacht ik eerst wel, zegt de man, maar toen opeens kwam ze terug en weet je wat ze toen zei?
Nee, zegt de vrouw, natuurlijk weet ik dat niet, wat zei ze dan?
Nou, zegt de man, ze zei ‘en dan doet u daar dus gewoon aan mee’ Dat zei ze, nou ja zeg, dat slaat toch helemaal nergens op, wat een stom wijf, wie denkt ze wel dat ze is. ‘Ja’, zegt ze nog een keer, ‘als u dat niet opraapt, dan doet u daar toch gewoon aan mee.’ Hoe komt ze d’r bij, dus ik zeg tegen d’r ‘nou, ga zelf maar kijken, daar verderop daar ligt ’t helemaal vol en als u niet van honden houdt, dan ken ik d’r ook niks aan doen, discussie gesloten.’
Oh, zegt de vrouw, dat heb je goed gezegd. En toen zei ze zeker niks meer?
Ja zeker wel, zegt de man, zo’n wijf weet niet van ophouden, weet je wat ze zei?
Nou, wat dan, zegt de vrouw.
Nou, ze zegt ‘ik probeer gewoon met u te praten, hoor.’ Ja, hèhè, ik ben niet doof, zeg ik nog. Maar goed, doe mij maar een bakkie troost, dat heb ik wel verdiend.
Wat een stom mens,zeg, ik mag leien dat ze straks in een lekkere verse hondendrol stapt, hahaha.
Hahaha, zegt de vrouw, hier heb je je bakkie troost, wat kan ik met jou toch altijd lachen.

Chamizal National Memorial

2010-08-11T17:27:00.009+02:00

Hee, iets positiefs langs de grens tussen de VS en Mexico, dus niet alleen dood en verderf! Grensgebieden vragen natuurlijk om conflicten, maar soms worden die opgelost en komt er iets moois uit voort. Zoals hier, aan beide zijden van de grensrivier Río Grande.
In El Paso, Texas, is dat het Chamizal National Memorial, en in Juárez z’n tegenhanger, het Parque Chamizal.

De Río Grande, die in Mexico de Río Bravo heet, is de aanstichter van het conflict. Een rivier als aanstichter? Ja, want een rivier kan grillig zijn en wil nog wel ’s een beetje van koers veranderen. En als dat in een grensgebied gebeurt, wordt het ingewikkeld.
Deze Río Grande/Bravo kroop een beetje naar het zuiden en zowel Mexico als de VS claimde het stuk land waar de rivier eerder liep. Het ging om nog geen 2½ vierkante kilometer, maar het conflict duurde meer dan honderd jaar. Het liep zelfs zo hoog op dat verschillende presidenten van beide landen er aan te pas moesten komen.
Maar goed, in 1963 werd men het eindelijk eens. Ieder land kreeg de helft van het gebied, de rivier werd door een nieuw te graven kanaal geleid, ten noorden ervan werd Amerikaans, ten zuiden Mexicaans.

Hadden ze daar nooit eerder aan gedacht?
Enfin, in 1964 draafden de Amerikaanse president Lyndon Johnson en de Mexicaanse president op voor de plechtige plaatsing van een herdenkings grenspaal.

Het Mexicaanse deel van het stuk land werd omgetoverd tot Parque Público El Chamizal.
In El Paso werd in 1974 het Chamizal National Memorial geopend. Dat is deels ook een park, maar het is vooral een cultureel centrum met kunstgaleries, een theater binnen en een openlucht theater, en natuurlijk een museum waar de hele geschiedenis in geuren en kleuren wordt verteld.

Dat mijn gastvrouw en ik de enige bezoekers waren, is hopelijk niet typerend voor Chamizal, maar ja, het was eind maart en een doordeweekse dag.
Misschien dat in het weekend de picknicktafels en –banken vol zitten met mensen die zich ook laten inspireren door de doelstelling van Chamizal:
“Chamizal is meant to increase visitor awareness of cooperation, diplomacy and cultural values as a basic means to the resolution of conflicts.”

Op de vele (gratis) concerten, festivals en evenementen zullen ze in ieder geval in groten getale afkomen.

Billy the Kid

2010-07-30T17:01:00.005+02:00

Mesilla, New Mexico, is een echt Wild West stadje geweest. Vrolijke en minder vrolijke verhalen zijn er te vinden. En beroemde of beruchte namen, zoals Billy the Kid. Iedereen kent die naam, maar daar blijft ’t meestal ook bij.
Voor mij in ieder geval was het nogal een verrassing z’n naam hier tegen te komen, en wel op de muur van een van de oudste gebouwen daar, dat nu de Billy the Kid Gift Shop heet.

Niet toevallig, want het gebouw was rond 1880 gerechtsgebouw annex gevangenis, en hier werd Billy berecht en veroordeeld tot de dood door ophanging. Er zijn overigens wel meer plaatsen die zich Billy toe-eigenen, natuurlijk.
Hij was een veedief, bandiet, outlaw. Maar ook een jongen was ie, en hij werd maar 21 jaar.

Hij was zowel een beruchte outlaw als een geliefde volksheld. Vooral de ‘hispanic’ gemeenschap was dol op ‘m: voor hen was hij de held van de onderdrukten, een verdediger van het volk die slechts uit zelfverdediging doodde … jaja …
Na z’n ter dood veroordeling in 1881 ontsnapte hij uit de gevangenis, met behulp van dorpsbewoners. Maar niet al te lang daarna werd hij alsnog doodgeschoten, door sheriff Pat Garrett. Dezelfde man die een jaar later een biografie over hem publiceerde met de titel ‘The Authentic Life of Billy, the Kid’, een nogal sensationalistisch boek, naar het schijnt.
Maar Billy groeide daarna wel uit tot een symbool van de Amerikaanse Wild West.
Zozeer zelfs dat hij de inspiratiebron werd voor allerlei creaties, waaronder zeventien films, twee toneelstukken and zeker negen songs.

www.youtube.com/watch?v=_CcadC-S8-E&feature=related
trailer van de film ‘Pat Garrett & Billy the Kid’, Sam Packinpah, 1973

www.youtube.com/watch?v=QNhrLV3J73g
een oude traditional over Billy the Kid, arr. Ry Cooder

www.youtube.com/watch?v=ubl_dUEgd5M
de Bob Dylan ‘Billy the Kid’ song, in het Spaans door J.M. Baule

www.youtube.com/watch?v=kTv3Ig02sKs&feature=related
een 4 min. serie afbeeldingen van Billy, op films, boeken, etc

Ghost Story in de Double Eagle

2010-07-30T16:33:00.012+02:00

Iedereen in Mesilla wist het, behalve de Señora.
Ze was met haar gezin verhuisd naar de villa waar nu het Double Eagle Restaurant in zit. Het was een familie van goede naam, machtig en met veel relaties, een goed netwerk, zouden we nu zeggen. De Señora had grootse plannen voor haar oudste zoon, Armando, ze was tenslotte van standing. Armando was nog maar een tiener, maar hoe jong hij ook was, hij was hartstochtelijk verliefd op Inez, een van de bedienden.
Een prachtig meisje was het, met lang zwart haar, en .. ze beantwoordde zijn gevoelens.
Het tweetal moest hun liefde wel geheim houden, want de Señora zou nooit instemmen met een verbintenis tussen de twee.
Al snel kwamen de andere bedienden achter de geheime romance, en spoedig was het hele dorp ervan op de hoogte, maar omdat de Señora niet bepaald geliefd was in het dorp, deed iedereen z’n best om het geheim te bewaren.
Helaas, Armando kon z’n liefde toch niet lang voor zich houden en hij vertelde ‘t z’n moeder, die in razernij uitbarstte en Inez het huis uitgooide.
Maar op een dag kwam de Señora eerder dan verwacht terug van een reisje …. ze hoorde stemmen in Armando’s kamer, deed de deur open en zag Inez en Armando in een innige omhelzing ….
De Señora raakte buiten zinnen, pakte een grote schaar en stak ‘m in Inez d’r borst. Ze hief haar arm op om nog een keer te steken … Armando slaakte een kreet en sprong naar voren om zijn Inez te redden … de Señora was zo verblind dat ze hem niet zag en met alle kracht stak ze de schaar in de rug … van haar eigen zoon.
En dat was het onfortuinlijke einde van de twee geliefden.
Volgens de overlevering heeft de Señora nooit meer een woord gezegd.

Maar dit is nog niet alles.
Het verhaal gaat dat de jonge geliefden nog steeds in Armando’s vroegere slaapkamer leven, als geesten weliswaar. En ze spoken behoorlijk. Soms, als het personeel ’s morgens het restaurant binnenkomt, vinden ze overal kapotte glazen en omgevallen stoelen, en dat terwijl alle deuren op slot waren.
Ook zijn er twee Victoriaanse leunstoelen waar niemand ooit op zit, maar waarvan wel de fluwelen bekleding versleten is … in de form van twee lichamen, het ene iets groter dan het andere …. ik heb ze zelf gezien …. buaahhaaaaahhh …..
Een paar gasten die gedineerd hadden in Armando’s kamer zeiden dat ze de aanwezigheid van de geliefden voelden en dat ze een foto hadden genomen … kijk maar links, er is duidelijk een gedaante te zien. En dan bedoel ik niet degeen die ik met m’n flits onthoofd heb.

Op de foto hieronder staan de levende mannen Wesley en Mike, harde werkers van het restaurant. Van hen heb ik het verhaal over de geesten van het Double Eagle Restaurant in Mesilla, New Mexico.

Mesilla, New Mexico

2009-09-08T18:43:00.007+02:00

Goed, we gaan even met onze rug naar die ellende in het zuiden, in Juárez, Mexico, staan en kijken noordwestwaarts. Ook op een steenworp afstand van El Paso, Texas, ligt de Amerikaanse staat New Mexico. Mijn gastvrouw en haar zoon zijn zo gastvrij en lief om me daar rond te rijden.
We rollen door een nogal plat landschap, in het zuidoosten van New Mexico, altijd met bergen in de verte, en komen langs veel adobe huizen, pecan bomen, cypressen, wijngaarden, katoenvelden en veel cactussen.
Ons einddoel is (la) Mesilla, een klein, dorpsachtig stadje en ‘hidden jewel of the Southwest’.

In New Mexico woonden natuurlijk allereerst Indianen, vooral Apachen en Navajo. De Indianen die hier nu nog wonen, zijn vooral Navajo en Pueblo volkeren.
Later waren de Spanjaarden er de baas en vervolgens kwam het bij Mexico.
Dat is wel te merken aan de samenstelling van de bevolking: van heel Amerika heeft New Mexico het hoogste percentage Hispanics, 45%. Geen wonder dat het er zo Mexicaans uitziet, en klinkt, en ruikt.

Dit is restaurant La Posta de Mesilla.
Het is een van de oudste gebouwen van Mesilla en is te vinden op het National Register of Historic Places.
Ooit was het een belangrijke halte op de Butterfield Stagecoach Line, die in 1858-61 van St. Louis naar San Francisco liep. Het is er echt een western, en je ziet het zo voor je, vastgebonden paarden die water drinken, de koets even geparkeerd, de mannen die in de bar met wat biertjes uitrusten na een lange, hete en stoffige rit door de woestijn.

La Posta is inmiddels een van de beroemdste restaurants in de Southwest van de VS geworden. Het is behoorlijk groot, bestaat uit verschillende ruimtes die allemaal Mexicaans kleurrijk zijn ingericht. Hier is de deur, geheel in stijl, met natuurlijk een Maria-afbeelding ernaast.

In de lobby na de ingang worden we verwelkomd door ook weer kleurrijke tropische vogels. Ze zien er allemaal uit als papegaaien, en volgens La Posta zijn er Macaws, Mexican Red Heads, Yellow Nape Amazon, een African Gray en Cockatiels.

Ze zien er prachtig uit en zorgen voor een bizondere sfeer, ook al houd ik niet van vogels in een kooi.

In deze ruimte hebben we heerlijk geluncht, Mexicaans natuurlijk.

El Paso, Texas / Juárez, México

2009-09-01T20:59:00.003+02:00

Dit is Mexico, gezien vanuit El Paso, Texas. Vanuit een auto op de autoweg in El Paso.
Leuk! Mexico! Hmmm.
Helaas, dit is een deel van Mexico dat gelijkstaat aan Niet Naartoe Gaan!, Gevaar!, Dood!
Het is (Ciudad) Juárez, op slechts twee minuten afstand van El Paso, net aan de overkant van de rivier de Rio Grande, die daar Río Bravo heet. Je hoeft alleen maar de brug over.
Maar doe dat maar liever niet.

Het is niet meer zonder risico om er als toerist door de leuke straatjes van het oude centrum te dwalen. Je zou geraakt kunnen worden door een verdwaalde kogel uit een schietpartij tussen rivaliserende drugsbendes.
En Juárez is ook berucht om de vele moorden op jonge vrouwen.
Het is een stad van armoede en geweld, maar tegelijkertijd is het een van de snelst groeiende steden ter wereld, met meer dan driehonderd assemblagefabrieken.
In 2008 riep een prestigieus tijdschrift Juárez zelfs uit tot “Stad van de Toekomst”.

Mijn gastvrouw in El Paso vertelde me dat de moeders niet meer met hun jonge kinderen naar het park gaan, uit angst dat ze een dode vinden. Zij gaat zelf ook niet meer naar Juárez en dat is jammer, want het was er leuk wandelen, winkelen en uit eten gaan.
Natuurlijk is er méér dan geweld tussen drugsbendes, er zijn vooral ook gewone mensen die hun gewone leven leiden.

Dit is het begin van de Cordova International Bridge, die Juárez, Mexico verbindt met El Paso, Texas. In de verte zie je de verkeersborden.
Helaas gingen wij dus niet Mexico in.
Het drugsgerelateerde geweld in Juárez is een ingewikkelde kwestie, dat is duidelijk.
Het heeft te maken met armoede, corruptie, hebzucht, politiek, belangen, gewetenloosheid, sociaal onrecht, weinig wil om er echt en structureel iets aan te doen, etc etc.
Even wat cijfers: in 2008 zijn in verband met de ‘oorlog’ tussen drugsbendes in heel Mexico zo’n 6.000 mensen vermoord, van wie meer dan 1.600 in Juárez. In de eerste helft van dit jaar, 2009, zijn het er al meer dan 1.000. Het wordt dus steeds erger.

Helaas is er, zoals ik al zei, nóg een type moorden in Juárez, en dat zijn die op jonge vrouwen. Sinds 1993 zijn er honderden jonge vrouwen vermoord. Er is zelfs een apart Spaans woord voor: de ‘feminicidios’ of ‘las muertas de Juárez’.
Volgens de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten kennen de moorden hetzelfde patroon: "De slachtoffers van deze misdaden zijn overwegend jonge vrouwen, tussen de 15 en 25 jaar oud. Velen waren studenten, en de meesten waren arbeidsters in maquiladoras (assemblagefabrieken.NS). Een aantal waren relatieve nieuwkomers in Ciudad Juárez die gemigreerd waren vanuit andere delen van Mexico. De slachtoffers zijn over het algemeen als vermist opgegeven door hun families, en hun lichamen werden dagen of maanden later gevonden in braakliggende percelen of afgelegen gebieden. In de meeste gevallen waren er tekenen van seksueel geweld, misbruik, marteling en in sommige gevallen verminking."
De meeste moorden zijn nog steeds niet opgelost.
In 1998 is voor het eerst ook een buitenlandse vrouw in Juárez vermoord, en wel een Nederlandse. Internationaal komt er steeds meer aandacht voor dit grote probleem. En ja hoor, er is in 2006 zelfs een film over gemaakt, ‘Bordertown’, met Jennifer Lopez en Antonio Banderas. Hij was te zien op het Filmfestival van Berlijn.

Trein naar El Paso

2009-06-22T18:41:00.006+02:00

Middenin de nacht brengt de taxichauffeur me naar het Amtrak treinstation van San Antonio en als hij hoort dat ik docent Spaans ben, krijg ik een hand van hem, hij komt uit Mexico. We hebben het gehad over tweetaligheid, hij vindt het raar dat hier in Amerika het Engels opgelegd is als voertaal terwijl de Indianen de oorspronkelijke bevolking zijn.
M’n trein staat klaar, lang, hoog en glimmend zilver, met twee verdiepingen. Ik mag er meteen in van de zwarte conducteurs met hun zuidelijke tongval. Het is een beetje spookachtig op dit vroege uur, met overal slapende mensen in allerlei houdingen gedrapeerd over twee stoelen. De meesten hebben zelf een kussen en dekbed meegebracht.
De trein komt in beweging, kruipt weg, staat stil, kruipt, staat stil en krijgt pas een half uur later een beetje snelheid.
De conducteur komt langs, zegt “talk to me again, where’re you going?” en plakt een papiertje boven m’n hoofd met ELP/1, El Paso 1 persoon.
Twee uur later is het licht geworden en zie ik waar we doorheen rijden: af en toe een heuvel, verder plat met plukken begroeiing.

Ik ga ontbijten in de ontbijtwagon en dat valt niet tegen: voor $6 (€4,50) krijg ik sinaasappelsap, 2 x thee, scrambled eggs, hash browns (gebakken geraspte aardappel) en ‘n biscuit (broodje).
We zitten met z’n vieren aan tafel, een stel uit San Francisco en een vrouw uit het zuiden. En zoals gebruikelijk met Amerikanen zitten we meteen te praten over waar iedereen vandaan komt en naar toe gaat en waarom en wat ie doet in dit leven. Het is opvallend en jaloersmakend hoe gemakkelijk en soepel je in dit land in gesprek komt met mensen. En het is niet per se oppervlakkig, zoals Nederlanders graag zeggen, het is net zo oppervlakkig als je het zelf maakt.
Ik vertel hoe ik deels met Servas reis, een internationale organisatie waarbij je bij mensen kunt logeren. Op die manier leer je een land meer van binnen uit kennen.
De vrouw uit het zuiden is enthousiast, wil ook lid worden en claimt me meteen als ‘a friend in Holland’.

Wat een fijne trein is dit en wat zit ik hier heerlijk: ik heb niet alleen een voetensteun maar ook een steun onder m’n benen, een ware relax fauteuil. Twee stoelen voor mezelf en met die beenruimte erbij houd ik dit wel twaalf uur vol.
De helft van de wagons heeft stopcontacten bij de stoelen voor laptop, camera, mobieltje, mp3 speler.
De meeste (Amerikaanse) passagiers slapen, lezen of doen iets met hun laptop, ze vinden het landschap niet zo interessant. Dat snap ik wel, maar ik als Hollandse poldertante vind het prachtig, twaalf uur lang door woestijn, met bulten hier en daar en plukjes droog groen.
Huisjes komen ook wel langs, maar toch, het is voornamelijk leeg en eindeloos.

Een paar keer maar op die lange dag stoppen we bij een (soort) station.

Mensen brengen mensen weg of halen ze op, en passagiers kunnen even een sigaretje opsteken.

De conducteur kondigt af en toe iets bezienswaardigs aan, zoals de rivier de Río Grande, weer zo’n naam uit Westerns, waar we vlak langs rijden en waar aan de andere kant Mexico ligt. Mexico! Op een paar meter afstand!
Ik zit als een koningin met m’n voeten omhoog en kijk, mijmer, schrijf.
En zo glijdt de dag en het landschap voorbij.
Om half twaalf zie ik een huis. Om twaalf uur een auto.
We zetten ons horloge een uur terug: we rijden nu door mountain time.
Bij de lunch zit ik tegenover een kleine man met grote snor en tattoo. Hij is op weg naar z’n zoon, want die gaat, met z’n vrouw, voor de derde keer naar Irak, voor een jaar en ieder naar een andere plek. Ze zijn beiden militair. Hun twee zoontjes van 1 en 2 gaan dan naar haar ouders. Het lijkt me vreselijk, zo’n uit elkaar gerukt gezin, maar gelukkig is er internet met skype en webcam. De man trakteert me op het eten.
Rond vier uur ’s middags zijn we opeens weer in de bewoonde wereld, met ranches, akkers en geïrrigeerde boomgaarden. De trein toetert en gaat sneller rijden.
Keurig op tijd komen we in El Paso aan. Twaalf uur hebben we gereden en nog steeds zijn we in Texas, maar wel bij de grens met de volgende staat: New Mexico.
In de grote lege wachtruimte wacht ik een uur op m’n nieuwe gastvrouw. Dan blijkt dat zij thuis heeft zitten wachten op mijn telefoontje.

San Antonio, Texas

2009-06-18T15:12:00.016+02:00

Het wordt dus een kort bezoek aan San Antonio: een middag, een avond en een halve nacht.
Als een echte toerist begin ik natuurlijk bij The Alamo. Het is een heel bekende naam maar waarvan toch precies?

Dit is het, de Alamo, een gebouw met een tragische geschiedenis, weet ik inmiddels, en symbool van het Vrije Texas, vrij van de Mexicanen, wel te verstaan.
In de 18e eeuw was het een missiepost, waar (Spaanse) missionarissen en bekeerde indianen woonden. (waarom lieten indianen zich toch bekeren?)
Een eeuw later waren de missionarissen verdwenen en werd het een militaire post. Tot 1836, het jaar van de Texaanse Revolutie.
Texas hoorde bij Mexico, dat net een onafhankelijkheidsoorlog tegen Spanje achter de rug had, en nu kwam Texas in opstand tegen de Mexicanen, ook om een eigen staat te worden.
Het waren zware gevechten tussen vijfduizend Mexicaanse soldaten en tweehonderd Texaanse strijders die zich op de Alamo verschanst hadden. Het beleg duurde dertien dagen en natuurlijk konden de Texanen geen stand houden tegenover die Mexicaanse overmacht. Maar ze streden tot het bittere einde, en dat was voor hen de dood.
Korte tijd later delfden de Mexicanen toch het onderspit en de Republiek Texas was geboren. Negen jaar later voegde Texas zich als staat bij de Verenigde Staten. Nederland was trouwens een van de weinige landen die de (kortlevende) Republiek Texas erkenden, heel voortvarend.

Nog zo’n bekende naam is Davy Crockett. Bekend, maar geen idee. En wat blijkt, hij was een van de dappere strijders op de Alamo en hij kwam daar dus ook aan z’n eind, hoewel daar verschillende verhalen de ronde over doen. Maar een held was ie.
Natuurlijk zijn er films gemaakt over de strijd, en een ervan, uit 1954, heet “Davy Crockett, The King of the Wild Frontier”. Ik weet niet of ik ‘m gezien heb, maar ik hoor het de mannen meteen zingen: “Deevieee, Deeevie Crockett ………”

Een lange rij bezoekers staat in de zon te wachten tot ze de oude kerk in kunnen. Ik loop de tuinen in, bewonder de cactussen, kijk naar een film over de geschiedenis.

Hier is het monument dat ter ere van deze dappere mannen werd opgericht in 1936, “to commemorate one hundred years of Texas independence.”

“In memory of the heroes who sacrificed their lives at the Alamo, March 6, 1836, in the defense of Texas. They chose never to surrender nor retreat. These brave hearts with flag still proudly waving, perished in the flames of immortality that their high sacrifice might lead to the founding of this Texas.”

Op naar de volgende toeristische plek, vlakbij de Alamo: de River Walk, of Paseo del Río. Trappen af en dan slenteren langs de San Antonio River.

Zitten doe ik ook, natuurlijk, op bankjes tussen geurende bloemen, struiken en bomen. Rondvaartboten varen af en aan. Overal restaurants en bars, een winkelcentrumpje, mensen die genieten in de zon of juist in de schaduw, want het is behoorlijk warm. We zitten tenslotte op de hoogte van Afrika.

Het is een fraai stukje San Antonio, maar op sommige plekken wel wat te commercieel naar mijn smaak.
Het strompelen vermoeit me en ik eindig de middag met een uurtje in de bibliotheek, lekker koel en met gratis internetverbinding voor mijn mini laptop. Wat ben ik toch blij met dat ding.
Onderweg naar het kantoor van m’n gastvrouw, waar ik m’n bagage had achtergelaten, kom ik langs dit Rainforest Cafe.

Met gastvrouw D ga ik eten in een befaamd en hip eethuis, de Liberty Bar. Het ziet eruit alsof het elk moment in elkaar kan storten.

Ze is bevriend met de eigenaar, die bij ons aan tafel komt zitten. Er schuift nog een leuke man aan, en opeens bevind ik me in hun leven vol wederwaardigheden en ik word er als door een spons ingezogen. Wat bizonder om een paar uur deel uit te maken van deze nieuwe mensen. “Ships that pass in the night’, zei mijn vader vaak. Maar wel schepen die even bij elkaar aanleggen. Ik geniet.

www.thealamo.org
www.visitsanantonio.com
www.thesanantonioriverwalk.com
www.liberty-bar.com/index.html

Naar San Antonio

2009-06-16T13:35:00.002+02:00

Wat een mailtje al niet kan doen: ik heb bijna de hele nacht wakker gelegen, in Austin, door het mailtje van m’n gastvrouw in El Paso, over een paar dagen. Ze schrijft over de vele drugsmoorden, vlakbij, aan de andere kant van de rivier.
Vandaag wordt de reis kort: met de bus naar San Antonio (Texas), 2½ uur naar het zuiden.
Ja ja, het echte avontuur gaat beginnen. Tot nu toe ben ik steeds in het veilige gezelschap van Amerikaanse familieleden geweest, maar nu ga ik in m’n eentje reizen. Hoewel, ik heb her en der op m’n route vriendelijke gastgezinnen die op me wachten. Dus zo avontuurlijk is het nou ook weer niet. Maar ik vind het spannend.
Om half zeven zijn we opgestaan, nicht A en ik. Ik hoef pas twee uur later bij het Greyhound busstation te zijn, maar A is als de dood dat ze het niet kan vinden. Het lijkt me een beetje overdreven, maar een uur later snap ik het wel: ze heeft totaal geen richtingsgevoel, en dat voor de regelaar die ze is. Wel vijf keer rijden we heen en weer over de wirwar van snelwegen, viaducten, afslagen en parallelwegen, maar geen Greyhoundstation te bekennen. En we zijn er gister nog geweest. Nou krijg ik ook wel de zenuwen van zo’n onmenselijke wirwar van wegen, maar ik weet wel of we heen rijden of terug. A is het helemaal kwijt en na een tijdje word ook ik onrustig: gaat dit begin tekenend zijn voor de rest van m’n reis?
Maar uiteindelijk vinden we het busstation natuurlijk wel en ik ben precies op tijd.
Afscheid. Vertrek.

De bus wordt voornamelijk bevolkt door hispanics en zwarten. Een aantal van hen is al eerder opgestapt en slaapt, onderuit gezakt over twee zitplaatsen. Een passagier achter me slurpt zeer luid een beker koffie leeg. Dat moet wel een heel grote beker zijn, want er komt geen eind aan. En dan zie ik dat het geen koffieslurpen is, maar snurken.
Het uitzicht is niet erg boeiend: snelweg met aan weerszijden rommelige bedrijven. Een plat landschap met vrijwel overal bebouwing.
Het verkeer wordt druk en langzaam als we San Antonio naderen, waar ik maar een halve nacht ga slapen.

Plennerfusjaidus

2009-06-12T22:27:00.026+02:00

Veel gelopen in Austin heb ik niet, want m’n rechtervoet doet steeds meer pijn en ik strompel maar zo’n beetje. Het is heel frustrerend, want eindeloos lopen door steden is juist wat ik zo graag doe, en dat kan dus niet meer. Fijn op zo’n reis.
“Ik weet al wat je hebt”, zegt vriendin B van nicht A, en ze wappert met een tijdschrift.
“Je hebt plennerfusjaidus”, zegt ze.
“Huh??”
“Plennerfusjaidus, hier, bekijk dit blaadje maar ‘s.”
En ik bekijk het blaadje, het is van een postorderbedrijf dat gespecialiseerd is in moeilijke voeten.
Ah, ik zie het, plennerfusjaidus is plantar fasciitis.
Klinkt even vervelend.
Maar zo te zien is er van alles aan te doen, want pagina’s achter elkaar kijken de hulpstukken me aan: steunzolen in alle soorten en maten, van leer, spons, gel, lange en korte, dure en goedkope; constructies om ’s nachts om je zielige voet heen te doen zodat die goed gestrekt blijft, stevige schoenen en sandalen, massagerollers, apparaatjes om je voet op te rekken …..

Maar wat is het nou voor een kwaal? Het gaat om de plantaire fascia, het weefsel onderop de voet, van de hiel naar de bal van de voet.
Als die fascia overbelast is, rekt ie bij lopen uit en dat doet vreselijk pijn en dan kan er een ontsteking ontstaan, fasciitis plantaris, peesplaatontsteking. Nou, leuk.
Later hoor ik dat het ook hielspoor heet, tenminste, dat kan ervan komen: door al die irritatie kan er een kalkafzetting op het bot van de hiel komen, een spoor.
Goed, B denkt dus dat ik dat heb en ik mag het blaadje houden.
Maar ik moet nog zien of het waar is. Over tien dagen ben ik in San Francisco, dan ga ik wel naar de dokter.

Austin's vleermuizen

2009-06-11T17:13:00.011+02:00

De vleermuizen in Austin, ze zijn beroemd, en het zijn er vooral veel, en dat vooral dan in augustus, wanneer het heet en droog is. Het is alleen nu maart helaas, maar we wagen een kans. Bij de Congress Avenue Bridge moeten we zijn, in de schemering, want dan komen ze te voorschijn, op zoek naar een maaltje insecten.
Bij een grote renovatie van de brug in 1980 ontstonden er aan de onderkant een aantal gleuven tussen de betondelen, en daar gingen zich vleermuizen vestigen. Het werd een kolonie van 1,5 miljoen Mexicaanse ‘free-tailed bats’ (bulvleermuizen) die een van de spectaculairste attracties van Austin werden.
Vlak voor zonsondergang lopen de nieuwsgierigen naar de brug om toch vooral niets te missen. “Bats season” loopt van half maart tot begin november, dus het begint nu eigenlijk net. Toch zit het grasveldje tegenover de brug al aardig vol en het is er gewoon gezellig.

Het wordt wat schemerig en ja, daar komen voorzichtig de eerste vleermuizen van onder de brug vandaan.

Met z’n anderhalf miljoen diertjes is het de grootste stedelijke vleermuiskolonie in Noord-Amerika. Maar wat wij nu in maart zien, haalt het niet daarbij.

In juli en augustus, wanneer ze er met z’n allen zijn, vangen=verorberen ze zo’n 4,5 duizend tot 13,5 duizend kilo muggen en andere insecten, PER AVOND!
Ik vraag me wel af hoe dat gemeten wordt.

Dit tafereeltje, dat ik van internet geplukt heb, laat mooi zien hoe in augustus de hemel zo’n beetje verduisterd wordt door die anderhalf miljoen.

Wil je meer weten over de vleermuizenkolonie, dan hoef je maar naar het grasveldje te lopen, want daar staat een hele rij informatieborden.

Nog wat weetjes: vleermuizen kunnen 30 jaar worden. De vrouwtjes brengen een keer per jaar één pup ter wereld. Elk jaar migreren ze naar Mexico en weer terug en daarbij vliegen ze op grote hoogte, met snelheden van 90 kilometer per uur.

Wat we vanavond hebben gezien, was een magere versie van het geheel maar wel leuk, en tevreden rijden we naar huis door een verlicht Austin waar de bars en restaurants uitpuilen van feestelijke mensen.

Austin, Texas

2009-06-10T15:49:00.007+02:00

“Here I am, what are your other 2 wishes?”
Zo worden we begroet, via het t-shirt van een eenvoudige voorbijganger, in downtown Austin, hoofdstad van Texas.

Amerikaanse nicht A en ik zijn gisteravond aangekomen en hebben alleen vandaag om hier rond te banjeren. We logeren bij haar vriendin B, die een boek aan het schrijven is over Zuid-Amerikaanse dichteressen.

Austin is in het conservatieve Texas een verademing: universiteitsstad, progressieve studenten, veel kunst en cultuur. En we vallen met onze neus in de boter: het is feest in Austin. Het grote South by Southwest (SXSW) festival voor interactieve media, film en muziek staat op punt van beginnen en de stad stroomt vol. Zo’n 1500 bands treden er op, ook Nederlandse. Niet dat er nu veel muziek op straat is, maar het is er gezellig druk, met leuke mensen en groepjes die aan het filmen zijn. Terrassen en bars zitten vol. Sponsor Amstel deelt gratis bier uit. Kloppend hart is Sixth Street, vol cafés, clubs en restaurants.

Wat ook zeker bijdraagt aan de feestvreugde is de viering van St. Patrick’s Day. Het is 17 maart (jaja), de dag van de beschermheilige van Ierland, de Ierse nationale feestdag, die
overal in Amerika uitbundig gevierd wordt, met parades, Ierse muziek en natuurlijk groene kleren.

Ik geniet van de drukte, wat een contrast met de doodse straten van Fort Worth. Dit is wel een stad om een tijdje in te wonen.

We lunchen in The Boiling Pot, op een terras boven het water.

Daar zijn ze wel erg relaxed: ze binden je een slab voor en kieperen het eten gewoon op tafel: worst, garnalen, aardappelen, mais op een hoopje, en je mag er zelf sausen bij doen. De Gumbo soep zit gelukkig in een beker.

Eigenlijk had er nog krab bij moeten zitten en een of ander bizonder visje, maar die blijken op te zijn. Hoe kan dat nou, er zijn helemaal niet zoveel gasten. Wel te relaxed hoor, ook de befaamde Key Lime Pie (limoen-roomtaart) is op, het lijkt ze weinig te kunnen schelen. En we hadden ons er zo op verheugd.
Maar ach, de stad is leuk, het is warm, de zon schijnt en vanavond gaan we vleermuizen kijken.

LBJ Ranch

2009-06-08T15:58:00.014+02:00

LBJ, weet iedereen nog wie dat was? Nou, in Texas wel: hun eigen oud president Lyndon B. Johnson. Amerikaanse nicht A en ik gaan z’n ranch bezoeken.
Vanaf Fort Worth rijden we naar het zuiden door de Hill Country, in de hoop dat de bluebonnets met hun tienduizenden in bloei staan. Het is een blauwe lupine en de officiële bloem van Texas. Maar helaas, het is nog een paar weken te vroeg. Desalniettemin is het leuk rijden, zo weg van de snelweg. We beginnen weer met rommelige bebouwing, allerlei bedrijfjes bij elkaar, restaurants ertussen, niet echt gezellig uitgaan, alles in laagbouw. Daarna rijden we lange tijd door de natuur, bebossing, soms wijds en licht golvend landschap, droog, hier en daar groene plukjes struikgewas. Af en toe een RV park (recreational vehicle), een caravan park met vaak een zooitje om de trailers heen.

Bij Johnson City, ja echt, moeten we naar rechts en drie kwartier later zijn we bij de LBJ Ranch. Voor wie het niet meer precies weet: Lyndon Baines Johnson was Kennedy’s vice-president en werd meteen na de moord z’n opvolger. Hij bleef een termijn aan, van 1963-68.

Geboren en getogen op deze plek. En zelfs vaak regerend vanaf deze plek. ‘The Texas White House’, zo werd z’n huis aan de rivier de Pedernales genoemd.

Hij zat er onder de bomen te spreken met Belangrijke Mensen: VS ambassadeur bij de VN Adlai Stevenson, oud-president Truman, de Mexicaanse president, minister van Defensie McNamara en vele anderen. Banketten werden er gehouden, op de oever van de Pedernales, soms voor wel vijfhonderd man.

Nadat we er in onze auto rondgereden hebben, gaan we het huis in. Daar is nu alleen nog Johnson’s werkkamer opengesteld. De rest van het huis komt nog, zodra de dochters Johnson uitgeruzied zijn over de bestemming van een aantal voorwerpen.

Johnson’s eigenzinnigheid laten ze graag zien via het stoelkussen.

Deze president sprak nooit zo tot mijn verbeelding, maar ik zie hem met andere ogen nadat ik van verschillende Amerikanen (in Texas) gehoord heb dat hij een puike president was, die veel voor elkaar heeft gekregen. Belangrijk voorbeeld daarvan is de Civil Rights Act, die over gelijke kansen voor zwart en blank gaat. Kennedy had het voorwerk gedaan, maar was er nog niet in geslaagd ‘m aangenomen te krijgen. Johnson kende z’n mede-Texanen en wist precies hoe hij deze nog zeer bevooroordeelde mensen aan moest pakken.
Ik vond het best lastig om die glorie bij Kennedy weg te halen en aan Johnson te geven, maar ere wie ere toekomt.
Later moet ik alweer m’n beeld van hem bijstellen, wanneer ik lees dat ie volgens biograaf Robert Caro een meedogenloze honger naar macht had en totaal opportunistisch te werk ging om zijn enige doel te bereiken: president worden van de USA.

De porch met schommelstoelen vind ik nog het mooist.

Ik heb genoeg gezien, we gaan verder, maar terug in Johnson City moet ik er even uit om de prachtige oude verlaten veevoederfabriek (Feed Mill) te bekijken. Die doet me nog het meest.

De mannen op de toren hieronder zijn echt driedimensionaal.

Jan Donkers: De tweede Amerikaanse eeuw
Robert Caro: The years of Lyndon Johnson
Voor de LBJ Ranch: www.nps.gov/lyjo/

Deformatie

2009-06-08T14:55:00.006+02:00

Ha ha ha, kijk hoe gedeformeerd ik ben:
Op het aanrecht ligt bevroren kipfilet te ontdooien.
Tegen dochter F zeg ik in alle ernst: 'ik zie dat je kip aan het downloaden bent.'
Ik houd 'm erin, denk ik.
(dit even tussen Amerika door)

Fort Worth Gardens

2009-05-24T05:27:00.009+02:00

Koeienstad Fort Worth, Texas, is niet alleen maar beton, koeien en cowboys, er is ook te genieten van watergeruis en stilte in de Water Gardens en de Japanese Garden.
De WATER GARDENS is een park middenin de stad. De befaamde architect Philip Johnson is een van de twee ontwerpers. Hij is trouwens ook de architect van het John F. Kennedy Memorial Plaza in Dallas. Daar was ik niet zo weg van, maar dit park is heel bizonder. Het bestaat uit een centraal plein en 3 vijvers.

Dit is de ‘Active Pool’. Het water dendert elf meter over een aantal terrassen naar beneden. Er is een soort pad van ‘stepping stones’ waarover je tussen het water en het waterval-geluid door naar beneden kunt lopen. Ik durfde die daling niet aan met m’n manke voet.
In 2004 werd het park een paar jaar gesloten na een dramatisch ongeluk: een kind viel onderaan in het water, een volwassene en twee andere kinderen sprongen er achteraan om het te redden, en alle vier kwamen om. Door hevige regenval stond het water hoger dan normaal en een circulatiepomp werkte te hard.
Drie jaar later ging het park weer open nadat de nodige wijzigingen waren aangebracht.

Dit is de ‘Quiet Pool’. Als je er via een lange hoge trap naar afdaalt, krijg je volgens de architect een Alice-in-Wonderland effect, waarbij je je afwisselend heel groot en heel klein voelt.
De vijver is omringd door bomen, die elk weer aan de voet omringd zijn door een stel merkwaardige wezentjes:

En de wezentjes kruipen zelfs langs de muur van de vijver omhoog.

(ik heb het even opgezocht: de bomen zijn moerascypressen, en de wezentjes zijn ademwortels, ook wel knietjes genoemd, in het Engels cypress knees)
Het is er goed toeven in deze stilte vijver.

Waar het ook goed toeven is, is in de JAPANESE GARDEN, bij de Botanical Garden.

Ook veel vijvers natuurlijk, elegante bruggetjes, een pagode, paviljoentjes, stepping stones.

Meer dan honderd karpers (koi) zijn begin dit jaar doodgegaan, nadat er per ongeluk kraanwater met chloor in de vijvers terecht was gekomen. De hoeveelheid chloor was klein, maar dodelijk voor de koi. Een grote slag voor de tuin.

Natuurlijk ontbreekt zo’n mooi Zen-achtig in patronen geharkt kiezelveld niet.

Behalve door een boeddha beeld kun je je ook nog laten inspireren door de wijsheid van de drie ‘horen, zien en zwijgen’ aapjes.

De tuin zal er op dit moment veel mooier en kleuriger uitzien dan op de foto’s, maar die dateren dan ook van half maart (ja ja, ik loop erg achter).
Het is een prachtig gebied, dat regelmatig het decor is voor trouwfoto’s, en twee keer per jaar is er een festival.

hier is een link naar de Japanese Garden:
http://www.fwbg.org/japanese.htm

en via deze link ga je naar de Water Gardens:
http://www.bluffton.edu/~sullivanm/texas/ftworth/watergardens/watergardens.html

Billy Bob's Texas

2009-05-22T04:18:00.014+02:00

12.000 vierkante meter, met plaats voor ruim 6.000 mensen, hoe groot is dat? Een paar voetbalvelden, zeker. Het is in ieder geval de oppervlakte van Billy Bob’s Texas, ‘The World’s Largest Honky Tonk’.

Nou is een honky tonk een bar met levende muziek, maar dit is dus een gigantische hal met wel twintig bars, waar overal iets te doen is en waar van alle kanten de lichtborden je toeflitsen.

Het is er zo vol lichtborden, bars met lichtversiering, flitsende slotmachines en wat niet al, dat ik een hele tijd nodig had om te snappen wat ik zag.

Het gebouw waarin deze country & western nachtclub zit, begon ooit als veestal. Daarna zat er een tijdlang een warenhuis in, waar de jongens van de opslagruimte op rolschaatsen reden vanwege de afstanden.
Je kunt er van alles doen: biljarten, dansen op verschillende dansvloeren, drinken en eten, naar muziek luisteren op meerdere podia en gewoon hangen.
Beroemde zangers hebben er opgetreden en hun handafdrukken achtergelaten op de Celebrity Wall.

Artiesten die dat niet hebben gedaan, maar er wel hebben opgetreden, zijn o.a. Bob Hope, B.B. King, James Brown, Men At Work, ZZ Top, Marvin Gaye en Tina Turner. Niet gering. Overal hangen dan ook gesigneerde foto’s van de beroemdheden.
Er worden cd’s opgenomen en verkocht, Billy Bob’s heeft een rol in diverse films en tv-programma’s gespeeld, en acht keer is het in de wereld van de country music tot ‘Club of the Year’ verkozen.
En wat vooral bij een country&western hal hoort, is natuurlijk een rodeo, bull riding:

Het kostte maar $2,50, maar het was ook zo weer voorbij, dankzij de woeste stieren.

Toen het allemaal een beetje bij me was ingedaald, gingen M en ik bij de kleinere dansvloer zitten kijken. Er werd eerst in paren gedanst, maar bij een nieuw muziekje formeerde men zich als één man tot een enorme rechthoek en werd het inline dancing. Iedereen kon het en leefde zich uit op de twintig vierkante centimeter.

Kijk, hier zitten we ernaar te kijken.

Nee hoor, dat zijn wij niet, maar ze zitten er wel braaf bij zo samen, met hun Amerikaanse vlag bloeses.
Heel wit-Amerikaans, wel te verstaan, want tussen al die duizenden mensen heb ik misschien maar twee zwarte gezien en evenzoweinig hispanics.
Country&western, zal dat ooit integreren, of blijft muziek, behalve verbroederaar, een grote verdeler?

Koeien en Cowboys

2009-05-21T03:45:00.012+02:00

Je moet echt de stockyards zien, had M gezegd, die zijn hier heel groot en belangrijk. En elke dag is er een ‘cattle drive’, dan drijven ze de Texas Longhorn koeien naar de stallen, dat is een heel mooi gezicht.

Ik had dus een beeld van duizenden van die Longhorns, met hun prachtige, lange, gedraaide horens, en een twintigtal cowboys die hen in bedwang hielden. Yeehah!
Viel dat effe tegen. Een handjevol koeien sukkelden braaf hun rondje langs twintig mensen, en voordat M terug was van het parkeren van z’n auto, was het al voorbij, geen koe meer te bekennen, alleen nog maar een verloren bruidje.

Maar nee, dit is niet helemaal eerlijk. Het was inderdaad niet zo veel en het was zo voorbij, maar die Longhorns zijn wel heel mooi.

Ik had duidelijk niet het hele verhaal gekregen.
Sinds jaren zijn de Fort Worth Stockyards geen veemarkt meer, en die cattle drives worden door vrijwilligers in stand gehouden omwille van het verleden, maar ooit was het de grootste paarden- en muilezelmarkt ter wereld. Dat was in 1917, tijdens de Eerste Wereldoorlog, want toen lieten de Europese legers voor miljoenen dollars aan paarden overkomen, arme dieren. Oorlog is business.

De Fort Worth Stockyards werden in 1866 geopend.

De overslag van het vee en het verkopen ervan groeide uit tot een enorme industrie die niet alleen cowboys en handelaren aantrok, maar ook boeren, fokkers, horeca-lui, bankiers, slachters, villers, vleesverpakkers, tuigmakers, telegraafwerkers, spoorwegmensen, en niet te vergeten, prostituees.
Een Coliseum werd gebouwd voor shows en rodeo’s.
Bill Pickett ontwikkelde het bulldogging, stierworstelen, waarmee hij wereldberoemd werd. Als beloning werd hij als eerste zwarte cowboy opgenomen in de National Cowboy Hall of Fame en kreeg hij een standbeeld. In 1932 werd hij doodgetrapt door een wild paard.

Het beursgebouw voor de veeverkoop werd al gauw ‘The Wall Street of the West’ genoemd.
Fort Worth werd ‘Cow Town’, en de Texas Longhorn werd het officiele symbool van de stad.

Maar in de jaren zestig was het gedaan. Er werd steeds minder vee verkocht.

Vrachtwagens hadden de treinen vervangen en vervoerden het vee naar de markten aan de oostkust. Trucks waren goedkoper en flexibeler.
De Stockyards werden officieel beschermd stadsgezicht en zijn inmiddels een van de belangrijkste toeristenattracties van de stad.
Als je Western dingen zoekt, kun je er je hart ophalen: cowboy hoeden en –laarzen en andere kleding zijn er gemakkelijk te vinden in winkeltjes met een onvoorstelbare hoeveelheid Western prullaria.
‘The Crosseyed Moose’ (de Schele Eland) heet dit winkeltje.

Er is een wekelijkse rodeo en het stikt er van de eethuisjes, steakrestaurants, bars en nachtclubs.
Natuurlijk is er ook een Stockyards Museum. En ook worden er nog speciale fok-evenementen en verkoopdagen gehouden, want Fort Worth is en blijft Cow Town.

Die dag in Dallas

2009-05-20T16:02:00.011+02:00

Dallas is niet geliefd bij de mensen die ik gesproken heb. Het is gewoon een heel grote stad, vinden ze, met niets bizonders, ook geen fietspaden; de mensen zijn er nogal snob en vinden zichzelf beter dan de mensen in buurstad Fort Worth.
Zodra je de trein uitstapt, zie je inderdaad de grotere-stads-allure.

Maar voor mij is Dallas de stad van Kennedy, de stad waar hij is vermoord.
22 november 1963, iedereen weet nog waar ie was toen ie het nieuws hoorde.
Ik liep in m’n studentenhuis op de Westermarkt in Amsterdam de trap af. Een vriend die naar boven liep, riep me toe “heb je het nieuws al gehoord, dat Kennedy is vermoord?” “Ha ha, wat een rotgrap, zeg”, zei ik geërgerd. Maar het was dus echt zo.
Wat een gruwel en ik dacht terug aan de dag, tweeëneenhalf jaar eerder, dat ik met een grote groep mede-foreign-exchange-students in de Rose Garden van het Witte Huis in Washington door President Kennedy werd ontvangen en hoe hij ons toesprak. Wat waren we allemaal verliefd op hem. En nu was hij vermoord? De wereld viel in duigen.

Ik wilde in Dallas perse naar de plek waar het allemaal gebeurd was, de plek die we honderd keer op de televisie hadden gezien: het gebouw, de ‘grassy knoll’, de straat waarover de stoet had gereden. Er zou toch wel een gedenkteken of iets dergelijks zijn.

Nou, dat was nogal onnozel van me, om me er alleen maar een gedenkteken voor te stellen.
Er is een heel museum, in het gebouw waarvandaan geschoten is: de zesde verdieping van het Texas School Book Depository.
(een na bovenste verdieping, raam helemaal rechts)

Het museum heet dan ook The Sixth Floor Museum at Dealey Plaza.
In 1989 is het museum geopend en vier jaar later kreeg Dealey Plaza officieel de status van ‘National Historic Landmark District’. Dat wil zeggen dat er in het gebiedje niets veranderd mocht worden, zodat het er net zo uitziet als in 1963, tot aan de straatverlichting en de borden toe.
Elk jaar komen op 22 november honderden mensen op Dealey Plaza bijeen om de moord op Kennedy te gedenken.

En daar stond ik dan, oog in oog met het zo bekende gebouw. Niet te bevatten.
Tussen ons in de straat waarover de stoet had gereden, met de bocht naar links en dan onder het viaduct door.

Schuin tegenover me de ‘grassy knoll’, ook al zo’n begrip, de grasheuvel waarover de mensen in paniek wegrenden omdat daar ook schoten klonken.

Stond ik beneden op straat als het ware met afschuw en ontzetting te kijken naar wat er allemaal in een flits gebeurde, boven op de zesde verdieping keek ik met de moordenaar mee naar de straat beneden, wachtend op het goede moment om te vuren, verscholen achter een stapel dozen.
Niet te bevatten.

Urenlang las ik teksten en keek ik naar foto’s en filmfragmenten, waarbij me soms de tranen over de wangen liepen. En ik was niet de enige.
De hele Kennedy periode kwam voorbij, inclusief natuurlijk de complot-theorieën na de moord.
Ook het gevoel van optimisme, hoop en illusie in de beginperiode kwam weer opzetten, en maakte de overeenkomst met het Obama-gevoel heel duidelijk.

Helemaal vol liep ik buiten naar het John F. Kennedy Memorial Plaza, een paar straten verderop. Dat was andere koek.

Het deed me niet veel, dit stenen bouwsel dat volgens de maker aan moet zetten tot reflectie en herinnering; een cenotaaf, een open graf dat de vrijheid van Kennedy’s geest symboliseert.

Maar hoe was het nou toch mogelijk dat men het tekstbord bij het Memorial zo smerig had laten worden.

Ik zag verder niets van Dallas, want de regen kwam met bakken uit de hemel.
En dat paste wonderwel.

(Sixth Floor Museum: www.jfk.org)

Fort Worth

2009-05-12T07:18:00.010+02:00

Amerikaanse nicht A en man M zijn dol op Fort Worth: er zijn een paar mooie musea, op loopafstand, die bovendien gratis zijn. En niet te vergeten de vele fietspaden, uitzonderlijk voor een stad in dit land.
Het is van oudsher een vee- en cowboystad met befaamde stockyards en veilinghallen, maar het meeste geld komt uit de olie.

Vooralsnog krijg ik maar geen indruk van de stad. De buurt waar we zitten is prettig, buitenwijk-achtig, met leuke losstaande huizen, zoals overal.
Maar het centrum blijft onduidelijk voor me, een aantal hoge gebouwen, zaken dus, maar om negen uur ’s ochtends is het er idioot stil, geen wandelaar of fietser te zien, alleen een paar auto’s. Dan hoor ik dat de winkels daar pas om tien uur opengaan.

In de winkelcentra, de malls, zijn de winkels wel om een uur of acht open, maar het centrum van de stad is dan bijna uitgestorven.

Bij het station zie ik voor het eerst een bus met fietsenrek aan de voorkant. Er kunnen er twee op, het is gratis en je moet zelf het rek openklappen en je fiets erop zetten.

Ook bij het station is de geschiedenis van de zwarte inwoners van Fort Worth te zien en te lezen.

Het is een kunstwerk dat uit vijf muurplastieken bestaat, een eerbetoon aan de zwarte medeburgers.

De eerste paar dagen is het koud en regenachtig, dus duik ik het Kimbell Museum in. Een kleine maar mooie privé collectie van het echtpaar Kimbell, met ook een Frans Hals waar ik van geniet. De teksten bij de schilderijen en sculpturen zijn perfekt, interessante informatie op een heldere manier geschreven.
Ik loop terug naar huis met een steeds pijnlijker rechtervoet en besluit in San Francisco naar de dokter te gaan, maar dat duurt nog een paar weken.

Gelukkig kan ik wel fietsen en op een zonnige dag gaan M en ik erop uit. Omdat fietsen in Amerika als sport wordt gezien, doet M z’n speciale uitrusting aan, inclusief helm met achteruitkijkspiegel eraan vast.

Van A moet ik ook een helm op. Nee, zeg ik, dat doe ik niet, ik ben als Nederlander op een fiets geboren en ik ben niet bang. Maar het is veel te gevaarlijk, zegt ze. Dat is jouw angst, niet de mijne, zeg ik, maar ik zal hem in ieder geval meenemen. Ze laat me gaan.
M en ik maken een heerlijke tocht langs de rivier. Overal mensen in het gras, fietsers groeten elkaar, en Mark Twain zit op een bankje de boel te bekijken.

Bijna 'thuis'

2009-05-10T01:54:00.005+02:00

Ha, we zijn in Texas.

Eerst dachten we dat het motel in Carthage, Texas dicht was, want het staat er vol met pick-up trucks, alsof het gebouw grondig onder handen genomen wordt. Stoere mannen hangen zo’n beetje over de railing van de galerij en overal klinkt geanimeerd Spaans.
Maar het zijn geen bouwvakkers, het zijn truckers die net als wij een slaapplaats nodig hebben. En zo komt onze kleine auto er in z’n eentje tussen al die stoere trucks te staan.
Wij picknicken op ons bed met restjes van vorige dagen, een beetje jaloers op de truckers die her en der beneden en op de galerij kleine groepjes vormen rond zelf meegenomen barbecues en bierflessen.
Ja, zegt de receptioniste, ze bouwen vanavond een feestje en gaan morgenochtend om 5 uur weer de weg op.
En inderdaad, als wij om half acht het bed uitkomen, staat ons autootje helemaal verloren op het parkeerterrein. We hebben niets van het massale vertrek gemerkt.

Bij “Wanda & Renee” slaan we een echt Amerikaans ontbijt naar binnen: biscuit [bísket] (soort broodje), gravy (jus), scrambled eggs en bacon. Grote glazen water met ijsklontjes zoals je standaard overal krijgt, koffie, en thee voor mij. Dat laatste is dan weer niet zo Amerikaans, en er moet erg gezocht worden naar een theezakje. Als de vrouw die ons helpt, hoort dat ik uit Holland kom, vraagt ze waar m’n klompen zijn. Haha. Ze weet bijna meer dan de doorsnee Amerikaan.

Mannen met cowboy laarzen en –hoeden.
Het is een soort jaren 50 interieur met veel rood van coca cola parafernalia. Ik val op een bakje met servetten die in bedwang worden gehouden door een beugel met een rollend cola flesje. Helaas willen ze het me niet verkopen.

De laatste twee weken is het warm tot heel warm geweest, maar vanochtend is het opeens een graad of dertien en even later zitten we in de stromende regen. Jammer voor ons, goed voor het land na een lange droogte.

Verschillende soorten landschappen glijden aan ons voorbij, alsof we in een film zitten.
Stukken met glooiende heuvels, dan weer uitgestrekte platte, kale akkers met mooie donkere aarde. Af en toe een zooitje trailers bij elkaar, rotzooi overal. Een enkele keer een ja-knikker.
Een bord langs de weg met “hurricane evacuation route” erop.
Dan wordt het industriëler, met grote fabriekshallen, alles uitgestrekt, veel rook, smerig en lelijk. We zitten onder Dallas en Fort Worth.
En dan zijn we thuis, in Fort Worth. Het huis dat Amerikaanse nicht A en man M een half jaar hebben gehuurd. Ik blijf hier een week.

Natchitoches, Louisiana

2009-05-02T05:30:00.007+02:00

Na het bezoek aan het achtkantige landhuis Longwood in Natchez rijden we naar het noordwesten, door Louisiana. Gelukkig hebben we de snelwegen achter ons gelaten en nu zitten we op de US Route 84, die deels hoort bij El Camino East/West Corridor, de historische migratie-route van de Atlantische kust naar de huidige Amerikaans-Mexicaanse grens.
Ik vind het heerlijk om zo door het land gereden te worden en ik probeer het ‘gevoel’ van Amerika te krijgen. Dat lukt soms wel, zeker als we langs katoenvelden rijden. Flarden van songteksten gaan door m’n hoofd,
“…. When I was a little baby / My mother rocked me in the cradle / In them old, cotton fields back home. / Oh when them cotton balls got rotten / You couldn't pick very much cotton /
In them old, cotton fields back home. / It was down in Lou'siana / Just about a mile from Texarkana / In them old, cotton fields back home ….”

Heel veel kerkjes overal, soms met wervende of vermanende teksten op grote borden. “Jesus never runs out of time”, “Ever felt taken for granted? Imagine how God feels”, “Jesus is the Key”.
(Zie ook: http://nancystuvel.blogspot.com/2009/03/sunday-church.html)

Een Calvary Baptist Church, een Church of the Nazarene, een United Pentecostal Church, een Methodist Church en de Shilow Cowboy Church.
Sommige staan op een steenworp afstand van elkaar. Geen wonder dat ze elkaar moeten overschreeuwen. God is Business.

Ook veel verwaarloosde, vervallen of totaal ingezakte huizen. Of huizen met een soort vuilnisbelt eromheen, roestende autowrakken. “White Trash”, zeggen nicht A en man M,
“witte, arme mensen met weinig opleiding, ze leven van een uitkering en zijn lui. Ze hechten erg aan hun vrijheid en zijn dol op hun geweer.”
Veel white trash hier in het zuiden.

Heel wisselend landschap, van stukken met naaldbomen aan weerszijden van de weg, via een bijna Hollands plat landschap, tot golvende heuvels.

En dan zijn we opeens in Natchitoches. Hoe moet je dat nou weer uitspreken? Netsjietotsjies, denken A en M. Maar later horen we dat het, onbegrijpelijk, uitgesproken wordt als Nèkketisj. Het is genoemd naar een Indiaanse stam die hier woonde.

Het is tijd om de benen te strekken en we halen wat informatie bij de Tourist Information. Deze prettig ogende plaats is de Number One plek om met pensioen te gaan, lees ik.
En wat blijkt, de film Steel Magnolias is hier opgenomen. Een sterrenfilm uit 1989, met Dolly Parton, Olympia Dukakis, Shirley MacLaine , Sally Field, Julia Roberts en Daryl Hannah.
En daar teren ze natuurlijk nog steeds op. Dus is er een Walk of Fame, en ja hoor, die willen A en ik wel ’s zien.

En natuurlijk zijn er ook huizen die in de film voorkomen. Het belangrijkste is het huis dat sindsdien de naam draagt van Steel Magnolias. Handig als je een Bed&Breakfast hebt.

Na een uurtje rondlopen gaan we weer verder. Morgen willen we aankomen op de plaats van bestemming: Fort Worth, Texas. We ruiken stal.
De laatste plaats waar we doorheen rijden, op de grens tussen Louisiana en Texas, is Logansport. Ik zie een mooi paard en neem nog even een foto, want het is wel illustratief voor dit cowboyland.

Hieronder een link naar google maps, om de kaart van Louisiana te bekijken waar we doorheen zijn gereden. Je kunt er op in- en uitzoomen, en ook met de muis de kaart alle kanten op bewegen.

http://maps.google.com/maps?q=natchitoches++map&oe=utf-8&rls=org.mozilla:nl:official&client=firefox-a&um=1&ie=UTF-8&split=0&gl=us

Plantages 3 (Longwood)

2009-05-01T04:33:00.015+02:00

In Natchez (Mississippi) staat niet alleen Pleasant Hill, onze bed&breakfast, maar ook het landhuis Longwood. Het is het grootste achthoekige huis in Amerika, gebouwd rond1860, in wat ze de ‘Oriental Villa’ stijl noemen.

Dat oriëntaalse zit ‘m in sommige bogen, maar vooral in de Byzantijns-Moorse koepel boven op het huis. Een mooi ding, maar van binnen ziet hij er zo uit:

Dat zit zo.
In 1860 begon de bouw van deze villa. Het was een kadootje van een rijke katoenplanter voor z’n gezin. Maar toen brak in 1861 de Amerikaanse Burgeroorlog uit en veel timmerlieden, die uit het noorden kwamen, konden natuurlijk niet in het zuiden blijven. Ze pakten hun gereedschap op en gingen er als een speer vandoor, terug naar huis.
Sommige van hun spullen liggen er nog steeds, bedekt door een fotogenieke laag stof.

De planter huurde snel arbeiders uit de buurt in om in ieder geval een verdieping af te maken. Die is dan ook geheel en stijlvol ingericht.
Het leukste vond ik nog een een fraai bewerkte plank die aan een paar touwen boven de sjieke eettafel hing en die, ook weer aan een touw, heen en weer getrokken kon worden zodat er een lekker briesje ontstond en de vliegen niet op het eten gingen zitten. Natuurlijk eindigde het trektouw wel in de hand van de zwarte bediende.
Hier is een plattegrond van het achthoekige gebouw.

Achthoekig bouwen was in die tijd kort in de mode, want ze dachten dat huizen waar door de acht zijdes de zon goed naar binnen kon schijnen, goed voor de gezondheid waren.
Helaas overleed meneer drie jaar later, maar mevrouw en de acht kinderen leefden er nog ruim dertig jaar heel tevreden.
Hoe kan het ook anders in zo’n omgeving en met zo’n uitzicht.

De andere verdiepingen zijn nooit afgebouwd of ingericht en zijn kale houten ruimtes.
We kregen een rondleiding door een van de gidsen die allen, voor de Pilgrimage, op z’n Victoriaans waren aangekleed. Daar had ik me toch wat anders bij voorgesteld.

Plantages 2

2009-04-29T04:10:00.007+02:00

Hoogste tijd dat ik verder ‘reis’.
Na de Laura Plantation bezochten we de Rosedown Plantation, niet zo ver daar vandaan, in St. Francisville (Louisiana), nog steeds ten noorden van New Orleans.

Zo rond 1840 waren er in die omgeving heel veel katoenplantages van vooral Britse eigenaren, die het land van de Spaanse regering hadden gekregen.
Ook op Rosedown werkten er in de top-periodes zo’n 450 slaven.
Het huis staat aan het eind van een prachtige oprijlaan, waarvan de enorme bomen, ‘live oaks’, een ereboog vormen.

Omdat nicht A en ik nog vol zaten van de vorige plantage, besloten we alleen wat te zwerven door de parkachtige tuin, waar de azaleas en camelias heerlijk geurden.

Op naar ons nachtverblijf in Natchez (Mississippi), waar die jaarlijkse Pilgrimage aan de gang was, maar waar we vrijwel niets van merkten.
Een mooi, historisch huis, met de brave naam Pleasant Hill.

We kregen meteen een glas wijn in onze handen en de gastvrouw liet ons het huis zien en vertelde over de geschiedenis ervan. Ik kon m’n ogen niet afhouden van haar vastgeplakte kapsel en dichtgeplamuurde gezicht.
Bomen en struiken in de achtertuin, genieten vanaf een schommelstoel op de porch. Oh, wat ben ik toch dol op al die Amerikaanse huizen met porches. Knalrode vogels (cardinaalvogels?), vlogen in en uit het struikgewas.

Nicht A en man M sliepen in een hemelbed en hadden bijna een ladder nodig om erop te klimmen. Ik sliep wat nederiger, tussen een kast en een muur in.
Van elkaars snurken hadden we geen last meer, dankzij het geruis van ventilatoren aan het plafond.

Een verrukkelijk ontbijt de volgende ochtend, gemaakt door hare majesteit zelf, van ‘cheese grits’ en ‘banana French toast’, maisgrutten met kaas en wentelteefjes met banaan. Hmm, klinkt lekkerder in het Engels. De bediende, een zwarte vrouw, serveerde het ontbijt.

Bij het weggaan zag ik de gastvrouw die in haar auto boodschappen ging doen. Ik vroeg of ik een foto van haar mocht maken. ‘Oh heavens, no, ik heb m’n haar nog niet gekamd’, zei ze. Maar ik denk dat dat eigenlijk ook niet mogelijk was.

Plantages in Louisiana (1)

2009-04-11T07:43:00.011+02:00

We hadden geluk: in het plaatsje Natchez, aan de Mississippi, werd de jaarlijkse Pilgrimage gehouden, met dames in hoepeljurken met kanten en ruches, en mutsjes op met een randje. Koetsen zouden er zijn, heren ook in van die kuitbroeken, en we zouden teruggevoerd worden naar de tijd van plantages en slaven.
Op de weg tussen New Orleans en Natchez konden we al een plantage bekijken, een creoolse plantage. Omdat ik ervan uitging dat creools een kruising was tussen zwart en blank en ik wel ’s een plantage wilde zien waar zwarte slaven werden gehouden door creolen, wat me heel merkwaardig leek, gingen we daar langs.
Wat blijkt, er waren twee soorten creolen: afstammelingen van de (blanke) Franse aristocratie die zich in en rond New Orleans vestigde, en de gekleurde creolen, een mengseltje van (zwarte) slaven, Indianen en blanke Fransen die uit Canada waren afgezakt (Acadiërs).
De creolen van de Laura Plantation waren dus van oorsprong Fransen. Laura Locoul (1861-1963) naar wie deze suikerrietplantage genoemd is, runde de plantage, net als de vrouwen vóor haar. Hier is een foto van Laura als duivel verkleed voor carnaval.

En hier is ze vele jaren later.

In 1866 werd in Louisiana de slavernij afgeschaft, maar de meeste ex-slaven bleven op de Laura Plantage wonen. Afstammelingen van hen wonen nog steeds in de buurt.

Dit is ‘la maison principale’ van de plantage.

En dit is de familie van Laura

In de drukste periodes van de suikerrietcyclus waren er soms wel 450 slaven aan het werk.
Dit zijn twee slavenhutten. Twee lange rijen van deze huisjes stonden tegenover elkaar.

In 1724 werd de Code Noir opgesteld door de Franse koning en de katholieke kerk. Veertig pagina’s met regels voor slaven (en een paar voor slaveneigenaren).
Slaveneigenaren moesten katholiek zijn om slaven te mogen houden. Slaven moesten katholiek opgevoed worden. Sex met slaven was verboden. Slaaf zijn werd via de moeder overgedragen. Slaven mochten gestraft worden, zelfs streng, maar mochten niet gemarteld worden. Slaven konden zelf kiezen met wie ze wilden trouwen, maar moesten wel toestemming hebben van hun eigenaar. Slaven hadden recht op goed eten, onderdak en kleding. En ga zo maar door.

Wat waren de slaven waard? Hier is een lijst met namen, beschrijving en prijs van een aantal slaven in 1808. In de geldwaarde van 2003. Schrijnend is de waarde van Smathe, 20 jaar oud en gek, zij kost het minste van allemaal.

New Orleans (3)

2009-04-06T04:39:00.012+02:00

Het is een leuke wijk, de Franse wijk. De zondag brengt extra gezelligheid met zich mee, zonder dat het teveel wordt. Hier en daar schalt de muziek uit een café, New Orleans doet z’n imago eer aan. Het feest kan zo overal losbarsten.
Het staat er vol met prachtige huizen. Ze zijn vooral zo mooi doordat ze vrijwel allemaal op elke verdieping een balkon hebben over de volle breedte van het huis. En als het een hoekhuis is, gaan de balkons ook gewoon mee de hoek om. Sommige hekwerken zijn echte kunststukjes. (zie foto’s gisteren)
Niet iedereen is even wakker, een man achter een soort open loket die z’n afhaalwaren moet aanprijzen, temidden van schreeuwende borden, zit verveeld aan z’n nagels te peuteren. Ik vraag of ik een foto mag maken, hij knikt en gaat rustig door met peuteren.

Ik houd niet zo van die levende standbeelden waarvan bv de Ramblas in Barcelona vergeven zijn, maar deze man staat er in z’n eentje en nog heel scheef ook, nou ja z’n ladder.

Dat het niet zo lang geleden carnaval (Mardi Gras) is geweest, is hier en daar nog te zien.

Wat houd ik toch van lopen door een stad, het is een tempo waarbij je weinig over het hoofd ziet, je duikt ’s een steegje in, je loopt weer even terug, je gaat even op een bankje zitten, en er is alle tijd om de foto’s te maken die je wilt.

Mensen zijn soms zo ingenieus, hier hangt aan het balkon een kattenmand met twee katten erin. Het is moeilijk te zien, maar ik zag wriemelende pootjes en was benieuwd waar die aan vastzaten.

Een restantje Wild West?

In een wat duister straatje kom ik deze veelbelovende taart (letterlijk, he) tegen.
“Check out our X-rated designs inside!”

Bikers' Paradise, je ziet ze overal.

En dan tenslotte een wat minder onderhouden gebouw, in een straatje waar vrijwel geen toeristen komen. Op een andere manier zijn dat net zulke mooie gebouwen.

’s Avonds gaan we cajun eten, daar is New Orleans ook beroemd om. We doen het in de Gumbo Shop, die moet de beste Gumbo (dikke soep met vlees of vis, groenten en rijst) en Jambalaya (cajunversie van paella) serveren. Nou ben ik snel tevreden met eten dat ik voor m’n neus krijg, maar deze gumbo smaakt nergens naar. De jambalaya is lekkerder, maar ook niet erg opwindend. Toch staat er een rij wachtenden van hier tot aan de hoek.
Door straten vol lichtjes en muziek lopen we terug naar onze statige hotelkamer.
Morgen wordt het plantages bezoeken.

New Orleans (2)

2009-04-05T02:42:00.009+02:00

Met de dreigende uitspraak van de man (zie gisteren) in ons hoofd rijden we stilletjes door de armste en zwaarst getroffen wijk. Het ziet er grijs en wat verlaten en vervallen uit, open plekken. Hier en daar hangt een zwarte man een beetje tegen z’n auto. Ik maak geen foto’s meer, ik wil het niet, maar ik durf het ook niet hier.
Al deze straten en huizen hebben metershoog onder water gestaan door de doorbraak van een aantal dijken. Water dat vooral uit het grote meer vlakbij kwam.
Vorig jaar oktober werd bekend dat termieten mogelijk medeschuldig waren aan de dijkdoorbraken. Die waren er nota bene in 2000 al gesignaleerd.

We hebben genoeg gezien, we kunnen de tv-beelden plaatsen en we gaan terug naar het French Quarter, waar Katrina nergens te bespeuren is en waar het bubbelt en bruist en altijd feest lijkt, vooral op zondag.
Het French Quarter is een vrij kleine, rechthoekige wijk die dateert uit de Franse en Spaanse tijd. De straten lopen recht zodat er vierkante huizenblokken ontstaan. De laagbouw maakt het knus. Hotels, restaurants, bars, nachtclubs, de French Market, het Café du Monde met z’n beignets, dat is wat je er vindt. En muziek, alle vormen van jazz.
Deze etalage geeft de sfeer van jazz en Mardi Gras (carnaval) goed weer.

New Orleans is langs de oevers van de Mississippi gebouwd. Er is natuurlijk ook een ‘downtown’ maar dat is, zoals in de meeste Amerikaanse steden, vooral het zakelijke- en financiële hart van de stad, waar je de wolkenkrabbers ziet. Daar komen we niet, daar is niet veel aan en dat is overal hetzelfde.

Ik slenter langs de rivier en word al gauw staande gehouden door een zwarte jazzmuzikant, hoewel z’n saxofoon slechts decoratie lijkt te zijn. Hij vraagt waar ik vandaan kom. Uit Holland. En hij begint te zingen, ‘Do you know what it means to miss New Orleans?’ Ik snap dat er een moment gaat komen waarop hij New Orleans vervangt door Holland, of zoiets.
En helemaal aan het eind komt het, ja hoor ….. “… to miss Copenhagen …” zingt de man, wat lief he. Ik koop z’n cd niet, maar geef hem wel geld.

New Orleans was ooit de enige Noordamerikaanse stad waar slaven in het openbaar bijeen mochten komen om hun eigen muziek te spelen en zo is hier de jazz ontstaan.
Wie kent niet gospelzangeres Mahalia Jackson, trompettist Louis Armstrong en klarinettist/sopraansaxofonist Sidney Bechet, het zijn een paar van de vele beroemde muzikanten die uit New Orleans komen.

(wordt vervolgd)

New Orleans (1)

2009-04-04T02:52:00.009+02:00

Na Biloxi, Mississippi, met z’n lege plekken, rijden we naar New Orleans, Louisiana. Wat zullen daar een lege plekken te zien zijn. Maar daar komen we niet in de eerste plaats voor. We willen vooral naar het French Quarter, of Vieux Carré (spreek uit: Voe Kurréé, met Engelse rr natuurlijk). Dat schijnt vrijwel onaangetast te zijn door Katrina.
Ik weet weinig van New Orleans, ik heb me ook niet echt kunnen voorbereiden, maar het klinkt interessant en dat komt, ja, toch wel, door Katrina, maar zeker ook door de jazz.
Ik neem jullie nu via de foto’s mee op onze eigen ontdekkingstocht.

We komen aan bij het Informatie- en Cultureel Centrum in een oud station, en kijk, daar begint de muziek al, het heet Basin Street Station (“Basin Street Blues”).

Ik zeg tegen de vrouw die ons helpt: “Ik durf het bijna niet te vragen, maar is er al veel herbouwd?” “Ja, gelukkig wel”, zegt ze, “Thank you for asking.” Ah, het is dus niet erg om dat te vragen, fijn.
We rijden naar ons hotel, Place d’Armes, middenin het French Quarter.

Het ziet er allemaal beeldig uit daar, maar ook wel toeristisch. Daarom gaan we eerst een paar andere wijken in, niet zo mooi geconserveerd, maar wel met eenzelfde soort leuke authentieke huizen.

Sommige zijn wel vervallen, maar waardoor dat precies komt?

We vragen een man of hier ook zo’n wateroverlast is geweest. Hij lacht een beetje zuur en zegt dat ie wel snapt dat we wat willen zien. Ik voel me onmiddellijk een Vreselijk Mens dat aan Ramptoerisme doet. Maar hij wijst ons de richting naar de wijk waar alles echt helemaal onder water stond, en zegt dat we wel op moeten passen in deze wijken: “we’re good people, but some of us kill.” Ik kom voorlopig de auto niet meer uit, ik peins ’r niet over.
(wordt vervolgd)

De leegtes van Biloxi

2009-04-03T03:12:00.008+02:00

Hier zit ik dan, in San Francisco, met een voet omhoog, en honing, thee en zakdoekjes binnen handbereik. Nog steeds een beetje zielig dus, maar dat gaat wel weer over.

Ik maak even een sprong terug in tijd en ruimte, en dan gaan we van dat perfekte badplaatsje Seaside in Florida een eind westwaarts naar een ander badplaatsje, Biloxi in Mississippi. Ook aan de Golf van Mexico. En dus ook gevoelig voor orkaangeweld.
Net als New Orleans, dat we een dag later zullen aandoen, is Biloxi hard getroffen door orkaan Katrina, alweer bijna vier jaar geleden. Hoewel we niet van ramptoerisme houden, willen we er toch een kijkje nemen.
Het kost enige moeite om een betaalbaar motel te vinden, maar het lukt. Het ziet er niet echt gezellig uit en het ligt er een beetje verlaten bij.

We lopen wat rond en zien er allerlei rare lege plekken. En hoe beter we kijken, hoe meer lege plekken we zien.
Van de vele casino’s die hier moeten staan, is ook niet veel te bespeuren.

Hier moet iets gestaan hebben. En ja hoor, de moteleigenaar vertelt dat hij ongeveer zeventig procent van z’n gebouwen kwijt is geraakt. Hij had er van alles staan, nog veel meer kamers, een restaurant, en ga maar door. Hij is niet echt scheutig met vertellen, dus we vragen maar niet verder.
Het ziet er steeds treuriger uit. De zee, een verlaten strand, en een enkele palmstronk die optimistisch nog gestut wordt.

Wat lijkt het me ingewikkeld om hier te wonen, want een keer per viereneenhalf jaar wordt deze kuststrook geteisterd door een orkaan. In 2005 was dat dus een heel zware, Katrina.
Vijfduizend huizen en gebouwen heeft ze in Biloxi vernield. Zeventien uur lang beukte ze met onvoorstelbare kracht. Negentig procent van de gebouwen aan de kust ging er aan. Daar waren drijvende casino’s bij, die heeft ze gewoon opgetild en boven land neergekwakt, waardoor er nog meer schade ontstond.
Hoeveel mensen zijn er dakloos geworden, failliet gegaan? En niet te vergeten de doden, dat waren er in het kleine Biloxi over de honderd.

We gaan slapen.
De volgende ochtend ontbijten we bij de buurman: een IHOP, International House Of Pancakes. Daar is het inderdaad goed pancakes eten, naast de French toast en roerei. Het zit er stampvol, zondagochtend 8 uur. Het leven gaat door.

Wonder

2009-03-30T19:25:00.003+02:00

Het was echt idioot hoe het ging.
Ik ging naar het Greyhound busstation in Hollywood om de bus naar San Francisco te nemen. Slap als een vaatdoek van de voedselvergiftiging, gefrustreerd dat ik vrijwel niets in Los Angeles had kunnen zien behalve het ziekenhuis en droevig over het verlies van m’n koffer.
De vrouw van het station zegt tegen me dat ik op het station downtown had moeten inchecken, want daarvandaan zou ik volgens m’n kaartje vertrekken. En nu is m’n plaats al vergeven en is er geen zekerheid dat ik met de bus meekan.
Dit is teveel voor me na alle onheil, en ik begin te jammeren, dat ze me hadden verteld dat ik ook hier op kon stappen, dat ik net uit het ziekenhuis kom, dat Greyhound m’n koffer kwijt heeft laten raken …..
‘Dan moet u maar naar het downtown station’, zegt de vrouw ijzig.
‘Maar dat haal ik niet meer, want daar vertrekt ie nu’, jammer ik verder, en ik herhaal … en het ziekenhuis … en m’n koffer kwijt jullie schuld … en er wordt op me gewacht in San Francisco.
En dan gaat er boven haar hoofd opeens een lampje branden … ze kijkt naar m’n ticket, ze kijkt naar m’n naam, en duikt een donker hok in.
Ik probeer te zien wat ze daar doet, het zal toch niet waar zijn, dat is toch niet mogelijk …
‘Wat voor adres moet er op de labels staan?’ roept ze … en even later komt ze het hok uit met m’n geliefde koffer.
Ik kan het nog steeds niet geloven, ik had al afscheid genomen van m’n kadootjes, van m’n mooie jas, en ik ben te verward en blij om te vragen hoe lang het ding daar al staat en ‘wat zijn jullie voor een minkukels, hadden jullie niet even kunnen bellen, m’n nummer staat er op, en m’n dochter heeft tien keer het hele land afgebeld en werd steeds met een kluitje in het riet gestuurd, en nu staat ie hier, stelletje nitwits, ik ga nooit meer met de Greyhound’.
Nee, dat zeg ik allemaal niet, dat komt later bij me op, nu ga ik braaf in de rij staan, want misschien kan ik toch nog met de bus mee naar San Francisco.
En het kan. Ik straal en bedank de chauffeur, en bedank de vrouw en zeg dat ik zo blij ben.
Er kan bij haar geen lachje af.
Stom mens, ik houd niet van bevroren mensen.

En nu ben ik hier, in San Francisco. Veel heb ik nog niet kunnen zien, want ik ben nog weinig waard, bovendien kan ik bijna niet lopen vanwege een ‘hielspoor’ in m’n rechtervoet.
Dat is een ander verhaal, en een ‘challenge’ zouden ze hier zeggen, in plaats van ‘probleem’.
Maar voorlopig heb ik dit uitzicht en zit ik in hetzelfde gebouw als F&P, en heeft F’s soepje van gisteravond weer een beetje normaal mens van me gemaakt.
De zon schijnt.

ER in Hollywood

2009-03-26T04:04:00.004+01:00

Wat doe je als je in Hollywood bent? Juist, je gaat naar de ER.
Wie wil nou niet weten of het er echt zo aan toegaat als in de tv-serie.
Ikke wel, dat is toch het eerste wat je doet als je in Hollywood bent.
Je kunt ver gaan hoor, als je aan observerende participatie doet, en ik neem het hoogst serieus.
Kijk, hieronder lig ik op de ER, met een infuus in m’n hand.

En dit was m’n uitzicht.

Het viel wel een beetje tegen hoor, helemaal geen geschreeuw om me heen, ik werd niet door vier sterke verplegers op m’n zij of op m’n buik gedraaid, de chaos waarop ik lag te wachten, kwam helemaal niet. ‘ER’ klopt gewoon niet.
Toen ben ik maar weer naar huis gegaan. Met een taxi natuurlijk, want ik was toch wel een beetje slap.
Ik had tenslotte de hele avond, nacht en ochtend op een wc gezeten met m’n hoofd boven een emmer. En dan weten jullie wel wat er aan de hand was.
Een voedselvergiftiging, opgelopen door eten dat ik bij de lunch-stop van de Greyhound bus tussen Tucson (Arizona) en Los Angeles had gekocht. Ik noem geen details, anders word ik op slag weer misselijk.
Ik ben namelijk net uit het ziekenhuis gekomen en ben nog zielig. Ik heb hier op m’n blog even een sprong in de tijd gemaakt, van een paar weken geleden naar vandaag. Dan zijn jullie op de hoogte.

Ander onheil, alles komt altijd tegelijk: Greyhound heeft m’n grote koffer kwijt gemaakt. Hij kwam gisteravond in Los Angeles niet uit de bus. Ze kunnen hem nergens vinden en ik ben bang dat hij gestolen is. Met alle leuke kadootjes die ik al had gekocht, en met leuke fotoboekjes van waar ik geweest ben. En m’n mooie jas.
Maar laat ik niet op de dingen vooruitlopen, er is nog een kleine kans dat ie terecht komt. Duim maar voor me.
Dochter F belt er hard achteraan, de schat.

Seaside, Florida

2009-03-23T18:24:00.011+01:00

Na St. Augustine gaan we naar Jacksonville, beide in het noordoosten van Florida. Ik ga er een reunietje krijgen met een oude vriend die ik dertig jaar niet heb gezien. Het kan maar twee uur duren, want we moeten verder en we hebben maar een paar dagen voor heel wat mijlen.
Het was een onrustige nacht, want we hebben met z’n drieën op een kamer geslapen en we snurken als de besten. Elf jaar geleden deden nicht A en ik al een wedstrijdje snurken, maar nu was er dus concurrentie.
Na het leuke, maar veel te korte weerzien rijden we westwaarts, de panhandle van Florida in. Florida heeft een soort uitsteeksel naar links, als het handvat van een pan, vandaar. Er zijn er meer in de VS, bijvoorbeeld in Texas.
In de panhandle ligt Tallahassee, de hoofdstad van Florida, en daar slapen we, prettig apart nu. Na een copieus diner in Sonny’s, zo’n typisch Amerikaans eethuis met grote volle borden en mega-glazen water met ijs en giga-glazen ijsthee of anderszins die ook nog ’s steeds worden bijgevuld. En pas op, als je hier in het zuiden ‘tea’ bestelt krijg je ‘iced tea’. Wil je gewone thee, vraag dan om een ‘hot tea’.

De volgende dag wordt de bestemming Biloxi, Mississippi, voor orkaantoerisme, maar we gaan nu eerst iets positiefs bekijken:
het kustplaatsje Seaside, aan de Golf van Mexico, nog net in Florida.

“The award-winning small town that has influenced architecture and urban planning throughout the world”, staat op een boekje, en Newsweek noemt het “Probably the most influential resort community since Versalles”.

Man M van nicht A is architekt en hij vertelt dat het stadje (in 1979) is geboren als eerste projekt van het New Urbanism. En dat is weer ontstaan uit de behoefte om terug te gaan naar de stads-architektuur van vroeger, toen alles nog kleinschalig was. De latere stadsontwikkeling heeft tot gevolg gehad dat alles zo ver uit elkaar werd gebouwd dat je overal met de auto heen moest.
Met Seaside moest een plaats worden gebouwd waar alles aangenaam dicht bij elkaar ligt, zodat je alles kunt belopen, waar kinderen veilig buiten kunnen spelen, waar de maat de menselijke is.
Robert Davis is de drijvende kracht achter Seaside, hij had het terrein geërfd van z'n grootvader en huurde de New Urbanist architecten Andrés Duany en Elizabeth Plater-Zyberk in.

Het staat er vol met de meest prachtige huizen, alle natuurlijk met porches met schommelstoelen. Maar het meest opvallende zijn de torens. Veel huizen hebben op de bovenste verdieping een toren gebouwd, zodat je over de bomen heen naar de zee kunt kijken. Het is een soort theekoepel of serre bovenop het huis.

En dan de bouwsels op een soort loopbruggen tussen straat en zee, beeldige paviljoentjes zijn het.

Hebben jullie de film The Truman Show gezien (1998, Peter Weir)? Waarin Truman Burbank (Jim Carrey) een keurig en opgewekt Amerikaans gezinsleven leidt. Maar langzamerhand komt hij ergens achter. Welnu, die film is voor een groot deel in Seaside opgenomen, hieronder zie je het huis.

Seaside is duidelijk een succes geworden, qua architektuur en stadsplanning.
Maar er is natuurlijk ook kritiek: de bouwregels zouden te strict zijn, waardoor er toch te eenvormig ontworpen is. En je moet wel veel geld hebben om er te wonen, zodat er niet een doorsnee bevolking te vinden is.
Er wordt veel verhuurd in de zomer, waardoor het ook gewoon een badplaats is geworden, met gewone grote onzuinige Amerikaanse auto’s.

St. Augustine, Florida

2009-03-21T02:45:00.007+01:00

Met Amerikaanse nicht A en haar man M ga ik naar St. Augustine, in het noordoosten van Florida. Het is het oudste stadje van de VS dat door Europeanen werd gesticht en het is ook het langst “bezet” gebleven.
De Spanjaarden hebben het in 1565 gesticht, twee eeuwen later kwam het onder Britse heerschappij, maar dat duurde maar 20 jaar, daarna werd het weer Spaans en sinds 1821 is het Amerikaans.

De Spanjaarden hebben er natuurlijk wel wat aan gebouwen achtergelaten, en die staan vooral in éen straatje, te toeristisch naar mijn smaak, met leuke gebouwtjes, dat wel, maar er zitten vooral toeristenwinkeltjes in en bars. Overal is Spaanstalige muziek te horen.
Het leukste gebouw is dit schooltje:

Het is het oudste houten schoolgebouw van Amerika (wat zijn Amerikanen toch gek op superlatieven als oudste, eerste, grootste, kleinste). In 1716 verschijnt het voor het eerst in de boeken, maar het is waarschijnlijk ouder.

St. Augustine heeft nog meer historische betekenis:
In 1738 werd er de eerste wettig goedgekeurde vrije gemeenschap van ex-slaven opgezet. Er kwamen mensen wonen die gevlucht waren uit slavernij in de Britse kolonies.
Misschien dat de stad daardoor wel de wieg werd van de enorme landelijke demonstraties die zo’n belangrijke rol speelden bij het aannemen van de Civil Rights Act in 1964 (gelijkschakelen van rechten van zwart en blank)

De volgende dag lopen we er nog wat rond; ik koop dure Clarks sandalen, doe ze meteen aan, loop naar het water dat een eindje verderop de Atlantische Oceaan is, en maak de foto hierboven van de boulevard.
Daarna een kiekje van de zeer oude brug die gerenoveerd wordt en waarnaast een tijdelijke brug gebouwd is, want de opknapbeurt zal nog wel een tijdje duren.

Dan is het tijd om terug te gaan naar het motel. Ik heb heel wat afgelopen op m’n nieuwe Clarks, en dat voel ik de volgende dag.
Maar ik weet dan nog niet dat de pijn in m’n rechter voet een echte kwaal is met een naam.

On the road

2009-03-20T06:09:00.010+01:00

Met Amerikaanse nicht A en haar man M ben ik onderweg, in hun auto. We hebben afscheid genomen van nicht S en haar man. A en M wonen tijdelijk in Texas en waren naar Florida gekomen voor het familie-reunietje. Nu gaan we van halverwege de westkust naar het noordoosten van Florida.
We nemen de snelweg, want we hebben niet zoveel tijd.
Orlando (Disney World) laten we rechts liggen.

We komen steeds meer motorrijders tegen, dwz, steeds meer halen ons in, ze scheuren aan alle kanten langs ons heen. En ik zie tot m’n verbijstering dat de meesten geen helm ophebben. Zó rijden, zó kwetsbaar zijn en dan geen helm op. Ik kan het gevoel van vrijheid dat de wind in de haren geeft, meevoelen, maar het risico zou mij te groot zijn.

Wanneer we van de snelweg afgaan op zoek naar een picnic plek wordt de concentratie bikers steeds groter en dan blijkt dat we beland zijn in de Daytona Bike Week, "The Biggest Motorcycle Rally in the World", het grote jaarlijkse bikers-festijn in Daytona Beach. Ze komen vanuit de hele wereld en ze zijn er met zo’n zestigduizend.
Het krioelt er van de bonkige mannen met sjaaltjes om en paardestaarten, en hun vrouwen in strakke outfits. Veel zwart leer en denim. Het is stoer en levendig en vrolijk. Reunietjes hier en daar, ze hebben er misschien het hele jaar naar uitgekeken.

Overal winkels waar onderdelen en versierselen te pronken hangen. En bars natuurlijk.
Het is jammer dat we geen tijd hebben om er ook rond te hangen.
Na onze korte picnic, bij een idyllisch meertje, zoeken we weer de snelweg op.

Bij een kleurrijk geheel van tankstation en cytrusvrucht-verkooppunt stoppen we voor de nodige bevoorrading en wordt bevestigd dat we echt in alligatorland zijn.

En dan hup, verder, naar het volgende overnachtings-adres.

Huizen-ellende

2009-03-18T23:37:00.003+01:00

Een prachtig huis is dit, daar zal iedereen het over eens zijn. De bewoners hebben natuurlijk veel geld, zou je verwachten. Maar niets is minder waar, ook in dit huis heeft de crisis toegeslagen.
De bewoners kunnen bijna de huur niet opbrengen, het is ook geen gering bedrag: $2300 per maand. De man heeft een goede baan, de vrouw kan, door hun verhuizing tijdens de crisis, haar eigen bedrijfje niet voortzetten en ook geen ander werk vinden.
Nou hebben ze in een andere staat 2 huizen. Ooooh, dan valt het allemaal wel mee, toch?
Toch niet.
Deze mensen zijn onlangs getrouwd. Voor die tijd woonden ze ieder in een eigen huis elders dat ze gekocht hadden als spaarpot voor hun pensioen.
Toen kwamen ze elkaar tegen, trouwden en verhuisden naar dit mooie huis, dat ze huurden om het later te kopen.
Ondertussen sloeg de crisis toe, de mensen die hun eerdere huizen huurden, konden de huur niet meer betalen. De waarde van die huizen kelderde, maar ze zitten nog steeds met 2 dure hypotheken die ze niet meer kunnen betalen. Daardoor raken ze die twee huizen kwijt en hebben ze straks dus ook geen pensioen meer. En wat moeten ze dan?
Op dit moment kunnen ze niet eens een ziektekostenverzekering betalen, dus lopen ze onverzekerd rond, en dat terwijl ze de pensioenleeftijd naderen, en dus meer risico lopen op kwaaltjes en kwalen.

Ik wil maar zeggen, schijn bedriegt en ieder huis heeft zo z’n eigen verhaal.
Vooral een huis in de Verenigde Staten, nu.
Het paradijs smaakt een beetje zuur.

Sunday Church

2009-03-16T03:38:00.009+01:00

Hiya Folks,
How’re y’all doin’ today? You know it’s Sunday, and Sunday’s the day of the Lord,
halleluya amen!
and Jesus is the Key, now don’t forget y’all,
Jesus is the Word,
hallelyua amen!
Jesus never runs out of time!
Jesus said, love one another as I have loved you!
halleluya amen!
Jesus, healer of broken hearts!
Ever felt taken for granted? Imagine how God feels!
If you are lost, try GPS: Gods Plan of Salvation!
halleluya halleluya halleluya aaaaamen!
That’s all Folks, now y’all go home and pray, y’hear!
See ya next Sunday.

De Kus

2009-03-14T19:00:00.007+01:00

Na de natuur van gisteren een beetje cultuur vandaag.
In Sarasota, Florida, halverwege de westkust, staat dit beeld, "Unconditional Surrender".
Ik dacht eerst dat het een driedimensionale versie was, of geïnspireerd erdoor, van die beroemde foto van Robert Doisneau, De Kus bij het Stadhuis van Parijs, genomen in 1950.
Maar (lang leve google) het blijkt een exacte kopie te zijn van de beroemde foto van Alfred Eisenstaedt van een matroos die een verpleegster zoent op Times Square in New York, 14 augustus 1945, tijdens de viering van het einde van de tweede Wereldoorlog.

Het beeld is 25 feet hoog, dat is ruim 8 meter. En het is beschilderd aluminium.
Om de indrukwekkende hoogte aan te geven, staat nicht S ernaast.

Ook even een close-up, ik vind de kousnaden zo leuk, en herinner me de eeuwige worsteling om ze recht te houden.

Hieronder het bord dat erbij staat.
“The monument honors the courage and spirit of survival of America’s World War II heroes.”

De kunstenaar is Seward Johnson. En hij zegt op dat bord: “I wanted to evoke a time of unity, a time without the divisiveness of today. The moment captured in the work ancapsulates the spirit of having fought a successful campaign defending human rights, our shared values, and celebrates peace as well as romantic love.”

Wat ik nou niet begrijp, is waarom die beroemde foto, waarvan dit beeld dus een kopie is, helemaal niet genoemd wordt, en ook de fotograaf niet.
Of zou iedereen weten waar het vandaan komt?

Tot slot de originele foto. Van Alfred Eisenstaedt.

Ringling bomen

2009-03-14T03:47:00.017+01:00

Het Ringling Museum in Sarasota, Florida is een privé museum opgezet door het circus-echtpaar Ringling. Die naam zegt ons niets, maar voor de Amerikanen is het Ringling Brothers Circus een begrip, zoiets als Circus Renz voor ons.
In diverse gebouwen kun je er genieten van Kunst (verzameld door de Ringlings) en natuurlijk is er ook alles te zien over Het Circus en de geschiedenis ervan.
Het grootste miniatuur circus ter wereld staat er, met een aantal tenten, je kijkt je ogen uit. Meneer Howard Tibbals heeft er meer dan vijftig jaar aan geknutseld.
Trouwens, de circusfilm “The Greatest Show on Earth” is hier in Sarasota opgenomen.

Het museum staat in een prachtig park met bizondere plantengroei. Deze grote rode bloemen horen bij de ‘red cotton tree’ (Bombax Ceiba) uit Nepal.

Hierboven zie je een soort bosje van Banyan bomen; dat is een soort vijgenboom, de nationale boom van India.
De luchtwortels zijn heel kwetsbaar, en daarom staat er dit bord bij:

Tot zover de Ringling tuin.
En dan doe ik er nog even de grapefruits bij in de tuin van nicht S, die hangen zo voor het plukken, bijna decadent:

Bradenton, Florida

2009-03-13T03:35:00.007+01:00

Het zwembad bij m’n Amerikaanse nicht S is nog te koud en we gaan naar het strand. Niet dat het water daar warmer is, maar zee is altijd fijn. Bradenton ligt aan de westkust van Florida en dus is het daar de Golf van Mexico. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat ik daar nu ben.

Op een strand-terras eten we fish and chips, niet echt Amerikaans, maar daar is de Schotse man van S dol op. Hij is dean van de universiteit alhier en heeft zich voorgenomen Schot te blijven: hij heeft nog steeds een zwaar Schots accent en trekt bij feestelijkheden z’n kilt aan.
De zeemeeuwen zijn zeer brutaal en vallen de tafeltjes met eten aan; wij waren gewaarschuwd en zijn onder een soort afdak gaan zitten.
We zijn slaperig van eten, drank, zon en wind en doen een dutje op het strand.

Fish and chips is natuurlijk niet het enige wat je hier kunt eten, op veel menu’s in de buurt vind je ook bv gator sausage. Wat zou dat nou zijn …. ja hoor, gator komt van alligator, krokodilletje dus. Smullen?
Geen idee dat het hier zo wild en woest was. Ze zijn hier overal te vinden, dwz, als je pech hebt; bij water, een vijver of zo, moet je soms echt oppassen. Verder worden ze natuurlijk gekweekt in alligator farms. En daar zullen die gator-worstjes wel vandaan komen.

Ik kan het niet laten om ondanks deze waarschuwing naar de rand van de vijver te willen, kijken of er misschien een alligator te bespeuren is. Nicht S slaat haar handen voor de ogen en Schotse man J en ik lopen stevig gearmd naar het water. We hebben beloofd dat we elkaar zullen redden als we aangevallen worden. En dat zou best kunnen want de dieren zijn razend snel, zo weten zij.
Niets te zien, jammer, maar misschien ook maar beter zo.

Treinen

2009-03-12T04:30:00.008+01:00

Na Miami Beach ga ik naar Tampa, van het zuiden van Florida naar halverwege de staat. Ik ga met de trein en word naar het station gebracht door m’n gastvrouw. Ze vraagt of ik het adres van het station heb opgezocht. Ojee, vergeten. Ze ontploft, ‘ik zou je wel kunnen wurgen’, zegt ze. Latino temperament, denk ik dan maar en haal de plattegrond tevoorschijn waarop het Amtrak station getekend staat.

Ik moest er maar met een taxi heen, had iemand anders me gewaarschuwd, want het staat op een afgelegen plek en het is er een ongure bende. M’n gastvrouw en ik gaan Cubaans ontbijten, honderd meter verderop, maar we doen dat stukje wel met de auto, ze wil geen enkel risico lopen. Ook mag ik er daarna van haar absoluut geen wandelingetje maken, want er zijn strubbelingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen en ik als blanke moet daar niet eventueel tussen raken.

In de trein krijgen we door de conducteur een plaats aangewezen en ik bof, want ik krijg een interessante jongen naast me. Hij is bijna afgestudeerd in Exercise Physiology, dat gaat over hoe het lichaam reageert op bewegen. Je kunt daarmee in een ziekenhuis werken met mensen die bv een hartaanval hebben gehad, maar je kunt ook atleten trainen. Hij wil het eerste gaan doen. Op z’n elfde kwam hij met z’n ouders en vier zusjes uit Vietnam naar New York. Hij is de benjamin, de rebel. Z’n grote passie is marathon lopen, maar daar kunnen z’n familieleden geen begrip voor opbrengen en daarom is hij maar ver weg van hen gaan studeren. We hebben een prettig gesprek over interculturaliteit.
Vijf uur en een kwartier zou de reis duren, maar het wordt anderhalf uur langer. Geen idee waarom. Het landschap is vlak en niet echt boeiend, maar ik vind het heerlijk om me zo te laten vervoeren, mijmerend over Amerika, waar ik naar mijn gevoel nog steeds niet ben.

Een uur na aankomst ben ik er in éen klap wel, want dan zitten m’n Amerikaanse nicht en ik in een zeer Amerikaans restaurant te eten met giga-bekers drinken naast ons bord en grote porties eten. We genieten van het weerzien en kletsen tien jaar bij. Buiten op het terras zingt een man met een gitaar mooie liedjes, dit is echte Americana. Ik ben aangekomen.
Nog een uur later ben ik in het paradijs.

Meer Miami Beach

2009-03-11T03:52:00.007+01:00

Is dit ook Miami Beach? Ja. Het is Espanola Way, een kitscherig en toeristisch straatje dat wel geschiedenis heeft. Het is een samenraapsel van nageaapte mediterraan Franse en Spaanse bouwsels, knus en romantisch. Het was bedoeld, begin vorige eeuw, voor de chique van Miami Beach, maar in de jaren twintig zat gangster Al Capone er met z'n maten lustig te gokken. En in onze tijd werd het vooral bekend door de episodes die er gedraaid zijn van de tv serie Miami Vice.

Terug naar de modernere gebouwen.

En dan tenslotte Miami by night, wat heet, het was gewoon een uur of zes, maar de lichtjes waren mooi. En ik ging braaf met de bus naar huis.

Miami Beach als Beach

2009-03-10T03:55:00.009+01:00

Nou, dit ziet er niet zo glorieus en swingend uit als je zou verwachten van Miami Beach. Het kan natuurlijk ook aan mijn keuze liggen. Ik sta hier op het strand met m'n rug naar de zee.
De foto hieronder komt meer overeen met de verwachtingen die we (denk ik) hebben.
Ook deze is vanaf het strand genomen.

En dan het strand zelf, nog een beetje fris en wel heel rustig. Het had Barcelona kunnen zijn.
Hierna liep ik naar de bekendste boulevard met al z'n café's, met schetterende muziek en dames met blote ruggen die met een cocktail in de hand wellustig met hun derrière draaien. Ik heb het echt gezien, maar durfde geen foto te maken.
Het voelde trouwens nogal leeg aan.

Architectuur in Miami Beach

2009-03-08T23:55:00.005+01:00

Miami en Miami Beach zijn twee aparte steden, verbonden door bruggen.
Miami Beach ligt op een langgerekt stuk land langs de kust. Aan de zuidkant is het uitgaanscentrum met z'n bars en restaurants. South Beach heet het, bekend van het South Beach Dieet. Er wordt veel reclame gemaakt voor cocktails, mojitos en daiquiris vooral, en het lijkt wel of het de hele dag Happy Hour is.
In een Cubaans restaurant heb ik 'oude kleren' gegeten, 'ropa vieja' oftewel draadjesvlees, met rijst en stukken gebakken banaan.
Miami Beach is bekend om z'n Art Deco gebouwen uit de jaren dertig, zie hierboven.
Hieronder een typisch Amerikaanse Diner, zoals je ze wel in tv series ziet.

Miami Beach

2009-03-08T03:04:00.006+01:00

De man zat met zo'n harde stem te bellen, dat de hele bus kon meegenieten. Het was in het Spaans en het duurde ruim een uur. Hij wilde iets gedaan krijgen bij z'n gesprekspartner en het ging over allerlei administratieve zaken. Hij klonk nogal wanhopig.
De buspassagiers keken elkaar een beetje lacherig aan.
Hij nam drie plaatsen in beslag met al z'n paperassen.
Toen hij eindelijk was waar hij eruit moest, graaide hij met enige moeite z'n spullen bij elkaar, maakte z'n karretje los en stapte uit.
Hij was oud en z'n rug was krom en het kostte hem moeite om niet om te vallen.
Ik bewonderde hem omdat hij zo totaal zichzelf was en precies deed wat hij nodig vond.
Het was een mooie les.

Miami Beach: "Casa de Jesús, la Iglesia en la playa"

2009-03-07T05:40:00.003+01:00

Zomers warm was het er, er waren palmbomen, en ik hoorde overal Spaans, was dit de USA?
Ja, dit was Miami, Florida.
Ik sprak de hele dag Spaans.
Er leken meer Cubanen op straat te zijn dan Amerikanen.
Twee nachten logeerde ik bij een Mexicaanse vrouw.
Ik leed aan jetlag en verwarring.

Newfoundland

2009-03-04T17:35:00.007+01:00

Nou, heel fijn, ik ben er, in de USA.
Het was een rustige vlucht, 11 uur lang, naar Miami.
Vliegen vind ik eigenlijk eng, maar gelukkig zijn daar kleine pilletjes ... toch ben ik altijd blij als we weer geland zijn.

Terwijl zusje P en ik op Schiphol zaten te wachten tot ik moest boarden, brak er opeens paniek uit. Veiligheidsmensen met geweren begonnen te rennen en er ontstond een gespannen sfeer. Zie je wel, dacht ik, ik hoef straks niet meer op m'n vliegtuig te stappen, want dan zijn we hier in de hal al ontploft.
Maar we ontploften niet. Er was wel iets anders aan de hand.
Tja, zei de ticketcontroleur, ik mag het eigenlijk niet vertellen, maar er is zonet een vliegtuig neergestort hier vlakbij, het is gelukkig niet zo ernstig, want er zijn geen doden.

Helaas bleek dat laatste niet juist te zijn.
Vlak voor het boarden hoorde ik op m’n radiootje dat het om een Turks vliegtuig ging en dat er negen doden waren en vele gewonden.
Het was vreselijk en bizar tegelijk.
Het vreemde was dat ik er niet angstiger door werd voor m’n eigen vlucht, maar juist iets rustiger: zoiets gaat niet twee keer gebeuren, op dezelfde plek, op hetzelfde moment.
Een rare gedachte. Arme mensen.
Ik heb geluk gehad, ik heb m'n bestemming wel levend gehaald.
Het was warm in Miami.

Winterplaatje

2009-01-20T16:12:00.003+01:00

Ik was het bijna vergeten, maar 11 dagen geleden was het de mooiste dag van de winter, alles was wit van de rijp, de zon scheen, de hemel was stralend blauw. Een perfekte dag. Dus moest ik naar buiten, om de plas lopen, praktisch naast m'n huis.
En dit plaatje maakte ik daar.
Ik heb er al weer bijna heimwee naar.

Collage kandelaar

2009-01-20T15:47:00.008+01:00

www.villavanheeswijk.nl

Deze kandelaar, 1.10 m hoog, bestaat uit "tweedehands" scherven, onderdelen en kleine voorwerpen.
Ze illustreren de 350 verhalen van inwoners over het plein de Parade in 's-Hertogenbosch: herinneringen aan liefde en haat, ontmoeting met de paus, dronkenschap, verlies, leven en dood.
De kandelaar is gemaakt door een vriendin van me, Marianne van Heeswijk.
De burgemeester van Den Bosch heeft hem aangekocht voor de stad.
Meer werk van haar kun je zien op www.villavanheeswijk.nl

old and new / demolition versus creation

2008-12-13T14:06:00.004+01:00

When is something 'art'? What you see here is góing to be art, but isn't it already art because this was made intentionally?
Marjan Teeuwen is the artist. She makes photos of objects piled up in a certain way, in black or white or colourful. She then makes combinations of the photos with photoshop, which become huge prints.
Marjan worked 3 months in this house-to-be-demolished. She made holes in walls, floors and ceilings, collected black and white objects, bits of wood, metal, etc., built structures to support them, and piled them up in a very precise way. Then she took pictures.
After that we the public could come and see, and even take pictures ourselves. So these pictures are mine, not hers.
The next day the house was torn down.

You can see her work at her website:
www.kw14.nl - click at the T - click at Marjan Teeuwen - click at 'overzicht', for example.

Chinese bergen

2008-10-04T14:55:00.003+02:00

Deze foto zag ik, in maart, op de tentoonstelling Hedendaagse Chinese Kunst uit de collectie Sigg, in de Fundació Joan Miró in Barcelona.
De spiegelingen kon ik niet vermijden.

Was in de hoogte

2008-09-25T16:32:00.004+02:00

Was in la Barceloneta

2008-09-03T16:39:00.005+02:00

Februari-zonnetje

2008-08-28T14:50:00.003+02:00

Toen ik van het februari-zonnetje genoot op mijn balkon in la Barceloneta, zag ik hem hetzelfde doen, hangend in de lucht. Misschien kijkt hij naar de Sagrada Familia. Als hij achterom kijkt, ziet hij de zee en mij.

Lachen 1

2008-07-29T12:33:00.003+02:00

“Toe dan, Miki, toe dan, hoeveel is 4 min 2, Miki, 4 min 2, zeg het dan!”
De man blijft maar aandringen, want thuis ging het zo goed, en nu brengt z’n hondje er niets van terecht, en dat terwijl het in een televisieshow z’n kunsten mag vertonen.
Het hondje is klein, wit en poedelig. Het is vast het middelpunt in het leven van deze man, een slungel van een vent die geen raad weet met z’n lijf en er van opzij als een soort vraagteken uitziet: hoofd en schouders rond naar voren, rug naar achteren en bekken weer naar voren.
Ze doen mee aan een talentenshow met de naam “Tú sí que vales”, Jij bent Veel Waard. Zo ongeveer.

Ik val er middenin en zit er meteen aan vastgeplakt. Een zaal vol enthousiastelingen, met veel supporters van de kandidaten, zo hoort dat ook. Op het podium de kunstenmakers en de presentator, en voorin de zaal een verhoginkje met daarop de jury, drie mannen en een vrouw. De vrouw hangt de hele tijd slap van het lachen over de tafel heen, niet vanwege de kunstenmakers op het podium, maar door haar collega’s. Die bewegen zich vrijelijk door de zaal, staan af en toe op een stoel, zetten gekke hoedjes op, springen op het podium, maken grappen en grollen, kortom, hangen de clown uit. Bij hen vergeleken is de presentator een saaie jongen, maar hij is er voor het evenwicht.

En hij is aardig en geduldig, en geeft Miki en z’n baasje alle tijd om te laten zien dat Miki echt erg goed is in rekenen. Het baasje blijft hem aanmoedigen en snoepjes geven, maar het mag niet baten. Ze verdwijnen van het toneel.

Er is geen gefluit of gejoel in de zaal geweest, geen uitlachen. En de potsenmakerige juryleden hebben stilletjes met open mond zitten kijken.

Op naar de volgende kandidaat, een acrobaat, die duidelijk talent heeft.

En wie krijgen we daarna? Warempel, daar is Miki weer met z’n baasje. In de herkansing.
Ik weet niet wat ze uitgespookt hebben achter de coulissen, maar dit keer lukt het.
Miki moet wel veel aangemoedigd worden, dat wel, maar hij blaft, met haperingen, 4 keer bij 3+1, en 6 keer bij 4+2. De zaal beloont hem met een daverend applaus.
En … hij wint van de acrobaat, en mag door naar de finaleronde.

En dan is het oordeel aan het publiek thuis. De jury is verdeeld, maar dat oordeel telt niet mee, dat is meer een staaltje cabaret.
Voor mij is het duidelijk dat Miki het nu gaat afleggen tegen al het andere talent, want het was maar een raar geklungel op het podium.
En dan blijkt dat ik de Spanjaarden nog niet helemaal ken, want Miki wint, met drie anderen, en hij mag door naar de Grote Finale op een andere avond.
Ik blijf op de bank zitten mijmeren over lachen, leedvermaak, aardigheid, en cult.
Die eindfinale heb ik helaas niet gezien, maar op YouTube is Miki al te vinden (in een andere show) en dan ben je toch Iemand.

Alleen maar voetbal?

2008-07-17T15:31:00.005+02:00

Ja, ik heb naar de EK-finale gekeken en ja, er was getoeter in mijn Barcelonese straat, maar toch, maar toch … ik weet niet of het Catalanen waren in die auto’s.

Ik ben op de finale-zondag in Vilanova i la Geltrú, heerlijk op het strand aan het eind van de middag, in de minder hete zomerzon en voeten in het water. Over drie uur begint De Wedstrijd en terwijl ik niets om voetbal geef, voel ik nu toch de spanning en hoop ik dat Spanje kampioen wordt. Vriendin M en haar zeventienjarige dochter gaan niet kijken, dat weet ik al van de halve finale, het laat ze eigenlijk koud. Dat kan, het zijn tenslotte vrouwen.

Maar ik vraag het toch nog maar een keer, want het gaat nu wel om kampioenschap.
‘Nee’, zegt M, met een soort matte stilte eromheen, ‘nee, ik ga niet kijken.’
Ik krijg een ingeving: ‘maar als het nou om het elftal van Catalunya ging, zou je dan wel kijken?’
M veert op, komt tot leven, ‘ja natuurlijk, nou en of ik zou kijken, wat dacht je.’
Ah, in de roos. Voetbal is politiek. Maar dit gaat wel ver en ik zeg tegen haar dat het voor buitenlanders lastig te begrijpen is. Dat snapt ze.

Een uur later zit ik in de trein terug naar Barcelona. De wedstrijd is al aan de gang en ik hoop op tijd terug te zijn voor de tweede helft. De trein is vol, maar er wordt onspaans zacht gecommuniceerd. Tegenover me zit een keurige dame die opeens met gebaren contact heeft met een man achter me op het middenpad. Wacht even, werd hier nou iets doorgegeven over de wedstrijd? Ging het om een doelpunt? Zachtjes vraag ik aan de dame of er een doelpunt is. Ze knikt ja. Voor Spanje? Ja. ‘Goh’, zeg ik.
Verder niets, gewoon stilte. Niemand die reageert, geen hoera-gedoe, wat een onwezenlijke sfeer hangt hier.

Thuis kijk ik naar de tweede helft, en zodra Spanje kampioen is, barst het los. Op de televisie.
En ja, zowaar, er komen hier ook een paar toeterende auto’s voorbij. Eentje stopt op een hoek, er komt een jongen uit die een Spaanse vlag om zich heen drapeert en een beetje gaat staan springen; af en toe komen er toeteraars langs. Een enkele vuurpijl licht de avondlucht op. Dat is het feest hier ver weg van het centrum, waar, zo lees ik later, het kampioenschap uitbundig is gevierd. Door Zuid-Amerikanen en andere immigranten, door Spanjaarden, jazeker, maar ook door Catalanen?

De Volkskrant kopt de volgende dag ‘vreedzame reünie van nationalisme’ en zegt dat een verdeeld volk met volle overtuiging achter die ene nationale ploeg is gaan staan. Ze zijn denk ik niet verder geweest dan het tv-toestel of het centrum van Barcelona.
Een Catalaanse krant breekt een lans voor een groter gevoel van eenheid en voor respect voor elkaars vlag. De kranten staan vol redactionelen over de tegenstelling Spanje-Catalunya die nu toch iets kleiner zou moeten zijn door de overwinning. Ingezonden brieven laten het gamma zien aan meningen die uiteenlopen van ‘ik ben voor Spanje want er spelen zoveel Catalanen mee’ via ‘het beste team moet winnen’ tot ‘Spanje is mijn club niet’.

De zestienjarige dochter van vriendin C heeft met haar vriendinnen in een café naar de wedstrijd gekeken. Ze waren allemaal voor Duitsland.
Haar moeder, een vercatalaniseerde Française, snapt daar helemaal niets van, ook al kent ze alle argumenten. Het ligt allemaal erg gevoelig.
Ik ben er nog lang niet over uitgedacht en uitgelezen.
Ondertussen weet ik wel dat ik niet in Spanje ben maar in Catalunya, en dat je van een glorieuze overwinning van het Spaanse elftal niet kunt verwachten dat die in een keer een overgeërfd gevoel van honderden jaren verdrukking wegpoetst.

Fijne Momenten

2008-07-12T18:13:00.005+02:00

Ik loop in de stad, het is heel druk en ik ben omringd door mensen. Vlak voor me loopt een man van een jaar of zestig. Ik zit als het ware met m’n neus bovenop z’n achterkant. En opeens laat hij een enorme scheet, zo-een die uitgerekt is, lang duurt, een rochelscheet.
Ik spring van schrik bijna de lucht in. Dat iemand dat in zo’n menigte doet. Dan houd ik m’n pas wat in, want ik heb geen zin in andermans geuren. Ik ben de enige die reageert, de anderen doen alsof ze niets hebben gehoord. Eigenlijk heeft dat wel wat.

Ik loop op straat, bij mij in de buurt. Een oud vrouwtje komt me tegemoet, heel klein en frêle, ze leunt zwaar op haar wandelstok. Bij het voorbijgaan zegt ze iets tegen me, alsof we al een hele tijd gezellig staan te babbelen: “Nosinvadenlosamarillos.”
“Pardon?” zeg ik, want ik kan me bijna niet voorstellen dat ik haar goed heb verstaan.
En ze herhaalt: “De gelen nemen bezit van ons.”
De gelen? ach nee toch.
“Dat valt toch wel mee”, probeer ik haar gerust te stellen.
“Nee, kijk maar om je heen, overal Chinese winkels en Chinese restaurants.”
“Ach, als ze maar lekker koken, is het toch niet zo erg!” Ik vind het altijd fijn als ik mensen een andere kant kan laten zien.
“Ja, maar ze eten honden en slangen!” roept het vrouwtje uit.
“Dat doen ze misschien in China, maar niet hier”, probeer ik nog.
“Nou, ik vertrouw ze niet, dag mevrouw, goeiemiddag.”
En ze schuifelt verder, op naar het volgende paar oren.

(dit is niet het vrouwtje van het gele gevaar, maar een ander leuk vrouwtje)

Pirineo

2008-07-10T11:11:00.009+02:00

We zijn een paar dagen naar de Pyreneeën geweest, N, F&P en ik. Nog net in Catalunya, aan de oostkant van het Nationaal Park Aigüestortes. Ik was nog nooit in de Pyreneeën geweest, onbegrijpelijk, en had er niet zo'n goed beeld van. Het is er prachtig, vooral in dit park. Het is alles: lieflijk, onherbergzaam, idyllisch, ruig, ijl, woeste watervallen, ontelbare meren groot en klein. Er zijn prachtige tochten te maken, te voet maar ook per jeeptaxi, die soms zo steil de berg oprijdt dat je liever wilt lopen.

Dit is het meer Sant Maurici met het massief Els Encantats, de Betoverde Bergen, 2745m hoog.

Het uitzicht vanuit ons appartement: het riviertje de Escrita, vol stroomversnellingen.

De Escrita loopt onder deze romaanse brug door, waar we ook op uitkeken vanaf ons riante terras in Espot. Een schattig dorpje met ook veel Nederlanders, beschaafd en sportief, dat wel. Er blijkt een ANWB camping in de buurt te zijn.

De terugreis, ook niet mals. De zon kwam door en lichtte de akkers op.

Een nachtje naar het strand

2008-06-30T18:04:00.011+02:00

85.000 anderen en ik brengen de nacht door op het strand van Barcelona. Het is 23 juni, Sant Joan, San Juan, de kortste nacht van het jaar, het begin van de zomer, la Nit del Foc, de nacht van het vuur. Op strand en boulevard hier en daar wat vuurpijlen, maar vooral knallen, overal. Jochies zijn het die de rotjes aansteken en gooien, liefst vlak bij je voeten. Ik heb de wondjes nog op m’n been, rot-jochies.
Al weken horen we de knallen om ons heen, en oorverdovend zijn ze, zoals alles en iedereen in Barcelona veel lawaaieriger is dan elders.
Massaal hebben we ons vanavond laten aanvoeren door de metro en massaal lopen we naar zee. En daar heeft een massa al aardig bezit genomen van het strand. In groepen zitten ze er, met picnicmanden, koeltassen, plastic tassen vol drank en eten. De laatste supermarkt tussen stad en strand doet goede zaken en is, net als de restaurants onderweg, de hele nacht open.

Ik heb er een beetje tegenop gezien om in m’n eentje hier naar toe te gaan, maar ik wilde dit festijn niet missen. En ik vind het prima om wat rond te lopen, te hangen over een balustrade en mijmerend rond te kijken. Er gebeurt niets spectaculairs maar er hangt een lekkere sfeer.
Ook in Spanje mag drinken in het openbaar niet, maar nu is het één groot café. Barcelona verzamelt zich op het strand. En op de boulevard.
Een Zuid-Amerikaanse familie heeft bezit genomen van een bank door er een tafelkleed overheen te draperen en er plastic dozen met heerlijkheden op te zetten.
Het is half twaalf, er zijn nog uren te gaan, maar nu al zijn de noodwc’s overstroomd en staan er lange rijen voor te wachten. Het is er een gezellige babbelpartij.
Podia zijn klaargezet, hier en daar een extra strandtent. Rookflarden en kruitdampen prikkelen in de neus. De illegale ambulante nering is volop aanwezig met knipperlichtbloemetjes, kleurige ballonnen en vooral veel blikjes bier.
Uit luidsprekers komt een stem die in het Catalaans, Spaans en Engels instructies geeft: welkom op onze stranden, maar zorg ervoor dat je om 6 uur weer weg bent want dan komt de schoonmaakploeg om het strand voor de gewone badgasten netjes te maken.
Een man zeult met een volgeladen boodschappenkar door het mulle zand, met een grote familie in z’n kielzog. Ook kinderwagens worden overvol door het zand getrokken, of er nog kinderen in zitten, is niet te zien.

Brandweerlieden staan paraat, een paar Rode Kruiswagens met hulpverleners ook. Eén van hen sleurt een tegenstribbelend jochie naar z’n ouders, omdat hij z’n rotjes te dicht bij de mensen afsteekt, maar z’n ouders zijn niet onder de indruk.
Steeds meer mensen wagen zich in het water, in de verlichte duisternis zijn het net dolfijnen.
Onder de douche wast een jongetje kleumend het zand van zich af.
De meeste mensen zitten of liggen gewoon op het zand, maar een wat ouder echtpaar zit hoog op plastic tuinstoelen. Ze hebben een parasol in het zand geprikt om hun territorium af te bakenen.
Een man zit op het randje van een houten vlonder een sigaretje te roken. Dan legt hij z’n sigaret neer, buigt z’n hoofd en braakt, heel rustig. Even later probeert hij z’n sigaretje weer, maar dat is nog te snel en weer buigt hij z’n hoofd. En zo gaat het een paar keer. Ik heb nog nooit iemand zo beschaafd zien braken.
Het is inmiddels één uur.

Ik hang over de balustrade. Op het strand steekt een man een vuurpijl aan maar de lont dooft en honend lacht een groepje Aziaten hem uit, maar dan stijgt er toch een prachtvuurpijl op. Ik ga nooit meer chinees eten.
Een man naast me vraagt in het Engels waar ik vandaan kom, ik antwoord hem in het Spaans, en hij? Hij is Pakistaan, dat dacht ik al. Hij woont zeker in de Raval? Inderdaad, hij heeft er een locutorio waar je kunt internetten en bellen, heeft hij me daar niet ’s een keer gezien? Het lijkt een goedkope versiertruc, maar het is waar, hij komt me nu ook bekend voor. Wil hij niet liever naast z’n vriend links van me staan? Nee, zegt ie, blijft u maar, ik heb veel respect voor ouderen. Ik kan hem wel slaan.
Nog een tijdje loop ik wat rond en dan ga ik weer richting metro. Nog steeds komen de mensenstromen naar zee toe, plastic zakken in de hand. Ik zie ze opeens als de stromen keizerpinguins die eindeloze groepstochten maken naar de zee voor voedsel en dan weer terug.
Bij de metro staan de rijen tot ver op de stoep. Ik neem een Bicing-fiets en rijd middenin de nacht naar huis, van knal naar vreugdevuur en van kruitdamp naar dansende menigte. Wat een nacht.

(laat je je mobieltje achter? je tas? EN JE AFVAL?)

De volgende dag lees ik dat het nachtje op het strand vrij rustig is verlopen: dat er 41 min of meer ernstig gewonden zijn al of niet met ‘amputaciones’, dat het gros van de gewonden minderjarig is, dat er bij de alcoholcontroles op de weg maar vier mensen dronken achter het stuur zaten, en dat er 27 ton rotzooi van het strand is gehaald.

Als je niet zou uitkijken ...

2008-06-22T23:50:00.010+02:00

Als het effe kan, neem ik hier in Barcelona de fiets als ik ergens heen wil. Het geeft me een gevoel alsof ik vleugels heb, alsof de stad van mij is.
Nu is de stad natuurlijk elke dag een beetje meer van mij en daardoor weet ik ook waar ik wel en waar ik niet kan fietsen. Want zo simpel is het hier niet. Het is niet als in Nederland, waar je overal kunt fietsen behalve op de snelweg, waar mooie duidelijk aangegeven fietspaden zijn die je beschermen tegen jakkerende auto’s en brommers.
Nee, wat er in Barcelona vooral aan de hand is, is dat de stad nog steeds niet echt gewend is aan fietsers, er nog steeds niet op ingesteld is. Terwijl we een oprukkend leger zijn, mede dankzij het verpletterende sukses van het verhuursysteem Bicing.
Af en toe kom je een fietspad tegen. Dat is er dan opeens. En het is er ook opeens weer niet.

Je moet niet denken dat áls je eenmaal op een fietspad rijdt, je verder leuk om je heen kunt kijken naar de mooie gebouwen en huizen. Want overal liggen gevaren op de loer en als je niet zou uitkijken …
Neem de Meridiana, een brede drukke verkeersader die van de zee naar de bergen loopt. Ik fiets er bijna dagelijks. Aan weerszijden van de straat is een fietspad, dat bestaat uit op de stoep getrokken witte lijnen. De stoepen zijn er breed genoeg, dus dat is geen probleem. Alleen wij fietsers zijn er niet de enigen.
Er zijn ook voetgangers, en vooral de ouderen onder hen kunnen maar niet het idee loslaten dat de stoep er alleen voor hen is. Als je niet zou uitkijken, zou je er zo een paar onderuit rijden. Kinderen ook trouwens, want die springen alle kanten uit.
Je vindt dus regelmatig wandelaars op het fietspad. Dan bel je ’s flink om te waarschuwen. Maar niet iedereen hoort dat omdat ze met een mobieltje tegen hun oor lopen.
Mensen vormen niet het enige probleem. Soms staat er opeens een lantaarnpaal midden op het fietspad. Als je niet zou uitkijken, zou je je een schedelbreuk rijden.
Denk ook niet dat een fietspad een doorlopend iets is. Soms eindigt het in een bushokje.

Dus dan moet je manoeuvreren tussen plantenbakken, prullenbakken en bankjes om er omheen te rijden. Af en toe zijn de twee lijnen van het fietspad in een bocht om het bushokje heen getrokken. Dat is fijn, want daar zou je zelf niet opkomen.

Soms ook eindigt een fietspad in een in- en uitgang van de metro. Als je niet zou uitkijken zou je zo met fiets en al de trappen afdonderen. Als je geluk hebt is het een metro-ingang met ook een roltrap, dan kom je vanzelf weer boven.

Je rijdt op je fietspad en komt bij een zijstraat; als je niet zou uitkijken en je rijdt gewoon rechtdoor, zou je met een flinke smak op straat terechtkomen. Je moet dus even naar rechts om samen met de voetgangers van de afgeplatte stoep te rijden. En er weer op.

En dan is er opeens geen fietspad meer, maar die drukke straat nog steeds wel. Je kijkt om je heen en hee, nu is er in het midden van de weg een brede strook met speeltuintjes en hee, aan weerszijden daarvan is een fietspad. Met een fietspad-bord! Volgens mij heeft een grapjas dat in Nederland gejat en hier opgehangen.

Soms is een andere fietser de vijand. De Catalaan is enigszins anarchistisch ingesteld en doet dus waar hij zin in heeft, zoals tegen het verkeer in rijden, liefst op jouw fietspad. Als je niet zou uitkijken, want hij doet dat niet, zou je een nare val kunnen maken..

en zo zijn er meer vermakelijke en ergerlijke fietsmomenten …. wordt vervolgd.

Gestalde Fietsen

2008-06-22T23:42:00.004+02:00

Zomaar even drie foto's van gestalde fietsen, ingenieus en fotogeniek.

Thuis 3x

2008-06-05T15:12:00.007+02:00

Waterkoker, theepot, thermoskan, ze staan weer op een aanrecht. Ik heb thee gezet, ik ben weer thuis. Voor de derde keer in 8 maanden Barcelona ga ik me ingraven in een nieuwe behuizing en omgeving.
Eerlijk gezegd was thee zetten niet m’n allereerste handeling in dit nieuwe huis. Toen deze zondagmorgen alle zeventien rugzakken, tassen, manden en zakken binnen stonden, was het eerste wat ik deed, mijn computer aansluiten op het internet. Zo neem ik de wereld en tegelijkertijd m’n thuis overal mee naar toe. Ben ik verslaafd? Ja, absoluut. Aan dat kontakt met de wereld en aan de verrassingen die ik tegenkom op mijn cyber-reizen.
Het is wel weer even afkicken en wennen. Het adembenemende uitzicht over zee, stad en bergen, heeft plaatsgemaakt voor stevige huizenblokken met balkons en dichte ramen vlak tegenover me.
Extravert tegenover introvert. In Barceloneta werd ik door de weidsheid als het ware naar buiten getrokken, als een vogel scheerde ik over de stad. Hier is alles naar binnen gekeerd, ook de balkons zijn massiever. Het is architectuur voor regenachtige dagen waarop je je nestelt met een boek op de bank en je niets van de buitenwereld wilt weten.

Aan het begin van de avond komt F m’n nieuwe omgeving inspecteren. Ze heeft aan de overkant een cafetaria met foto’s van smakelijk uitziende maaltijden gezien en het lijkt haar een goed idee als ik daar maar meteen m’n stamcafé van maak: voor ’s ochtends met koffie en krant.
Het blijkt een van de vele door Aziaten overgenomen gelegenheden te zijn, inclusief Spaanse menu’s en klandizie. Er zitten prettig veel mensen aan de tafeltjes en we geven onze bestelling door: F wil absoluut ongezond eten en neemt frieten met varkensvlees en gebakken ei, ik prefereer een biefstukje met salade en frieten.
En dan begint de worsteling met snijden en kauwen: m’n vlees blijkt vol zeen te zitten.
Wat doe je dan, ga je meteen klagen? Nee, je snijdt en kauwt dapper door, want misschien is het maar een klein stukje met zenen en je bent tenslotte geen zeurpiet.
Maar het is hopeloos, dit biefstukje valt niet te eten. Toch maar klagen dus.

Ik: het spijt me maar dit vlees is niet te eten, kijk maar, allemaal zeen.
Zij: ja, als u dat meteen had gezegd …
Ik: maar ik wilde toch eerst alles uitproberen.
Zij: ja, maal u zit hiel al een half uul te eten …
Ik: hoe kon ik nou weten dat de hele biefstuk oneetbaar was.
Zij: maal wij klijgen het vlees gesneden bezolgd …
Ik: dus?? Wat is dat nou voor service.

Geen beginnen aan, heeft geen zin. Ik ben flink saggerijnig en eet m’n sla op.
Dan kan F er niet meer tegen, loopt naar de toog en vraagt naar de chef. Dat is de Aziatische vrouw die ons net te woord stond. Ik kan niet horen wat F zegt maar er wordt hevig gediscussieerd en het resultaat is een bordje platgeslagen kipfilet. Het smaakt prima, al vraag ik me wel af of ze er niet drie keer op gespuugd hebben. De vrouw kijkt ons niet meer aan. Pas als we bij het weggaan toch een fooi achterlaten, kan er een voorzichtig glimlachje vanaf.

De eerste dag in m’n nieuwe buurt en er is nu al een lokaliteit waar ik niet meer naar binnen wil.
Ik ben thuis, voor de derde keer.

Uruguayo

2008-05-23T15:50:00.001+02:00

“Houdt u van deze muziek?”, vraagt de man achter de toonbank. “Nee, ik vind het afschuwelijk”, schiet het uit m’n mond.
Uit de luidsprekers klinkt de Koekoekswals, dat ding uit de jaren vijftig, waar we een andere tekst bij maakten: ‘koekoek koekoek, een vrouw in een mannenbroek, wat raar wat raar, een man in een directoire’. Kennen jullie die? Het was in die tijd een heel ondeugende tekst en we moesten dus altijd erg giechelen. Voor de duidelijkheid: directoire was een deftig woord voor damesonderbroek.
Onze tekst was dan wel leuk, maar het melodietje was zo erg, vooral als het op orgel werd gespeeld.
En zo’n versie klinkt nu uit de luidsprekers in dit Barcelonese winkeltje.
Ik ben hier naar binnen gelokt door een bordje in de etalage met ‘comidas caseras’, ‘eigengemaakte’ maaltijden. Ik heb honger en in het Spaans klinkt ‘caseras’ geurig en sappig. Binnen zie ik vooralsnog alleen wat droge pasteitjes op de toonbank staan. En hoor ik dat akelige walsje.

“Ik vind het afschuwelijke muziek”, flap ik er dus uit en de man en ik schieten beiden in de lach. “ Het is de truttige muziek van m’n jeugd”, probeer ik verzachtend te verklaren. De man zegt dat elke periode z’n eigen herinneringen heeft en dat hij alle muziek mooi vindt.
Ik hoor een licht accent in z’n Spaans en vraag of hij uit Uruguay komt. Inderdaad, zeven jaar geleden is hij met z’n vrouw hierheen gekomen, zijn dochter en haar man woonden hier al, en nu is ook zijn zoon met gezin in Barcelona komen wonen. Maar zijn hart is nog steeds in Uruguay.

Ik vertel dat ik lang geleden Nederlands heb gegeven aan vluchtelingen uit Uruguay en Argentinië. “Ja, dertig jaar geleden”, zegt de man. En meteen vertrekt z’n gezicht, en gaat er iets trillen en trekken, en het is duidelijk dat hij even terug is in moeilijker tijden.
(Halverwege de jaren zeventig gingen beide landen onder militaire dictatuur gebukt, linkse jonge mensen vluchtten van het ene naar het andere land, waar ze tenslotte ook vervolgd werden, zelfs door hun eigen regime. Onze regering haalde uit vluchtelingenkampen grote groepen mensen naar Nederland, waar ze meteen een status kregen en in opvangcentra terecht kwamen.)

In wat voor situatie bevond deze man zich toen? Wat zijn z’n emoties van nu precies? Ik durf ‘t hem niet te vragen. Hij is toen in Uruguay gebleven, zou hij misschien aan de verkeerde kant hebben gestaan? Of zou hij misschien geen verzet hebben gepleegd en daar spijt van hebben? Alles is mogelijk.
“Ach”, gaat de man verder, “degenen die dertig jaar geleden vluchtten, hebben het nu voor het zeggen. Er is nooit evenwicht. Het gaat van de ene naar de andere kant. Ik kies niet, ik ben solidair.”
En hij vertelt dat hij voorzitter van de Rotary Club is geweest, en van een ondersteunend comité toen Argentinië en Chili ruzie hadden en er bijna oorlog was uitgebroken.
“Ik ben meer een sussend mens. Hee, de muziek is vanzelf opgehouden, hoort u dat?”

Ik koop een bakje pasta met wat saus, en eet het op een bankje aan zee op. Het smaakt nergens naar.

Spastisch

2008-05-16T18:29:00.000+02:00

De man zit in een rolstoel. Ik zie hem ver aan de overkant van een groot en druk kruispunt waar we beiden wachten op groen licht. Zijn rolstoel is elektrisch en die bedient hij met z’n linkerhand. Alleen, de man is zwaar spastisch en dat maakt het ingewikkeld: zijn linker onderarm houdt hij omhoog om hem te plaatsen op het pookje waarmee hij de rolstoel bestuurt, alleen dat lukt niet, zijn onderarm zwaait alle kanten uit en elke keer als ik denk ‘nou heeft ie ‘m’, zwenkt zijn hand naar links of naar rechts en er steeds overheen. Ondertussen rijden zware vrachtwagens en turbosnelle brommers rakelings langs hem heen. Ziet hij al dat gevaar? Zijn hoofd zwabbert ook alle kanten uit. Hoe moet dat straks, als het licht op groen springt en hij misschien te laat zijn wapperende hand op het pookje heeft gekregen om de rolstoel in beweging te brengen. Misschien lukt het net als het licht weer op rood springt en hij langzaam op weg is naar die verre overkant. Ziet hij dan met z’n zwaaiende hoofd dat er gevaar dreigt? Kan hij recht naar de overkant kijken, en naar links, en naar rechts? Ik houd m’n hart vast en m’n adem in.
En dan springen eindelijk de verkeerslichten op rood. Vrachtwagens, auto’s en brommers komen langzaam tot stilstand, aan beide kanten beginnen we te lopen, en als ik op de andere helft van het kruispunt ben gekomen, zie ik dat de man in de rolstoel soepeltjes tussen zijn overstekende medeweggebruikers deze kant uitkomt. Zijn linkerhand rust op het pookje, zijn hoofd staat stil.

Sant Jordi

2008-05-11T19:29:00.010+02:00

Het is alweer een paar weken geleden, maar ook dit jaar is het Sant Jordi geweest: in Catalunya de Dag van het Boek en de Roos, de Catalaanse combinatie van de internationale Dag van het Boek en het verhaal van Sint Joris.
Vorig jaar schreef ik er al over:
http://nancystuvel.blogspot.com/2007/06/je-kon-op-de-ramblas-over-de-koppen.html
Sant Jordi, voor velen de belangrijkste dag van het jaar, vanwege de gigantische verkoop van boeken, voor anderen de meest romantische dag van het jaar, de dag van de liefde, vanwege de rozen die je krijgt en geeft. Voor iedereen, vanwege alles bij elkaar, de bijna niet te verwerken gezellige drukte, de honderden boekenstallen in alle wijken van de stad, de kramen met rozen, en niet te vergeten de meer dan honderd schrijvers uit binnen- en buitenland die hun boeken komen promoten. Maar zij komen ook vanwege de feestelijke sfeer. Volgens de Amerikaanse schrijfster Donna Leon komt zo’n dag nergens anders voor, zo vreedzaam, met alleen maar boeken. Voor de Spaanse filosoof Fernando Savater gaat het erom dat de lezers zien dat schrijvers gewoon mensen van vlees en bloed zijn en ook lezers net als zij. Nog wat bekenden: Noah Gordon (The Bodega), Isabel Allende, Quino (stripboeken van Mafalda), Tracy Chevalier (Meisje met de parel).
De zon schijnt en ik slenter zo wat langs de kramen en tussen de vele mensen door. Iedereen loopt met zakken met boeken, want de aankoop wordt opgespaard tot Sant Jordi, dat is leuk en je krijgt ook nog ’s tien procent korting.
Op één punt versmalt de drukte tot een rij wachtenden waar geen eind aan lijkt te komen; wat zou daar aan de hand zijn. Ik loop er langs, honderden meters die eindigen bij een grote tent waar het bedrijvig druk is. En dan zie ik waar al deze mensen zo geduldig voor in de rij staan.

Als een blok beton zit hij daar, Carlos Ruiz Zafón, schrijver van De Schaduw van de Wind. Maar misschien word je dat ook wel, als je zo’n zeven keer per minuut een handtekening moet zetten en dan ook nog een vriendelijke boodschap erbij. En dat een halve dag lang. Drie uur wachten hebben de mensen ervoor over om Zijn Handtekening te krijgen in z’n nieuwe boek El Juego del Angel (lett. Het Spel van de Engel). Het is net uit, in een eerste record oplage van een miljoen, en er zijn in een paar dagen al 230.000 van verkocht.
Ruiz Zafón wordt bijgestaan door twee assistentes die alvast een ex libris in de boeken stempelen.
Zijn uitgever laat met z’n marketing campagne niets aan het toeval over: van De Schaduw van de Wind zijn wereldwijd tien miljoen exemplaren verkocht, en dit nieuwe boek moet natuurlijk minstens zo’n succes worden. De presentatie ervan, in het chique en stijlvolle operagebouw Liceu een paar dagen eerder, ging dan ook met veel bombarie gepaard: bijna 400 genodigden,150 journalisten, 15 tv zenders, het podium ingericht als de Begraafplaats van Vergeten Boeken, een interview door een beroemde tv-presentatrice/journaliste, en een eigen website van het boek: www.eljuegodelangel.com, met filmpjes en foto’s van Zafón.

Een dag later wordt bekend dat De Engel met lengtes het best verkochte boek is geworden van Sant Jordi en na een week op 530.000 verkochte exemplaren staat.
De mensen die voor niets in de handtekeningenrij hebben gestaan, kunnen een week later alsnog hun boek laten signeren.
Voor €20 miljoen is er aan boeken verkocht.
Van de rozen is de verkoop ook tot recordhoogte gestegen: 16,2 miljoen exemplaren, op één dag 60% van de jaarverkoop.
Deze cijfers zullen in ieder geval Sant Jordi in stand houden, hoewel het feest door het dichtslibben van het centrum van Barcelona bijna aan z’n eigen succes ten onder gaat.
Met mijn trotse aankoop van een Catalaans boek heb ik hier een klein beetje aan meegeholpen.

ZAP!

2008-04-20T18:19:00.006+02:00

Ik ben eindelijk echt terug in Barcelona, nadat ik de laatste weken een beetje had rondgelopen als een zombie. Een week in Nederland, voor de bruiloft van F en P, en het vliegtuig, zorgden daarvoor.
Ik houd van reizen en ik houd vooral van het voelen van de afstanden, de kilometers, van de auto, dus. Bovendien voel ik me niet echt lekker en ontspannen in een vliegtuig. Maar soms is een snelle verplaatsing handiger en als ik dan tussen twee dierbaren in kan zitten die ik ook nog mag vastpakken, is de keuze van het transportmiddel niet zo moeilijk.
Maar geef mij maar vervoer op vier wielen met 100 kilometer per uur om diep genoeg te ervaren waar ik nu weer ben, wat ik nu weer doe.

ZAP!
We zitten met z’n allen al weken in de voorbereiding voor de bruiloft van F en P: jurk en pak zoeken, schoenen, tasje. Catering regelen, iedereen denkt mee, vriendinnen bieden genereus hun huizen aan voor logeren en feest, verrassingen worden bedacht, en dan is vrijwel alles geregeld. Eindelijk is het tijd voor de week in Den Bosch. Een vreemd idee dat we niet in mijn huis kunnen, want dat is verhuurd.
De koffers zijn gepakt, ik neem een pilletje voor het vliegen, en we vertrekken.

(foto: weer.nl)

ZAP!
Twee uur verkeren we in niemandsland, tijdloos hangen in de ruimte, wolken overal, stukjes land ver beneden ons, het is spannend, eng en ook opwindend.

ZAP!
Het vliegtuig dropt ons. We zijn in Nederland. Onbegrijpelijk, alles is opeens Nederlands om me heen. We duiken de Burgerking in en ik reageer me af op de frietjes. Weer twee uur later zijn we in Den Bosch. Mooie stad maar doodstil. Iedereen zit thuis voor de tv. Ik mis de dynamiek van Barcelona. Alles hier is vertrouwd en dat maakt het zo vreemd.
We gaan door met de voorbereidingen, ik zie heel gezellig een paar vrienden, maar een klein zombietje zit er nog in me. Ik weet geen verhalen te vertellen, die zitten in m’n blog. Hoe is het nou in Barcelona, ja fijn, heerlijk, hoe is het met jou?
Dan de grote dag: de bruiloft. Bruid en bruidegom spreken elkaar prachtig toe en het wordt een tranendal, hoe mooi kan liefde zijn. De dag kan niet meer stuk en het feest is warm, vrolijk en blij.
De volgende twee dagen zijn gevuld met prettig samenzijn: opruimen, nasudderen en nagloeien.
Ik sjouw door de stad met lege flessen en vraag me af of ik hier weer wil wonen. Bij een makelaar haal ik folders van appartementjes in het centrum, of wil ik toch liever naar Amsterdam?

ZAP!
Twee uur verkeren we in niemandsland, tijdloos hangen in de ruimte. We gaan de andere kant uit, maar dat is nergens aan te zien.

ZAP!
Het vliegtuig dropt ons. We zijn in Barcelona. Opeens is alles Spaans en Catalaans om me heen. Ik dacht dat ik het fijn zou vinden, maar ik moet even wennen. F en P gaan door naar Menorca. We drinken nog wat en dan stap ik zwaar beladen in een taxi. Zes trappen op en ik ben weer thuis. Een week in Nederland is al bijna niet meer voor te stellen. Ik snap er niets meer van. Suffig van de korte nacht maar vooral van het pilletje laat ik me op bed vallen. Dat gebeurt drie keer die middag. Veel anders komt er niet uit. Totdat ik naar het buurthuis moet voor m’n eerste pilatesles. Ik ben weer thuis, of? Waar is het magische van Barcelona?
Ik geloof dat ik naar Amsterdam wil verhuizen.
Maar ik ga me niets meer van mezelf aantrekken.

Sahara Sensatie

2008-04-04T14:22:00.004+02:00

Nogal amechtig zitten F en ik in het café wat op ons hoofd te krabben. We zijn nog perplex van wat we net meegemaakt hebben.
Na F’s drie weken in Chicago en Nederland zouden we elkaar eindelijk weer eens zien en wat is fijner dan samen naar de zee turen en bijkletsen.
En er is heel wat te vertellen, al was het maar omdat F inmiddels in haar bruidsweken zit.
Wij dus naar het strand. Best fris nog, maar altijd heerlijk. En voordat we het weten is er een uur gevuld met belangrijke woorden.
‘Moet je ’s kijken, daar in de verte’, zegt F opeens, ‘wat een lucht, en zie je die wolk? Dat lijkt wel zand.’
‘Nee joh’, zeg ik, ‘moet je zien hoe hoog die gaat, dat kan geen zand zijn, dat is rook of stoom, het is net zo hoog als een fabrieksschoorsteen, da’s vast geen zand.’
En dan steekt er een windje op en wordt het koud. We knopen onze jas goed dicht, vinden dat we toe zijn aan een warme drank en lopen over het strand richting café.
Een jongen voor ons zit op het zand foto’s te maken van iets achter ons. Nieuwsgierig kijken we om en zien dat er over het strand een soort wolk onze kant uitkomt.
‘Kijk nou! Dat is die wolk van daarnet, het is echt zand!’ roept F uit, ‘en moet je zien hoe snel die dichterbij komt. Kom mee, rennen!’
Maar hier moet ik een foto van maken, zenuwachtig graai ik in m'n tas naar m'n camera.

En echt, twee seconden nadat ik de foto heb gemaakt, zitten we middenin de huizenhoge zandstorm. We houden elkaar goed vast want we waaien bijna weg. Bovendien hebben we onze ogen vrijwel dicht, want zelfs met onze rug naar de storm kruipt het zand overal in: in ons haar, tussen onze kiezen, in onze neus, in onze oren. Er is geen ontsnappen aan.
Waar moeten we heen, we kunnen bijna niets zien. We proberen dekking te zoeken in de smalle straatjes van Barceloneta, maar nergens zijn we veilig voor het zand- en windmonster. De storm rukt aan antennes en stellages en we hebben geen zin om geraakt te worden door rondvliegend ijzer.
Het is spannend en eng en opwindend. Dit hebben we nog nooit meegemaakt. Ik wil foto’s maken, maar m’n camera zou onmiddellijk vernield zijn. Voortaan ga ik een plastic zakje meenemen.
We laveren door de straatjes en komen op de boulevard, waar de wind getemd wordt door de hoge huizenrij. Daar is beschutting, daar zijn de cafés.
De warme chocolademelk is welverdiend. Beduusd voelen we het zand in ons haar. We kunnen er nog niet over uit. Die avond ontstaat er bij F een strandje in haar douche.

Hellup, ben ik katholiek?

2008-03-23T15:17:00.005+01:00

Het is Goede Vrijdag en ik heb er helemaal geen zin in. Geen zin in processies. Geen zin om erover te schrijven. Dat heb ik vorig jaar al gedaan en ik heb geen zin om mezelf te herhalen. Dus ga ik dat niet doen.
Maar dan is het opeens half vijf en gaat er toch iets kriebelen: over een half uur vertrekken er twee pasos (beeldengroepen) vanuit een kerk vlak achter de Ramblas, dat was vorig jaar heel indrukwekkend, met die huilende man die er rondliep. Moet ik niet toch even …..
Ik grijp m’n jas en ga naar buiten. In Barceloneta is het gewoon vakantie-druk, veel toeristen en zwarte verkopers met op de grond een lap met zonnebrillen of tassen, klaar om bij de minste dreiging van politie het zaakje op te rollen en weg te lopen, kramen met artesanía, kramen met lekkernijen, een zoete geur van wafels komt me tegemoet. Aan niets is te merken dat het Goede Vrijdag is. In de oude stad zijn de boetiekjes open. Ik loop stevig door.
En als ik vanuit de nauwe straatjes in de verte de Ramblas zie, ter hoogte van de kerk, krijg ik opeens een rilling in m’n lijf, er staat toch iets bizonders te gebeuren. Er zijn steeds meer mensen op straat en even later kan ik me al bijna geen weg meer banen door de menigte.
Naar de kerk wil ik, niet zomaar langs de kant van de weg staan, maar naar de kerk van waaruit de pasos vertrekken.

Als ik er aankom, zie ik dat de paso met de Christus die zijn kruis sjouwt, net om het hoekje verdwijnt. Geeft niet, want hierna komt de paso met de Virgen met haar prachtige mantel. Het plein staat vol, met vooral oudere mensen, maar ik kan tot vrij vooraan komen.
Uit de kerk komen geluiden die op een gegeven moment door de kenners buiten worden herkend en met groot applaus worden beloond: de paso is door de dragers opgetild en rust nu op hun schouders. Dat is niet niks, een paso weegt al gauw 2000 kilo.
En dan klinkt er muziek. Het is een melodie die te maken heeft met liederen uit de Spaanse Burgeroorlog, zo klinkt het tenminste, en ik schiet vol. Muziek slaat hersens over.

En dan komt de paso met de Virgen naar buiten, de dragers gaan een beetje door de knieën, anders kunnen ze niet door de deuren, ook daar krijgen ze applaus voor. Veel tranen nu bij het publiek, kruisjes slaan en gevouwen handen. ‘Viva’s’ en ‘guapa’s’ klinken er overal. Maria, de treurende, de hoopgevende, de moeder, het publiek is dol op haar. En meteen klinkt er een saeta, een loflied, uit de menigte, doodse stilte en de paso wordt even neergezet. Applaus, en verder gaan ze. Nog een saeta, weer applaus, en even later roept een vrouw die zich hoog aan het hek van de kerk vasthoudt zinnen die beantwoord worden door het publiek.

Geen idee wat ze roepen, maar het werkt, de emoties schieten over het plein. Ik voel de tranen over m’n wangen lopen en vind mezelf een beetje belachelijk. Wat zijn dit voor emoties bij mij, het religieuze van dit moment zegt me eigenlijk niets, het moet iets anders zijn. Misschien is het kitsch sentiment? Ooit zei iemand dat huilen om de tranen van een ander kitsch is en dat alleen huilen om je eigen emoties echt is. Dat is me altijd bijgebleven. Val ik door de mand? Kan me niet schelen, ik voel me intens verbonden met een emotionaliteit hier op dit plein, met een gevoel van samenzijn, samen beleven.
En dan is Maria ook de hoek om gedragen en begint ze haar tocht door de stad.
Ik duik even de kerk in, merk dat er een mis voor Filippijnen begint en loop er weer uit. Ik heb genoeg beleefd voor vandaag en loop terug de toeristen- en vakantiewereld in.

Jongens, wat moet ik nou?

2008-03-17T09:03:00.007+01:00

Een echte zondag: niks hoeft, alles kan. De zon schijnt en ik ga m’n zondagse krant kopen en ‘m dan ergens zitten lezen, want ik wil onder de mensen zijn. Dat is geen probleem. Zodra ik de deur uit stap, ben ik één van hen: ze lopen op straat, ze zitten in cafés, op stoelen en bankjes op pleinen, ze lezen hun krantje, hun boek, ze babbelen met vrienden, ze drinken wat en eten een hapje, kinderen erbij, het krioelt.
Het is heerlijk om te zien, zo ontspannen, zo gezellig, zo levendig.
Dit is waar ik van geniet. Dit is waarom ik het in Barcelona zo heerlijk vind.
Ik loop de straat uit naar zee, er staat een fris windje en de surfers zijn druk in de weer.

Op alle muurtjes langs de boulevard zitten mensen, het strand zit vol groepen en groepjes. En toch is het heel rustig, iedereen warmt zich aan het zonnetje en vindt het goed.
Het is net wat te winderig om er bloot bij te zitten, dus veel mensen houden hun jas aan. Mooi zijn is niet aan de orde, is niet nodig.

Het is rond half vier, de terrassen zitten nog vol met eters, een enkeling zit op het strand uit een bakje te lepelen. Een man duwt z’n vrouw in haar rolstoel voort, en staat af en toe stil om hevig gebarend haar een verhaal te vertellen. Stelletjes zitten innig met de armen om elkaar en zoenen. Een meisje aait gedachteloos haar hond. Een oudere man heeft een andere man aan de hand, z’n broer misschien, die het zo te zien niet allemaal even goed snapt.
Dit is wat ik zo mooi vind in Spanje.
Veel meer oude mensen op straat, veel meer mensen die niet helemaal sporen op straat. Bij ons blijven die mensen binnen, zitten ze opgesloten in hun (te)huizen, een beetje weg te kwijnen. Hier zie je oude mensen lekker aan de borrel met vrienden, een strook langs het strand waar een hele club bij elkaar komt en domino speelt, met veel bier en gelach. Bruine gezichten en armen.
Wil ik wel weer terug naar Nederland?
Op het strand zijn filmstudenten bezig met de voorbereidingen voor een opname. Een tafeltje staat een beetje scheef in het zand met twee stoelen erbij en daarop zitten mama-opblaaspop en papa-opblaaspop, wachtend op de instructies van de regisseur.
Duiven pikken kruimels tussen het zand.
De wind waait applaus naar ons toe, het zullen wel goeie muzikanten zijn.
Het is vakantie in Spanje, de Semana Santa is begonnen, het is palmzondag. Op het strand komen er elke dag chiringuitos bij, strandtentjes, waar je heerlijk kunt eten en drinken.

Wil ik niet liever voor altijd in Barcelona wonen?
Aan de horizon schuift een gigantisch cruiseschip voorbij, dichterbij de zeilen van zeilboten en surfers. Hier op het strand heerst de ontspanning en het samenzijn.
Ik loop naar de muziekgroep en hoor dat het applaus niet voor niets was, ‘Gadjo’ heten ze en ze maken zondagsmuziek, vrolijk en swingend, een mengsel van zigeuner, klezmer en jazz.

Ik koop hun cd en loop langzaam terug naar huis.
Wat moet ik toch doen, naar Barcelona verhuizen, naar Amsterdam, of straks maar weer proberen te wennen aan mijn eigen stille straat? Weten jullie het?

(wil je muziek horen van Gadjo? Ga dan naar: www.gadjomusica.com > klik op nuestro space > klik op link boven de foto)

Metro-dreigingen II

2008-03-05T15:52:00.009+01:00

Zo’n angst voor een aanslag op de metro, na de arrestatie van veertien vermoedelijke terroristen, ebt ook wel weer een beetje weg natuurlijk. Gelukkig blijven niet alle emoties altijd even heftig in ons lijf aanwezig en gelukkig wordt mijn geheugen er met de jaren ook niet beter op. Dus maak ik ook metro-reisjes waarbij ik aan andere dingen denk.
Zo ben ik een keer op weg naar F en P om daar gezellig te gaan eten. Er gaat geen rechtstreekse lijn van mij naar hen, dus ik moet een keer overstappen. Ik zit in de eerste trein, lekker rustig is het daar, ik heb m’n tas op m’n schoot en opeens komt de gedachte bij me op dat ik misschien niet meer zo alert ben op zakkenrollers. En daar zijn er heel veel van in Barcelona, vooral in het openbaar vervoer. Meestal ben ik me heel bewust van hun mogelijke aanwezigheid, maar op de een of andere manier komt toch die gedachte bij me op. Die ik overigens meteen weer kwijt ben.

En dan moet ik overstappen. Een paar trappen op en af, een lange gang door en dan ben ik op het andere perron. Daar komt m’n trein, de deuren gaan open, ik stap met een aantal anderen in, en kom niet verder dan de ingang. Ik vraag aan een man links van me of hij even door kan lopen. Hij reageert niet en ik zie dat hij met een wazige blik voor zich uit staart. Hij heeft een soort markant onnozele boerenkop zoals je die bij Pasolini of Fellini ziet, en het lijkt alsof hij niet helemaal spoort. Het heeft dus geen zin om aan te dringen.
Ondertussen is het wel zo vol dat de mensen tegen me aan staan.
En hoe het dan precies verder gaat in m’n hoofd, weet ik niet, maar opeens roep ik uit “godverdomme, je zit in m’n tas!!”
Precies zoals het hier staat, in het Nederlands. Ik heb er geen enkele controle over.
Ik roep het tegen een man rechts die tegen me aan staat.
En dan zie ik dat hij met een miniem gebaar de Pasolini-man links duidelijk maakt dat ze weg moeten wezen, en opeens zijn ze de metro uit gestapt.
Alles is in een paar seconden gebeurd, want de trein staat nog steeds stil.
De mannen zijn weg en ik ben zwaar verontwaardigd, hoe durven ze. Ik controleer meteen m’n tas, een rits is al opengemaakt. Alles zit er nog in.
Dan dringt het tot me door dat niemand op of om heeft gekeken, boe noch bah heeft gezegd.
Onbegrijpelijk. Schandalig. Ze moeten met z’n allen om me heen komen staan en bezorgd zijn.
Ik ben ontdaan, in de war, en tegelijkertijd schaam ik me en voel ik me stom.

Maar als ik de metro uit ben en naar het huis van F en P loop, komt het triomfgevoel al boven borrelen: ha, het is ze niet gelukt! En verwondering: wat gaan die lui slim en professioneel te werk.
Even later drinken we op de goede afloop. En ik bedenk dat als het bij dit soort metro-dreigingen blijft, ik er goed mee kan leven.

Metro-dreigingen I

2008-02-29T18:24:00.007+01:00

Soms word ik onrustig als ik een sirene hoor, van ambulance, politie of brandweer. In Barcelona hoor je ze voortdurend, zo vaak dat je er al bijna niet meer op let. Maar als ik zo’n sirene hoor vlak voordat ik de metro in moet, word ik er onrustig van. Dan zou ik me liever niet wagen in dat ondergrondse gangenstelsel dat een fantastisch openbaar vervoer biedt, maar dat ook een efficiënt doelwit kan zijn voor een terroristische aanslag.
Denk maar ’s aan Japan, dertien jaar geleden, met dat sarin-gas in de metro. Twaalf doden en honderden gewonden. Als ik aan zo’n aanslag denk, krijg ik acuut een aanval van claustrofobie.
Nou ga ik regelmatig met de metro, en ik wen ook wel aan het idee van enige opgeslotenheid, maar toch ben ik altijd weer opgelucht als ik de trappen naar de uitgang beklim.

En die opluchting werd wel heel sterk toen de politie een maand geleden veertien mannen, voornamelijk Pakistanen, oppakte omdat ze van plan zouden zijn in Barcelona een grote aanslag te plegen.
Het gevoel van kwetsbaar zijn in de metro nam toe. Iedereen die ik sprak was in meer of mindere mate bang. De terroristische dreiging was nu wel heel dichtbij. Met drie aanslagen wilden de Pakistanen paniek zaaien in Barcelona: een in een groot winkelcentrum en twee op het openbaar vervoer, waarvan een op de metrolijn waarop ik een aantal keer per week zit. En waarom? Omdat de Spanjaarden in Afghanistan zitten.
Ik wilde meteen terug naar Nederland.

Deze islamieten wonen allemaal in El Raval, de wijk waar ik hen een jaar geleden zo leuk multicultureel om me heen heb gehad. De winkel waar ik af en toe overheerlijke Turkse zoetigheden haalde, bleek eigendom te zijn van een van de gedetineerden. Een moskee vlakbij herbergde een extremistische imam die kort ervoor was overgekomen uit Pakistan. Dat was dan ook verdacht en werd doorgeseind door Frankrijk, want daar kwam hij eerst aan. Dit is dus de Internationale Strijd Tegen Het Terrorisme. En ik ben er heel Dankbaar voor.

Deze aanslagen zijn verhinderd, onder meer doordat een van de veronderstelde zelfmoordenaars dit allemaal verklapt heeft aan de politie, (waarom eigenlijk, durfde hij niet meer, was hij te moe om al die maagden in de hemel aan te kunnen?), dus zou ik niet bang hoeven te zijn. Maar staan de volgende aanslagplanners niet al klaar?
Meer dan ervoor kijk ik in de metro wáár ik naar binnen ga, kijk ik naar de mensen om me heen, bekijk ik met argwaan mannen met een enge blik in hun ogen, speur ik naar mannen die eruit zien alsof ze explosieven onder hun jack hebben en ga ik eventueel een volgende wagon in. Onzin natuurlijk, want als het knalt, knalt het goed en ver.

Moet ik niet meer met de metro gaan? De bus kan ook doelwit van een aanslag zijn. Steeds taxi’s nemen? Heeft vermijden sowieso zin? Doe ik dan niet net als De Tuinman en De Dood? En hoe zit het met al die anderen die de metro nemen? Denken die er nog bij na? Of zijn ze al zo gewend aan dreiging van geweld, door de ETA bijvoorbeeld?
Wat ben ik een Nederlands watje.
(wordt vervolgd)

Toch niet 'even weg' / vanaf mijn balkon

2008-02-11T00:27:00.000+01:00

De thuiszorg was al geregeld, de verzekering ging met alle ingrepen akkoord, dierbare mensen stonden in de startblokken om me te komen helpen, ik had de hele pre-operatieve procedure doorlopen, de artsen keken zwart, ik bibberde, en toen kwam het bericht dat alles goed was, dat er geen kwaaie dingen in me zitten.
Ik had de foto die ik hier had willen zetten, al uitgezocht, met de tekst ‘ik ben even weg’.

En nu hoeft dat niet meer, en de thuiszorg is afgebeld. Ik bibber niet meer en ben heel blij. Maar het is ook raar. Een zeer enerverende drie weken waren het en nu schijnt de zon weer. Heerlijk en ook vreemd. Genieten, maar ook even een soort leegte omdat wat me zo in beslag nam, weg is. Maar die leegte zal snel weer gevuld zijn met leven.

Tot verwondering van sommigen had ik ervoor gekozen om hier te blijven voor de operatie. Ik zat immers bij een befaamd ziekenhuis (hoewel, die zwartkijkende artsen). En bovendien wilde ik liever herstellen op m’n zonnige Barcelonese balkon-met-uitzicht dan in mijn grijze, stille straat in Den Bosch.
Dat herstel zou hier denk ik ook sneller gaan: want er is veel te beleven vanaf m’n balkonstoel.

Vanmorgen, ik zat binnen met de deuren open, klonk er een knal, een verwensing en stilte. Stilte na een ongeluk is vaak een teken van ernstig. Dus ik vloog het balkon op, met m’n camera in de aanslag. Maar de stilte bleek meer door de lichtheid van de botsing en het vroege ochtenduur te komen. Een motor, een fiets, een grote olievlek en twee rustig overleggende heren, dat was al. Wel bezienswaardig, want zouden ze misschien toch nog op de vuist gaan met elkaar? En terwijl ik het zo stond te bekijken, barstte er een eind verderop een soort tropisch carnaval los met exotische trommelgeluiden. Wat nu weer, toch niet alweer een feest? En jawel hoor, zonder dat ik het gemerkt had, zijn twee dagen geleden, een dag na carnaval, de Feesten van de Heilige Eulalia begonnen, een van de twee beschermheiligen van Barcelona.
Vanochtend was er dus wel degelijk wat van de feesten te merken: een lange carnavaleske stoet verklede mensen en muziekgroepen trok voorbij. Of hoorde het toch nog bij carnaval? Maar dat werd toch afgelopen woensdag afgesloten met de Begrafenis van de Sardine?
Maakt niet uit, het was vrolijk, kleurrijk en meeslepend. En zeer comfortabel om dat vanaf mijn balkonstoel te aanschouwen.

En zo hoef ik vaak de deur niet uit voor amusement.
Toen ik vorig weekend bij het opstaan het rolgordijn omhoog trok, zag ik schuin tegenover me in de Port Vell, de oude haven vol miljonairsjachten, een gigantische partij rookwolken en waterstralen van brandweerwagens en blusboten. Uren lang werd er geblust. Na afloop bleken vier kapitale jachten uitgebrand te zijn en onder water verdwenen. Duizenden liters brandstof waren in het water terecht gekomen. Nog dagen lang hing de stank van olie in de lucht.

Kijk, hier wordt een mens opgewonden en vrolijk van (er waren tenslotte geen gewonden), en dat bespoedigt een herstel. Als ik een keer echt ziek word, weet ik waar ik naar toe moet.
Nu vier ik dat het nu niet nodig is.

Festa Major Sant Antoni

2008-02-06T00:24:00.000+01:00

Er was eens ….. een heel vrome monnik die zich terugtrok in een grot in een woestijn en zich daar overgaf aan het geestelijk leven. De Duivel vond het maar niks en zond z’n dienaren naar de monnik, met de heerlijkste bijna niet te weerstane verlokkingen. Maar de monnik, Antonius, weerstond ze wel. Op een nacht sloegen de demonen hem met grote stokken in elkaar. En de nacht daarop kwamen ze, vermomd als zorgzame vrouwen, z’n wonden weer openhalen. Maar omdat de monnik zo vroom was en zich niet had laten verleiden door de verzoekingen, zond God een enorme lichtflits naar beneden en verjoeg de demonen voor eeuwig.
Zo luidt een van de verhalen over deze Antonius, later bekend geworden als Antonius.abt, Sant Antoni Abat. Hij wordt altijd afgebeeld met een varkentje aan z’n voeten, en dat komt zo, vertellen ze in Catalunya:
Op een goede dag ontbood de gouverneur van Barcelona de monnik Antonius, die inmiddels bekend stond om zijn genezende krachten, bij zich thuis, want zijn dochter was ziek en hij had goede hoop dat Antonius haar kon genezen. Toen de monnik bij de gouverneur was aangekomen, kwam er opeens een varken aangewandeld met in haar bek een biggetje met maar drie pootjes. De Heilige Antonius zegende het diertje, waarop het opeens een vierde pootje aangegroeid kreeg. En het beestje huppelde vrolijk weg. Een wonder was geschied.
Dus, Sant Antoni werd ook de beschermheilige van de dieren.

En naamgever van een wijk en een markt in Barcelona. 17 Januari, dat is zijn dag.
Op elf januari, vijf dagen na Driekoningen en middenin de roes van de Uitverkoop begint in de wijk Sant Antoni het grote Jaarfeest, het Festa Major, dat tien dagen duurt.
De Heilige Antonius zelf is er te zien, maar ook z’n Heilige Varken, la Porca.

Die vertoont zich een aantal keer, en wordt dan belaagd door duivels met hun vuurpijlen. Deze Porca is een Zeug van glasvezel met hangtieten, 2,5 meter hoog en ze wordt op een plank met wieltjes heen en weer en rond gesjouwd. Op acht plaatsen in haar lijf kunnen vuurpijlen worden gestoken. Vooral op de avond van het Correfoc, Lopend Vuur, wordt ze door de vuurduivels belaagd. Het gevecht tussen la Porca en de duivels is natuurlijk een strijd tussen Goed en Kwaad.

(2 foto's van www.fotolog.com/oriol_n Met dank)

Ook het publiek wordt aangevallen, de meesten hebben daarom beschermende kleding aan. Met al dat vuurwerk is het een fotogeniek evenement en er komen dan ook veel fotografen op af.

In deze wijk staat vlakbij de markt van Sant Antoni een groot populair café-restaurant met de naam Els Tres Tombs. Wat raar, dacht ik altijd, een café met Graftomben in z’n naam, daar zou ik toch niet zo gauw gaan zitten. Maar sinds m’n kursus Catalaans weet ik beter. Els Tres Tombs betekent De Drie Rondjes. Het is een fraaie lange stoet paarden en allerlei andere dieren, karren en wagens, die te zien is in Catalaanse dorpen en wijken. Het is een van de oudste tradities die bewaard zijn gebleven. Vroeger gingen de mensen met hun dieren de straat op om ze te laten zegenen, nu doen ze het meer om naar al die dieren te kijken. Maar gezegend wordt er nog steeds, want Sant Antoni rijdt mee op een wagen in de stoet, het is tenslotte zíjn feest.

Kerstdagen Zonder Einde IV (slot)

2008-01-27T23:52:00.000+01:00

Hadden jullie met Oud en Nieuw allemaal je rode ondergoed aan? Nee? Hier wel, want dat brengt geluk. Nou houden ze het in Zuid Amerika op geel ondergoed, maar het idee blijft hetzelfde.
Maar genoeg over het oude jaar, het is de hoogste tijd om over het nieuwe jaar te vertellen, want dat is tenslotte ook alweer bijna een maand oud.
Ik kondigde aan dat het vlak na nieuwjaar Sinterklaas zou zijn. Maar eigenlijk gaat het hier om DRIE Sinterklazen. Op 5 januari komen ze aan, en 6 januari is hun grote dag: Los Reyes Magos, Driekoningen. Het is het belangrijkste feest in een Spaans kinderleven.
De 5e loop ik ’s avonds laat op straat over een tapijt van papiertjes: van de vijftien ton snoepjes die de pages van de Drie Koningen in een kilometerslange stoet naar de kinderen hebben gegooid.
Nu liggen de kinders in bed en wachten vol spanning op de kadootjes die de Koningen die nacht bij hen thuis zullen brengen. Zullen ze krijgen wat ze hebben gevraagd?
Uren eerder zijn de Wijzen met hun gevolg per boot aangekomen in de haven van Barcelona. De kinderen drommen naar hen toe en geven hun brieven met verlanglijstjes af. Caspar, Balthasar en Melchior zien er prachtig koninklijk uit met hun kleurige oosterse gewaden en grote glimmende tulbanden. Ze worden ontvangen door de burgemeester die hen verwelkomt met brood en zout, symbool van gastvrijheid. Maar het allerbelangrijkst is natuurlijk de ToverSleutel, die deze nacht de deuren van alle huizen in Barcelona kan openmaken.

Het is inmiddels donker geworden en de Drie Koningen gaan met hun hele gevolg van dienaren, prinsen, prinsessen, paarden en kamelen in kilometerslange optocht door de stad. De stadslantaarns branden op een laag pitje zodat de verlichte en prachtig versierde wagens goed uitkomen.
De optocht is een soort kruising tussen bloemencorso en carnaval. Mannen van de stadspolitie in gala-uniform met hoge pluimen die wapperen in de wind voeren te paard de stoet aan. In totaal doen meer dan duizend mensen aan de optocht mee, onder wie loopgroepen van ruim twintig dansscholen uit de stad. Alles en iedereen zeer smaakvol getooid in voluptueuze oosterse stijl. Duizenden opgewonden kinderen staan aan de kant en proberen zoveel mogelijk van die vijftien ton snoepjes op te vangen en in plastic zakken te doen.

Er rijden wagens met kadootjes mee, een versierde brandweerwagen die met een hoge kraan de helpers die nacht naar boven kan tillen om bij de deuren van de flats te komen, maar ook een wagen met steenkool. Want bij ons krijgt ‘wie stout is de roe’, maar in Spanje krijg je steenkolen als je niet zoet geweest bent.

Thuis worden de schoenen gezet, met lekkers voor de kamelen.
En dan is het de volgende ochtend eindelijk 6 januari, Reyes, en mogen de kadootjes worden uitgepakt. En wat blijkt, niet alleen krijgen de nog gelovige kinderen kadootjes, iedereen deelt mee in de wondere pakjeswereld.

En dan is iedereen blij.
En stiekem opgelucht dat de kerstdagen eindelijk voorbij zijn, dat de kinderen bijna weer naar school gaan en dat er een eind is gekomen aan het kopen van kadootjes.
Zou je zeggen.
Maar die avond als de kinderen gelukzalig in dromenland zijn verzeild, zien we op de tv de aankondiging van een ander groot evenement dat meteen de volgende dag begint: de Rebajas, de …. Uitverkoop. Ja, hier is dat een uitgebreid item op de televisie, en niet alleen als aankondiging, maar ook als verslag na de eerste dag, want het is echt een Gebeurtenis. En daar lopen ze weer door de stad, de mensen met de grote pakketten onder hun arm.
De Kerstdagen zijn voorbij, inderdaad, maar Koopdagen en Feestdagen, die gaan gewoon door, aan de lopende band.
(wordt dus toch nog vervolgd)

Kerstdagen Zonder Einde III

2008-01-19T13:56:00.000+01:00

We waren zo’n beetje gebleven bij Oud en Nieuw. Van de geluksdruiven weten we inmiddels alles al, maar er is nog iets en dat is voor kleine kinderen: l’Home dels Nassos, de Neuzenman. Die komt altijd op de laatste dag van het jaar, om het jaar af te sluiten. Al een paar dagen daarvoor hebben de ouders hun kinderen lekker gemaakt: de Neuzenman komt eraan en die heeft net zoveel neuzen als er dagen in het jaar zijn. Dat is veel! Een man met driehonderd vijfenzestig neuzen! Stel je voor. En waar zitten al die neuzen, die passen vast niet in z’n gezicht, dus dan zitten ze over z’n hele lichaam, en wat nou als ie verkouden is, hoe moet ie dan al z’n neuzen snuiten, en en en ... Jottem, mam, pap, wanneer komt ie nou, en is het al tijd, ik wil naar buiten, ik wil de Neuzenman zien, gaan we nou!!!!!

In de krant staat precies waar en hoe laat de Neuzenman z’n opwachting maakt. En als de kinderen buiten zijn, speuren ze naar die merkwaardige man, maar ze kunnen hem nergens vinden. Hun ouders hebben ‘m net zien lopen, kijk, daar, daar was ie net, heb je ‘m niet gezien, kijk, kijk, daar gaat ie! En dan blijkt dat er net zoveel neuzenmannen zijn als gewone mannen, want het is een grap: de Neuzenman had toch net zoveel neuzen als er (nog) dagen in het jaar zijn ... nou, op 31 december is dat nog maar één dag, dus de man heeft maar één neus, dus de Neuzenman bestaat niet, of, zeggen sommigen, iedereen is de neuzenman.

Hij schijnt voort te komen uit een mythologisch personage dat het jaar voorstelde. Op oude afbeeldingen is hij te zien met een grote bobbelige neus. En in sommige wijken of dorpen wordt er altijd een optocht gehouden met een Neuzenman, want als er ergens een feestje van gemaakt kan worden, zullen de Spanjaarden dat niet laten.

En dan is toch echt het jaar voorbij, maar de kerstdagen nog lang niet, die duren nog een hele week, en dan is het ..... Sinterklaas.
(wordt vervolgd)

Kerstdagen Zonder Einde II

2008-01-14T01:43:00.000+01:00

Na het nationale feest van de Sorteo de Navidad storten de Spanjaarden zich weer op de winkels om kado’s te kopen voor kerstmis. Alsof ze daar nog geen tijd voor hebben gehad, doen ze dat met z’n allen op de zondag voor kerst. Ik ga lekker naar zee.
Maandag de 24e loop ik hoopvol naar de kerstmarkt bij de kathedraal, want ik wil een paar caganers kopen als kadootje voor het kerstavond-etentje met vrienden die avond. Tot mijn verbazing is het hele plein leeg en schoongespoten. Ik ben te laat.
En dan is het kerstavond, kerstochtend en tweede kerstdag. Die bestaat alleen in Cataluña en heet Sant Esteve. De families sluiten zich in hun burchten op, de deuren gaan dicht, het is familiefeest. De cagatió kakt z’n kado’s uit, kindergezichten glunderen en er wordt veel gegeten en veel gedronken. En ook daar zijn tradities bij.
In Cataluña eten ze sinds mensenheugenis als eerste gang een soort stoofpotje, waar ze het vlees uithalen zodat er soep overblijft waarin ze dan weer pasta doen. Het vlees eten ze ernaast, met geraspte kaas erover uit de oven.

Zitten ze dan vol? Welnee, er komt ook nog kalkoen op tafel of kip, en garnalen en andere zeedieren. In ieder geval zoveel vlees dat er genoeg van overblijft om op tweede kerstdag canelones te eten: van die dikke pasta pijpjes die je met van alles kunt vullen. Daar gaat dus het restvlees van de vorige dag in, een bechamelsaus erover en in de oven. Bij de koffie veel turrón (allerlei vormen van noga), polvorones (soort zandgebak) en likeur.

En dan is kerstmis voorbij en kunnen we uitrusten. Denk ik zo.
Maar nee, twee dagen later, de 28e, is het 1 april. El Día de los Santos Inocentes, de Dag van de Onnozele Kinderen. Het zou de dag zijn dat in Bethlehem koning Herodes de pasgeboren jongetjes liet vermoorden in de hoop dat daar de pasgeboren Jezus van Nazareth bij zat, want die zou een bedreiging voor hem zijn. In katholiek Nederland werd die kindermoord vroeger ook herdacht, dan mocht de jongste van het gezin een dag de baas zijn. Een soort posthume compensatie. Maar in Spanje en Latijns Amerika herdenken of vieren ze die dag met Inocentadas, wat voor ons 1 april grappen zijn. Ik kan er alleen niet achter komen wat precies de merkwaardige verbinding is tussen die moordpartij en dit soort grappen. Wel loop ik deze vrijdag tijdens m’n lange wandeling naar een museum de hele tijd schichtig naar links en rechts en naar achteren te kijken of ik niet een Inocente poppetje op m’n rug geplakt krijg want dan loop ik voor gek, dan ben ik een Sufkop.

Op straat merk ik weinig van Inocentes, maar ‘s avonds bij een tv programma wordt de presentator er op slinkse wijze tussen genomen.
En dan is het op naar Oud en Nieuw. Ook weer veel lekker eten en drinken.
Zo langzamerhand gaan we een beetje vol zitten. Maar nu zijn we toch bijna door de feestdagen heen?
Alleen, de straten zijn nog steeds overvol met winkelende mensen met grote pakketten onder de arm en de rijen achter de kassa’s zijn nog steeds onuitstaanbaar lang. Wat is hier aan de hand?
(wordt vervolgd)

Kerstdagen Zonder Einde I

2008-01-10T14:11:00.000+01:00

Uitgeput moeten ze zijn, die Spanjaarden. Want ze zijn eindelijk voorbij, de kerstdagen, en wat hebben ze lang geduurd. Wel meer dan twee weken. En al die tijd wenste men elkaar Bon Nadal of Feliz Navidad toe, ook in het nieuwe jaar.
Het begon allemaal eigenlijk al op vrijdag 21 december.
Ik zit met vrienden te eten in een uitbundig lawaaierig café. Iedereen viert met collega’s de laatste werkdag voor de vakantie. Bij het afrekenen krijgen we van de ober ieder een lot. “Morgenochtend”, zegt hij, “moet je vanaf 9 uur maar naar TV1 kijken, dan zie je of dit een winnend lot is.”
De volgende ochtend zet ik de tv aan en zit er onmiddellijk aan vastgeplakt. De grote Kerst-Staatsloterij, el Sorteo de Navidad, is aan de gang. Nu weet ik dat Spanjaarden verzot zijn op loterijen, maar dit spektakel had ik nog nooit meegemaakt, het duurt uren en ik kijk m’n ogen uit. Het publiek in de zaal heeft zich carnavalesk uitgedost, want dat brengt geluk, maar op het podium gaat het er heel formeel en precies aan toe. Gladgekamde kinderen van zo’n 10 tot 13 jaar, in keurig schooluniform en met één hand op de rug, pakken de balletjes met cijfers erop, ‘zingen’ de getallen en de bedragen, en laten ze aan ons zien. Als er een prijs op is gevallen, gaan de gezichtjes ingehouden glunderen, de kinders draaien een kwartslag om en lopen precies gelijk op naar een tafel met vriendelijk kijkende middelbare dames en heren die de getallen op de balletjes controleren. De kinderen blijven ondertussen het nummer en het bedrag zingen.

Na een tijdje worden de kinderen afgelost door een nieuw team. Het zijn allemaal leerlingen van het gerenommeerde internaat San Ildefonso in Madrid, en ze worden voor deze belangrijke, eervolle taak speciaal geselecteerd en getraind. Heel Spanje houdt van hen. Al sinds 1771 zingen deze “Kinderen van het Geluk” bij alle trekkingen van de Staatsloterij. Het internaat werd zo’n 500 jaar geleden gesticht om weeskinderen op te vangen en scholing te geven. En voor de kinderen die het niet kunnen betalen, betaalt de Staatsloterij het hele onderwijs, van kleuterschool tot en met universiteit.
De twee jongens die de balletjes met de hoofdprijs (“El Gordo”, De Vette) in handen hebben gekregen, kunnen zichtbaar hun geluk niet op, die hebben hun plaats in de geschiedenis nu al ingenomen. Ze moeten die dag nog vaak, voor de pers, El Gordo zingen.
In totaal wordt er bij deze Kerstloterij 476 miljoen euro uitgekeerd. De Gordo bedraagt 3 miljoen euro, verdeeld over loten van een tiende.

Als ergens in de middag de trekking is afgelopen, schakelt TV1 over naar de plaatsen in het land waar het grootste geluk is neergedaald. We beginnen in een dorpje in Asturias. Een groter kontrast met de formele en kalme trekking op tv is niet te bedenken. De champagne spuit uit de flessen, mensen schreeuwen het uit, spuiten elkaar nat, hangen in elkaars armen, huilen, lachen, een dikke man heeft z’n overhemd uitgegooid en waggelt met ontbloot bovenlijf, glibberig van vet en champagne, dronken rond.

Cataluña is ook rijkelijk bedeeld met prijzen en zelfs hier vlakbij in Barcelona is het uitbundig feest. De volgende dag laat de krant op zes pagina’s alles nog ‘s in geuren en kleuren zien.
Nee, ik heb niets gewonnen.

Wat een emoties in het land. En kerstmis is nog niet eens begonnen, maar de kerstdagen wel.
(wordt vervolgd)

Twaalf druiven

2008-01-02T16:31:00.000+01:00

“Je kunt ze beter even pellen”, zegt S, de zestienjarige dochter van m’n gastvrouw M. We zitten nog aan tafel nadat we uitgebreid lekkere dingen hebben gegeten en gedronken. En nu hebben we ieder een schoteltje voor ons met twaalf druiven erop. Want het is oudejaarsavond en in Spanje tellen ze de laatste twaalf seconden van het oude jaar op een heel eigen manier af. Bij elke klokslag eten ze een druif, want dat brengt geluk. Zou je dat niet doen, dan ligt er rampspoed in het verschiet.
“Pellen?” vraag ik, “waarom? Ik kan toch best een druif met schil en al opeten?” “Nou”, zegt S, “ze gaan best snel, hoor, die klokslagen, en anders zit je om twaalf uur met een mond vol druif en schil.”
Dus pel ik braaf m’n twaalf druiven en S pielt met een scherp mes ook nog de pitten uit de hare. M vindt het allemaal niet nodig en doet niet met ons mee.
De televisie gaat aan, net als in Nederland, want we moeten wel precies weten hoe laat het is. In de rest van Spanje staat TV1 aan, waarop een gigantische menigte te zien is op de Puerta del Sol in Madrid. Daar laat een klokkentoren de twaalf klokslagen horen. Maar hier in Catalunya staat TV3 aan met die heel aparte, veelkleurige Torre Agbar in Barcelona, die de laatste seconden aangeeft door z’n lichten aan en uit te doen.
De fles cava staat al op tafel en de champagneglazen komen erbij.
En dan is het zover, S en ik gaan staan want het is toch een bizonder moment. Voor het eerst in m’n leven eet ik in een noodtempo twaalf druiven op, en dan is het 2008. Het is gelukt. Wat een voorspoedig jaar zal het worden! M zit inderdaad nog wat te kauwen en te slikken maar we vallen elkaar toch met de beste wensen om de hals.

Een mooie traditie, die “twaalf druiven van het geluk”, zoals ze ook worden genoemd. Maar eigenlijk is het één van de gebruiken die ooit bedacht zijn vanuit commerciële motieven. In 1909 was de druivenoogst rond Alicante zo overdadig dat de druiventelers met enorme overschotten zaten. En zo bedachten ze dit nieuwe gebruik. Een traditie die inmiddels stevig geworteld is, ook in Zuid-Amerika.
Een andere handige man zag een paar jaar geleden ook een gat in de markt: het verkopen van blikjes met druiven erin. Kleine blikjes, ieder met twaalf druiven, gepeld en zonder pitjes. Een groot succes, hele rijen zie je ervan staan in de supermarkt. Simpel en geniaal, want als je de stad in gaat hoef je niet meer moeilijk te doen met plastic zakjes en tellen en wassen en pellen.

We hebben de druiven op en dat was het dan, hier in Vilanova i la Geltrú, een kuststadje ten zuiden van Barcelona. Volstrekte stilte binnen en buiten, geen botengeloei, geen vuurwerk, geen gelach van mensen op straat, niets. S vertrekt om met haar vrienden te gaan feesten en M en ik drinken de cava op, eten turrones en polvorones (kerstzoetigheden) en kletsen tot 4 uur over het leven.
Het is de rustigste jaarwisseling die ik ooit heb meegemaakt, maar Spaans. Er is weliswaar geen knallend vuurwerk, maar hier zit het geluk wel in een klein blikje.

De Zee

2007-12-26T14:42:00.000+01:00

Op een zondagavond kom ik in Barcelona aan en de volgende ochtend loop ik meteen de stad in, vol verwachting, want ik ben er weer en dit keer langer dan ooit. En zo kom ik op het plein voor de kathedraal terecht, waar, o wat gezellig, de befaamde kerstmarkt Fira de Santa Llúcia (de beschermheilige van modeontwerpers en blinden, met een eigen kapel in de kathedraal) staat te glitteren en glanzen. Ik loop wat heen en weer, bekijk de kerstspulletjes, zie de ongeïnteresseerde en chagrijnige gezichten van de verkopers en langzaamaan bekruipt me een gevoel van “wat doe ik hier, waarom loop ik alweer door deze stad, dat heb ik een half jaar geleden al gedaan, was dat niet genoeg?” De rest van de wandeling, door straten vol winkelende mensen met grote pakketten onder hun arm, maakt me ook niet blij, en een groot gevoel van vervreemding dreigt toe te slaan.
De volgende dag pak ik het anders aan en loop naar zee. Een oase van rust. Iedereen vermaakt zich in winkels en op kerstmarkten, en een handjevol anderen en ik hebben de zee opgezocht. Een boulevard zonder mensen, ongehoord. Een paar vrienden die op het strand domino zitten te spelen in het dunne winterzonnetje. Een man die zomaar wat met zijn voeten op het zand zit en naar het water staart. Hier en daar een meeuw, er valt voor hen niet veel te snaaien. En voor de rest leegte, lege banken, leeg strand, lege boulevard, heerlijk. Verkwikt loop ik terug naar huis.
Ik ben er weer en dit is waar ik wil zijn.

De zee hoeft niet persé leeg en stil te zijn om me te verkwik-ken. Een paar weken later is het ook heerlijk weer, een strakblauwe hemel, lekker zonnetje, m’n das moet al snel af, en ik besluit m’n zondagse krantje op een bank aan zee te gaan lezen. Ik heb behoefte aan mensen om me heen. Ik loop langs de lange rij hoge huizen van la Barceloneta met aan het einde de zee en ik verheug me op het bankje van straks.
Dan ben ik aan het eind, bij de zee, ik ga de hoek om en krijg met een enorme klap de storm vol in m’n gezicht. Storm? Waar komt die vandaan en waar was ie dan net? Wat een branding, die heb ik hier nog nooit gezien. Kite-surfers vliegen over de golven heen en planksurfers kunnen bijna niet overeind komen. Op het strand is een grote vlieger amper te houden. Het is koud, de das moet weer stevig om. Zand stuift tot wel dertig centimeter hoog over het strand, de mensen een eindje verderop zijn vage gestalten. De branding bedruppelt de lens van m’n camera. M’n krantje kan ik wel vergeten.
Na een uur ga ik terug en loop het andere seizoen weer in, de openhangende jassen tegemoet. De zee heeft z’n werk gedaan, ik kan er weer tegen.

Verzoek-caganers

2007-12-18T18:51:00.000+01:00

Op speciaal verzoek nog twee foto's van kakkende Bobo's:
Zapatero, Sarkozy en Rajoy, de Spaanse oppositie-leider.
Rajoy ziet eruit alsof 't hem niet lukt, maar ik verzeker jullie, hij heeft net zo'n mooie bolus geproduceerd als Zapatero (die hem dat niet in dank af zal nemen).

Kerstscatologie

2007-12-17T16:57:00.000+01:00

Wat is nou vreemder: een stokoude bisschop met een onhandig lange witte baard die zich door een schoor-steen moet wringen om kadootjes achter te laten, en dan weer terug naar boven, met ook nog een grote winterwortel in z’n hand? Of een tot leven gekomen boomstronk die, als ie maar genoeg te eten krijgt, kadootjes uitkakt?!
Ja, dat laatste natuurlijk, al was het maar omdat we die bisschop al zo lang kennen.
El Tió de Nadal heet hij (kerststronk). Hij wordt in huis gehaald, krijgt een gezicht, een petje op en een deken over zich heen, want anders heeft ie het koud, ook al is het dertig graden in huis, en voor z’n neus komt een schoteltje met koekjes, fruit en brood. Want als hij niet te eten krijgt, kan ie ook niet kakken, en dan komen er geen kadootjes. Een paar dagen lang wordt de tió lekker verwend, maar met kerstmis krijgt hij slaag. De kinderen slaan ‘m met stokken en zingen:
Caga tió, caga turró (kak, tió, kak noga,)
D’ametlles i pinyó, (amandelen en pijnboompitten)
Si no vols cagar (en als je niet wilt kakken)
Garrotada va! (dan krijg je ervan langs!)
Gelukkig wil de tió wel kakken, en wel meer dan vroeger met van die brave dingen als pijnboompitten, want nu kakt ie zelfs playstation. Als de kinderen klaar zijn met slaan en zingen, tillen ze de deken op, en o wonder, daar liggen de kadootjes!

Dat een houtstronk kakt, is al vreemd genoeg, maar dat er in een kerststal, in het openbaar, ook gekakt wordt, gaat natuurlijk over al onze grenzen heen. Niet over die van de Catalanen, want de fabrikanten van caganers (kakkers) doen bizonder goede zaken. Op de kerstmarkten staan de kakkers met honderden. Allemaal gehurkt en met de billen bloot. En met een net gelegde drol. Ze gaan grif van de hand, want als je in je kerststal geen caganer hebt, overkomt je iets naars. Een caganer brengt geluk en vrolijkheid, en met z’n bemesting van het land draagt ie bij aan een goede oogst voor het jaar daarna.
Toen het gemeentebestuur van Barcelona twee jaar geleden dan ook de caganer uit de gemeentelijke kerststal bande (ze hadden net een wet aangenomen die poepen en urineren in het openbaar verbood), ontstond er een ware volksopstand. De gemeente moest buigen en het jaar daarop was ie weer terug.
Kon je vroeger alleen maar boeren-caganers kopen, nu is iedereen kakkend te koop: nonnen, koningin Sofía, premier Zapatero, Sarkozy, Bush, voetballers, en ga maar door, van hoog tot laag, waardoor er een betekenis bij is gekomen, die van gelijkheid van alle mensen.
Het allernieuwste is de Pixaner, de pisser, maar die heeft met traditie nog niets te maken.

De Catalanen zijn altijd al erg scatologisch ingesteld geweest, zeker ook in hun taal. Een mooi voorbeeld daarvan is de wens als je aan tafel gaat: ‘menja bé, caga fort i no tinguis por a la mort.’ Eet goed, kak veel en wees niet bang voor de dood.
En, een waarheid als een koe: ‘allà on cagues, deixes la merda.’ Waar je kakt, laat je je shit achter.
Kakze, mensen!

111 Treden

2007-12-12T14:39:00.000+01:00

Bij F en P moet je 98 treden beklimmen, bij mij 111, maar dat verschil van 13 kan niet verklaren dat ik er bij mij drie keer zo lang over doe om boven te komen. Het zit ‘m in de hoogte en diepte van de treden. In dit oude huis in hartje Barcelona zijn de treden hoog en kort, zwoegen dus.

Maar dan ben ik boven en stuit tegen een deurtje waarvan de bovenkant hoger is dan de balk ervoor. Bukken, en benen goed over een richeltje tillen. En dan zijn daar de laatste zeven treden. Weer een deurtje en ik sta op mijn terras. Een schots en scheef terras met een bouwseltje hier en daar, schoorstenen en een duizelingwekkende luchtkoker met ramen waar was uit hangt. Ik denk dat Gaudí hier z’n inspiratie vandaan heeft gehaald voor het dak van dat golvende huis La Pedrera. Alleen, híj heeft ontworpen, bij mij is het in elkaar geflanst.
Om me heen een woud van satellietschotels en antennes, waarvan er bij de storm van een paar dagen geleden een aantal zijn geknakt. Niemand is komen klagen over verstoorde tv-ontvangst.
Vlakbij, de mooie torens van het massieve gebouw van Correos (postkantoor).
En als constant decor een strakblauwe hemel.
Op dit terras staat m’n huisje van dertig vierkante meter. Ooit was het een schuurtje voor wateropslag, nu een L-vormige woonkeuken met tafel, bed, bankje en badkamer. En deur naar het terras. En twee katten.

Ik voel me hier thuis, ik houd van een beetje merkwaardige en speciale woonruimtes.
Maar hier, 111 treden hoog, blijft het logeren, want het is maar voor zes weken.
Mijn volgende behuizing is niet zo ver hier vandaan, dichter bij de zee, in la Barceloneta. En ik kan me dus al wel gaan ingraven in de wijk.

Onderweg

2007-12-05T10:12:00.000+01:00

In Luik had ik het meteen door, in Lyon niet. In beide gevallen was er sprake van tunnels door het hart van de stad. Zou dat het zijn geweest?
Op het moment dat ik in Luik naar links ging, zag ik dat ik naar rechts had gemoeten. Na drie kwartier door grauwe straten en 25 keer de Maas oversteken, vertelde een lieve oude man me hoe ik wél moest rijden. Ik ken Luik heel goed nu, maar of ik dit kan herhalen, betwijfel ik.
In Lyon had ik pas door dat het fout was toen ik opeens in een gewone overvolle straat meedeed met de rijen zich traag voortbewegende auto’s.
Bij één van de vele stoplichtmomenten stoorde ik wreed het handenvrijende oudere stel in de auto naast me en riep vertwijfeld naar hen of ze mij de goeie richting konden aangeven. In de volgende tien kilometer ontwikkelde zich een hechte band tussen ons en stapten we zelfs uit de auto om het laatste traject te bespreken dat ik in m’n eentje zou moeten afleggen.
Hoe kwam het dat ik op zo’n bekende route toch twee keer de mist in was gegaan?
Te lang geleden (februari) m’n huiswerk gedaan? Denken dat ik het wel wist? Vermoeidheid? Chagrijn vanwege een net ontstane ster in m’n voorruit? Al die regen en in Lyon ook duisternis?
Al met al lukte het me wel weer in één keer de 1200 kilometer te rijden naar het huis van m’n Franse vrienden.
En daar schoof ik gewoon weer aan tafel, zoals ik zes maanden eerder de tafel had verlaten om terug te gaan naar Nederland. Het gezelschap was hetzelfde, het plezier even groot.
De vrouw van het Franse blaasgezelschap, met wie het kontakt in Brugge was begonnen, tubaspeelster en eeuwige linkse, zorgzame, rebel.
Haar man, voor wie z’n Belgische protestantse voorouders nog steeds een bron van verwondering zijn, en die elke keer een foto van zichzelf als beeldschone jongeling laat zien, zich wanhopig afvragend hoe hij toch zo lelijk kon zijn geworden.
En de beste vriendin, die met zo’n intensiteit drie zoenen op je wangen plakt, dat je je heel bizonder gaat voelen.

De volgende dag, bij een strakblauwe hemel, reed ik na twee uurtjes Spanje in, en twee uur later was ik weer thuis, in Barcelona.

Mr. President

2007-07-27T16:35:00.000+02:00

‘Happy birthday, mr. President’, zei ik, een jaar voordat Marilyn Monroe dat tegen háár president zou zeggen. Zij feliciteerde president Kennedy, ik oud-president van de Verenigde Staten Harry Truman, want hij was die dag, 8 mei 1961, 77 jaar geworden. We bezochten hem in de Harry Truman Library in zijn woonplaats Independence, Missouri. Niet zomaar een bezoek, zou je zeggen. Maar ik was 18 en enigszins politiek onbenullig. En zo kon ik de ontmoeting met deze man niet op de juiste waarde schatten. Ik woonde, net als m’n medebezoekers, een jaar bij een gezin in Amerika en ging naar highschool. Drie presidenten van Amerika heb ik in die periode gezien: Nixon, Kennedy en Truman. Nixon zag ik op zo’n Amerikaanse verkiezingsbijeenkomst vol spandoeken, vlaggen en ballonnen. Kennedy ontving ons op het Witte Huis, op hem waren we collectief verliefd.
En Truman mochten we dus feliciteren met zijn verjaardag. Een hele eer en we vonden het ook wel spannend. Maar hij was een beetje 'n saaie man om te zien en we waren net te jong om hem meegemaakt te hebben. We hadden geleerd dat hij van 1945 tot 1953 president was geweest, dat tijdens zijn bewind de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki waren gegooid, dat het Marshall Plan was opgezet om het naoorlogse Europa weer op gang te krijgen, de NAVO opgericht en de oorlog tegen Noord-Korea gevoerd. Een belangrijke lijst, waarvan we de namen wel kenden, maar waar we ons nog weinig mee bezighielden, want wat was dat nou helemaal in vergelijking met onbeantwoorde verliefdheden op jongens.
In mijn herinnering aan de ontmoeting zit maar een beetje méér dan op de foto te zien is: een handdruk en de felicitatie en daarvóór ook wat zenuwen, instructies, geschuifel en plechtige stilte.
Jarenlang lag deze foto onbekeken in de la. Naarmate ik ouder en wijzer werd, won het bezoek aan Truman aan gewichtigheid, totdat ik de foto af en toe ging laten zien: “moet je nou ’s kijken wie ik lang geleden de hand heb geschud”.
Ik zou het bezoek wel over willen doen, want ik wil nu heel graag Truman’s verhalen horen. Maar elf jaar na deze verjaardag werd de oud-president op de binnenplaats van hetzelfde gebouw bijgezet.

Oud Jongetje

2007-07-03T02:14:00.001+02:00

Hij hing aan de arm van zijn moeder en jengelde. Het tweetal liep voor me uit op de Encants, de grote vlooienmarkt in Barcelona. Het was warm en de zon stak. Reden genoeg om te jengelen. Bovendien was het bijna etenstijd en het jongetje was een dik jongetje en had vast heel veel zin in patatas bravas. Ik liep er achteraan met mijn fiets aan de hand en werd een beetje ongeduldig, want het jongetje trok zijn moeder alle kanten op en zorgde zo voor een kleine opstopping. Terwijl ik hen passeerde, zag ik dat het jongetje een oude-mannetjes-gezicht had. Nog een reden om te jengelen, want wat moet zo’n gezicht met zo’n lijf, of andersom. Het bewegelijke jongetje kwam met zijn hand tegen mijn fiets. “Perdone señora”, zei hij schuldbewust, “ik deed het niet expres.” Ik glimlachte naar hem, maar nog voordat ik kon gebaren dat ik het niet erg vond, had hij dat al aan mijn gezicht gezien. En instant draaide hij de rollen om. “U moet beter uitkijken, hoor,” zei hij. Het jongetje was het oude mannetje geworden.

Ik heb het geprobeerd

2007-06-18T14:41:00.000+02:00

Oefeningen voor de Christen

Ik heb het geprobeerd, echt, maar het lukt niet.
In dit boekje uit 1935 (“Manna voor de Christen”), dat ik voor 2 euro op de antiekmarkt bij de kathedraal van Barcelona heb gekocht, staat precies hoe ik vroom moet worden. Maar dan ben ik van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat bezig met bidden, en dan blijft er geen tijd over om mijn Goede Werken te verrichten.
Ik hoop dat het Celeste Noales, de vorige eigenares, wel gelukt is. Haar naam heeft haar vast geholpen.

’s Ochtends:
Bij het ontwaken moet je het kruisteken ! maken en zeggen: Bevrijd ons Heer ! onze God door het heilig kruis ! van onze ! vijanden. In de Naam van de Vader, de Zoon, en ! de Heilige Geest, Amen, Jezus.

Daarna moet je zeggen: Jezus, Jozef en Maria, ik geef U mijn hart en mijn ziel.

Na het opstaan en aankleden, moet je knielen en zeggen: God mijn Heer, in wie ik geloof en hoop, ik aanbid U en houd van U met heel mijn hart. Ik dank U omdat U mij gevoed en verlost heeft, christen gemaakt en behouden heeft deze nacht. Ik bied U al mijn gedachten, woorden, daden en werken, en draag ze aan Uw eer en glorie op, met de intentie om daarmee alle geschonken vergeving te verdienen, die ik aanwend ter ondersteuning van de zielen in het vagevuur, in het bijzonder van de zielen die de allerheiligste Maria het liefst zijn en tot wie ik mij verplicht heb. Nederig vraag ik U om vergeving voor mijn zonden, en het bedrukt mij tot in het diepst van mijn hart dat ik U gekwetst heb, en door de verdienstelijkheden van Jezus Christus en de Allerheiligste Maagd smeek ik U mij de genade te geven U niet opnieuw te kwetsen.

Meteen hierna moet je bidden: het Onze Vader, het Weesgegroet en Credo; en je wendend tot de Allerheiligste Maagd, zul je haar zeggen: Oh Maagd en Moeder van God! Ik bied mij aan voor Uw zoon, en ter ere en glorie van Uw zuiverheid draag ik U mijn ziel op, mijn lichaam, vermogens en gevoelens, en ik smeek U mij de genade aan te reiken om nooit meer een zonde te begaan.
Drie keer het Weesgegroet.

Daarna moet je de Engelbewaarder aanroepen en zeggen: ...................

Adiós ...

2007-06-11T18:13:00.000+02:00

Ik wilde nog zoveel schrijven, maar het lukt niet, want ik loop met een raar gevoel rond. Ik ga bijna terug en dat is zo onwerkelijk. Juist als ik steeds meer begin te settelen, moet ik weg.
Er is veel dat ik ga missen. Vooral wat ik allemaal tegen kom zo tussen vijf en half negen, de uren dat ik vaak door de stad banjer. En ik had willen schrijven over:
.. de ontelbare bankjes die overal staan en die altijd vol zitten met mensen. Vooral met ouderen, daar zie je er veel meer van dan in Nederland. Het is een goed land voor oude mensen, tenminste, ze komen hier hun huis uit, hoeven niet te vereenzamen.
.. de man van het winkeltje waar ik om de paar dagen een bos geurende munt koop voor de thee. Hij komt uit Bangladesh en noemt me ‘vriendin’ omdat hij me nu kent.
.. de man met de drie honden, die zich vlak bij mijn huis in een inham van een gebouw heeft geïnstalleerd, op grote stukken karton.
.. al die Pakistanen die overal staan te hangen, want op straat is tenminste wat te zien.
.. mijn straatje, dat zo smal is dat automobilisten hun buitenspiegels inklappen anders kunnen ze er niet langs.
.. het geluid van de man met de oranje butagasflessen. Hij tikt er hard met een ijzer op als hij met z’n kleine karretje langs komt, zodat je hoort dat je weer een volle fles kunt halen.
.. de bar El Atlas, die altijd uitpuilt van de klanten omdat je er voor 3,50 de heerlijkste gevulde halve stokbroden kunt kopen. Je wijst aan wat je erin wilt: tonijn/kip/worstjes/gehaktballen, kaas, olijven, zuur, sla, tomaat, frieten, sausje. Soms werkt er een man die in Nederland heeft gewoond en het leuk vindt om wat te kletsen.
.. het gemeentebestuur van Barcelona, dat tweede pinksterdag een week verschoof, omdat op eerste pinksterdag gemeenteraadsverkiezingen werden gehouden; en met drie vrije dagen gaat iedereen de stad uit en zou er niemand zijn om te stemmen.
.. de feesten die overal en altijd worden gehouden. Zoals in mijn straatje, op de uitgestelde tweede pinksterdag, die ze hier trouwens Segunda Pascua (tweede pasen) noemen. Tot één uur ’s nachts knalde het eerst van de rotjes en later van echt vuurwerk, waar onderdoor de ene fanfare na de andere heen en weer liep met werktuigen over hun schouder.
.. de schoonmakers van BCNeta! (BCNetjes!), die elke nacht weer alle rotzooi opruimen die de inwoners op straat gooien of die ze naast de vuilcontainers zetten, en waaruit je een heel kamerameublement kunt halen.
.. de doorleefde beschadigde verwaarloosde muren van mijn trappenhuis en van de luchtkoker waar ik op uitkijk vanuit de badkamer.

En nou houd ik op, genoeg redenen om hier weer terug te komen.
Maar voorlopig zal ik in Nederland zijn, waar m'n vrienden zitten, en dat is dan iets waarop ik me verheug.

De Chinees

2007-06-11T18:11:00.001+02:00

“Nee, ik kan nu niet komen, ik ben bij een chinees”, zei het meisje in haar mobieltje. In Nederland zouden we onmiddellijk weten dat ze bij de chinees zat te eten, of dat ze er zat te wachten op de bak eten die ze had besteld om mee naar huis te nemen. Maar het meisje was in een Bazar. Daar zijn er in Barcelona honderden van. Het zijn de opvolgers van de ‘Todo a cien’ (Alles voor honderd pesetas), die door Chinezen zijn overgenomen.
Een Bazar is zoiets als onze vroegere Winkel van Sinkel. Hoe ging dat versje ook al weer?
“In de winkel van Sinkel is alles te koop / potten en pannen / mosterd en stroop / hoeden en petten / en damescorsetten / drop om te snoepen / en pillen om te poepen”.
De damescorsetten en de pillen om te poepen waren altijd het spannendst om te zeggen, als elfjarige.
Damescorsetten heb ik nog niet bij de chinees gezien, maar wel tandenstokers, glazen, opschrijfboekjes, ovenschalen, boodschappentrolleys, schroevendraaiers, keukengerei, broeken, rokken, bloesjes, schoenen, pantoffels, paraplu’s, kruiden, lippenstiften, handcrème, koffers, afdruiprekken, emmers.
En dat is nog maar een honderdste van het assortiment.
Je kunt er dus gemakkelijk een uur bezig zijn met kijken en zoeken. Eenzaam zal je er niet zijn, want meestal volgt een Chinees je onopvallend, die moet dan heel nodig de boel inventariseren of wat ordenen. Een uur later reken je je schatten bij de kassa af: een houten pollepel voor 90 cent en een klein mapje waar 10 credit cards in passen, ook voor 90 cent. Geluk voor een paar dubbeltjes.

Natuurlijk hebben de Chinezen ook in Barcelona hun restaurants, waar niet. Maar heel voorzichtig nemen ze nu hier en daar van die Spaanse buurtcafés over, waar je tussen de middag voor 7 of 8 euro heerlijk kunt eten en drinken. Niet dat ze worden omgetoverd tot Chinees paradijs, nee, de Chinezen gaan in de leer bij de vroegere Spaanse eigenaar, leren Spaans koken, handhaven de menukaart en behouden de naam van de bar. En natuurlijk moet de buurt daar aan wennen en wordt er met argwaan gekeken en geproefd. Maar de Chinezen passen zich aan en werken hard. Ze kiezen deze bars uit omdat ze klein zijn en geen torenhoge overnamekosten met zich meebrengen. Ze laten alles bij het oude omdat ze het belang van zo’n café zien voor de buurtbewoners. En binnen de kortste keren kennen de nieuwe bareigenaars de klanten en hun gewoontes en zetten ze al voordat er nog om gevraagd wordt, precies het kopje koffie klaar dat de klant wil.
Geluk voor een paar dubbeltjes.

Spanjolen

2007-06-11T18:08:00.000+02:00

Ik ben aan het oefenen in rechtdoor lopen. Op straat wel te verstaan. Dat doe ik om me aan te passen. Want hier in Barcelona loopt op de stoep iederéén in een rechte lijn, behalve ik. Ik ben altijd degeen die bij tegenliggers al 4 meter van tevoren uitwijkt zodat er geen botsing plaatsvindt. In Nederland gebeurt het ook wel dat de anderen niet uitwijken, maar in Barcelona weten ze helemaal niet wat plaatsmaken voor een ander is. Als je niet oppast, lopen ze dwars door je heen.
Inmiddels weet ik hoe ik het aan moet pakken: gewoon niet kijken. Als je kijkt, ben je verloren, want dan erken je het bestaan van de ander, en dat is het begin van het einde. Nee, je moet gewoon weten waar je naar toe gaat, en dan vervolgens druk bezig zijn, met naar rechts of naar links kijken, beslist niet vooruit. En vooral niet vergeten dat je récht hebt op dat stuk stoep.
Ik moet zeggen, ik krijg de smaak te pakken.

Nou ben ik op straat tegelijkertijd aan het oefenen met het lopen in bochtjes. Bochtjes om de spuugkwatsen heen. Want die liggen overal. Om je heen hoor je ze ook geproduceerd worden en dat maakt ze extra smerig. Ze komen van heel diep en heel ver, hebben moeite om omhoog te komen, vinden allerlei obstakels op hun tocht, en moeten echt geholpen worden om de weg naar buiten te vinden. Sommige mannen lijken er een wellustig soort plezier in te hebben het gerochel te produceren en geeneen lijkt er zich voor te schamen.

Jullie merken wel, ik vind in Barcelona echt niet alles en iedereen maar leuk. Ook Spanjaarden kunnen irritant en onhebbelijk zijn. Maar bij mij heeft ergernis inmiddels plaats gemaakt voor verbazing.

Dialoog bij de viskraam op een overdekte markt.
Onder de toonbank staan over de hele lengte van de kraam bakken met vis, onder water. Ik heb er wat gekocht, loop weg, merk dat m’n tas aan de onderkant helemaal nat is en loop weer terug.

Ik: Mijn tas is drijfnat, hij heeft in het water van uw bak gehangen.
Zij: Ojee.
Ik: Heeft u misschien een doekje om hem te drogen?
(Ik droog de boel, de tas is van binnen ook nat.)
Ik: Ik zie nu pas dat de bakken met water open zijn.
Zij: Ja, en het water weerspiegelt, hè, dan denk je dat er glas op ligt.
Ik: Ja, dat dacht ik ook.
Zij: Ja, dat overkomt veel klanten, ha ha.
Ik: Nou, als het zoveel mensen overkomt, moet er misschien iets aan gedaan worden.
Zij: Ja, dat zou wel goed zijn.
Ik: Jullie zouden er bijvoorbeeld plastic overheen kunnen doen.
Zij: Oh, u bedoelt dat WIJ er iets aan zouden moeten doen?!
En ze giert van het lachen.

Llibres i roses

2007-06-11T17:53:00.000+02:00

Je kon op de Ramblas over de koppen lopen. Op gewone dagen is het al bijna niet leuk meer om de populairste route van Barcelona te nemen, door alle toeristen en menselijke standbeelden, maar op deze maandag was er geen doorkomen aan. En dat was allemaal de schuld van Sant Jordi. Want het was 23 april en dat is nou eenmaal zijn dag. Sint Joris, de beschermheilige van Cataluña. En van Engeland. En van Ridderkerk. De vrome christenridder die de draak versloeg omdat die een stad bedreigde. De draak had alle schapen al opgevroten en zou nu aan de inwoners beginnen, met als eerste de koningsdochter. De koning, ten einde raad, beloofde natuurlijk de hand van zijn dochter aan degene die de draak zou doden. En daar kwam Sant Jordi aangalopperen en stak met z’n zwaard de draak dood. Er werd alleen niet getrouwd, want Jordi wilde alleen maar mensen bekeren tot het christendom. Helaas duurt vroom niet altijd het langst. Jordi werd niet lang daarna elders gevangen genomen en hij stierf een akelige marteldood. En zo werd hij beschermheilige van Cataluña.
Nou is het op 23 april ook de Internationale Dag van het Boek en de Catalanen hebben er één groot feest van gemaakt. Schrijvers laten zich zien en signeren. Overal staan kramen met boeken en iedereen spaart z’n boekaankopen op tot Sant Jordi. Er worden op die ene dag meer dan een miljoen boeken gekocht. En meer dan 5-en-een-half miljoen rode rozen, want dat hoort ook bij Sant Jordi. Men geeft elkaar boeken en rozen. Dus zie je op straat veel vrouwen en meisjes met een roos in de hand lopen. Ik voelde me met m’n lege handen enigszins onbemind en vroeg me af of er een soort onuitgesproken wedijver speelt onder de vrouwen. Een rode roos met z’n lange steel, verpakt in mooi cellofaan, is zo zichtbaar. Heel anders dan een Valentijnskaart, door de postbode in de brievenbus geduwd. Gelukkig kreeg ik ’s avonds op m’n email adres een digitale roos toegestuurd.

Ik wil nog even vertellen over een andere boekenstal. Een heel sympathieke. Die is te vinden in de wijk Gracia, in een grote overdekte markt, de Mercat de l’Abaceria. Op twee plekken in die markt staat tussen de kramen met prachtig opgestapeld glimmend fruit, tussen de inktvissen en de varkenspoten, een kraam met boeken. Ze liggen wat slordig op en door elkaar, maar dan kan je lekker graaien. Tussen de boeken staat een stenen pot en daar hangt een kaartje bij: of je per boek dat je meeneemt 1 euro in de pot wilt doen. De boeken die er liggen worden daar gebracht door mensen die ze niet meer nodig hebben. En van het geld van de verkoop wordt eten uitgedeeld aan behoeftige mensen in de wijk. Vaak is de kraam onbemand, maar soms scharrelt een oudere man er wat rond. Hij bekijkt of de boeken er nog redelijk uitzien, en dan legt hij ze neer op een plekje waar toch een vage indeling uit blijkt.
Die twee boekenstallen in de markt van Gracia maken de wereld even heel mooi.

Spaans Plaatje

2007-06-11T17:46:00.000+02:00

Vandaag een Spaans plaatje. Het is van mijn keukenmuur.
Links zie je een kalenderfoto van ‘castellers’ van boven genomen, zoals je ze zelf nooit kunt zien. Vanaf half april verschijnen ze bij alle grotere buurtfeesten. Het is een hele belevenis om vlak voor je neus zo´n menselijke toren te zien ontstaan en soms is het zo enerverend dat je het bijna niet kan aanzien.
Laatst waren ze op het Festa Major van de wijk Sagrada Familia. Drie verschillende castellers-verenigingen zouden hun torens bouwen, met als achtergrond dat ongelooflijke bouwwerk van Gaudí. Alle toeristen die op de kerk afkwamen verdwenen bijna in de menigte buurtbewoners. Die stonden in groepjes, met kinderen in wagentjes of op de schouders, gezellig te kouten. Dan klinkt er opeens een fluitje en gaat het beginnen. De basis wordt gezet, kring om kring om kring, de armen stevig om elkaar heen en aan elkaar vast. En dan hup, een verdieping erop, van drie of vier man (en/of vrouw). Die laag is ook erg belangrijk; als het niet stevig voelt, breken ze de boel weer af. En zo gaat het door, laag na laag. Het wordt steeds spannender en wankeler, de boel staat soms behoorlijk te trillen en je houdt je adem in. En dan klimt er een apie naar boven, een kind van een jaar of vier, vijf, het weegt niks en is van elastiek. En dan weet je, het ´castell´ is bijna af. Want meteen er achteraan komt het laatste apie, net zo behendig en soepel. Het buigt zich zo´n beetje over het eerste apie heen, zwiept zijn arm omhoog en laat zich meteen weer langs al die lichamen naar beneden glijden. Iedereen klapt enthousiast en opgelucht. Men draait zich om en kletst gezellig verder, tot het volgende ‘castell’ in
wording is.

Rechts op het Spaans plaatje zie je hoe Spaans het er bij mij uitziet. Het lijkt op éen van de hammen die je hier zo mooi boven de bars ziet hangen. Maar het is panceta, spek, een zijde spek zelfs. Yolanda, de Spaanse die het mij heeft gegeven, vertelt dat het de specialiteit is van Logroño, de hoofdstad van La Rioja, waar ze nu woont. Ze heeft een jaar in Amsterdam gezeten en krijgt nu post uit Nederland waar ze iets mee moet maar waar ze niets van snapt, zoals bankzaken en belastingaangifte. En omdat ik haar daarbij help, vindt ze dat ik een zijde spek heb verdiend. En zo hangt ie aan mijn muur en daar blijft ie maanden goed, het is toch niet te geloven.

In het midden hangt iets dat ik wel hier gekocht heb maar dat uit China komt. Het is een zeef waarmee je bijvoorbeeld aardappeltjes die in de olie liggen te spetteren, uit de pan vist. Tenminste, daarvoor zou ik ‘m gebruiken. Maar toen las ik de gebruiksaanwijzing en toen raakte ik toch aan het twijfelen. Ik schrijf ‘m even over:
“The product can be used in washing rice, cleaning rice bran and grail will make you healthy. The water will be drained if you putting some vegetable, fish and snail in it, when putting them into oil pan, the edible oil may be splashed and your skin may be scaled. It is elegant, healthy and luxury for putting some fruit in meeting room and receiption room. Made in China.” Groeten uit Barcelona.

Semana Santa

2007-06-11T11:53:00.001+02:00

Voordat het morgen weer een nieuw feest is, Sant Jordi, moet ik toch eerst vertellen over de Semana Santa, de Goede Week, van alweer twee weken geleden.
Wat me nog het meest daarvan is bijgebleven, is de man die er huilend rondliep. Maar nu ga ik te snel, hij moet nog even wachten.
Als je het over Semana Santa hebt, denk je vooral aan het zuiden van Spanje, aan Andalucía. Ik in ieder geval wel, want mijn eerste kennismaking met Spanje was in 1963, in Málaga, tijdens Semana Santa. Ik had geen idee wat ons te wachten stond, toen 2 Malagueño snotneusjes, kleinzonen van een docente van onze kursus, Kitty (studiegenote/vriendin) en mij bij de hand namen en met ons door de menigten laveerden, van straat naar straat, van beeldengroep naar beeldengroep. We keken onze ogen uit. En tot op de dag van vandaag hoor en zie ik nog de man die vanaf een balkonnetje de Heilige Maagd Maria toezong. Dat deed hij met een saeta. Een saeta is een pijl, maar het is ook een geïmproviseerd flamenco-lied dat tijdens de Paasweek spontaan aangeheven wordt door deze of gene omstander: ‘mooie vrouw, wat zijn je amandelvormige ogen mooi, je wangen zijn als perziken, jij moeder van de hemelen, wat een trieste dag is het vandaag nu je zoon aan het kruis gestorven is.’ Het is heel aangrijpend. In zijn Sketches of Spain heeft Miles Davis de sfeer van de saeta mooi getroffen.
Maar goed, dat was 1963. Nu was het 2007, en ik was in Cataluña, niet in het zuiden. Maar ik wilde wel iets van processies zien, en ik wilde dat graag met Floor en Nikki doen. Ik had in deze buurt nog nooit iets van de Paasweek gemerkt en niemand wist me er iets zinnigs over te zeggen. Het internet bracht me natuurlijk wél verder. Zelfs zó ver dat niemand het geloofde: er moesten processies zijn in het saaiste, grauwste deel van Barcelona, Hospitalet de Llobregat. Een woonwijk waar ik natuurlijk nog nooit was geweest, want wat zou ik daar. En toch trok het. Want de processies zouden buiten de kerk om zijn georganiseerd, leken-processies, geen priesters die het voor het zeggen hadden. De enige in heel Spanje. En de startplaats was een café. Kon niet beter. Op een druilerige Goede-Vrijdag-morgen togen we erheen en een blije Spanjaard met André Rieu-achtige lokken wees ons de weg. Hij was blij omdat hij Hermano was en mee ging lopen in de processie.
Op het plein bij het café stonden al wat mensen te wachten, en we gaven een donatie aan een mevrouw die 2 stickers op onze jas plakte, een met het serene gezicht van Maria en de ander met het lijdende gelaat van Christus. Muzikanten vulden het plein en rookten nog een sigaretje. Streng in het zwart geklede vrouwen met een mantilla, een kanten hoofddoekje op een hoge kam, groepeerden zich. Een trompet klonk, het gezellige gebabbel verstomde, en na een kleine ceremonie kwam de eerste paso, beeldengroep, naar buiten, begeleid door de rouwvrouwen en penitentes, boetedoeners met hun hoge ku-klux-klan-achtige puntmutsen. Even later kwam de tweede paso naar buiten, met Maria erop, gehuld in een prachtige wijde, geborduurde mantel, omringd door witte rozen en brandende kaarsen. Kruisjes werden geslagen, tranen rolden over wangen, zakdoeken kwamen tevoorschijn. Vooral bij vrouwen.
En die man dan, die huilend rondliep?
Dat was later die dag, in het centrum van Barcelona, bij een andere processie. Toen Maria daar uit een kerk tevoorschijn kwam, zag ik hem. Met een van smart vertrokken gezicht riep hij ‘guapa, guapa, guapa’ (mooie vrouw) naar Maria. En dat bleef hij maar herhalen. Hij baande zich een weg door de mensenmassa, alsmaar huilend ‘guapa, guapa’ roepend. Ik vond dat zo roerend. Maar het liefste vond ik nog dat heel veel omstanders de man troostend op de rug klopten.

Bicicletas

2007-06-11T11:41:00.000+02:00

Als je in sommige Barcelonese wijken omhoog kijkt, zie je meer fietsen dan beneden op straat. Ze staan op de balkons. Niet dat die groot genoeg zijn om je rondjes er op te rijden, maar de fietsen worden er gestald omdat ze op straat een te grote kans lopen gesloopt te worden. Vooral zadels zijn gewild. Die zijn dan ook meestal met een slot vastgezet aan de bagagedrager.
Niet alle appartementenblokken hebben een lift, en de fietsen worden daar dus dagelijks vele trappen op gesjouwd. Door Floor en Peter bijvoorbeeld, die wonen op de vijfde verdieping, en dat zijn negen (korte) trappen.
Natuurlijk heb ik ook mijn fiets meegenomen, de lichtste van de twee die ik heb. Omdat ik op de vierde verdieping zou gaan wonen, dacht ik dat ik het sjouwen wel aan zou kunnen. Maar ik wist nog niet dat het trapgat, waaromheen de trap zich in een vierkant omhoog werkt, te klein zou zijn voor soepel sjouwen. Peter kreeg het gelukkig wel gedaan, maar nu staat de fiets dus ongebruikt in het gangetje. (tot zaterdag, dan komt Nikki en die is sterk.)
Maar zo zat ik dus zonder fiets en dat vindt een Hollands meisje niet fijn, vooral niet met zware boodschappen. Dus besloot ik op zoek te gaan naar een niet al te dure vouwfiets. Nadat ik me gedegen had georiënteerd via het internet, kocht ik in een halve opwelling op de grote rommelmarkt Encants een goedkoop fietsje voor 119 euro, inclusief transport-tas. Halverwege huis was het zadel al zo gezakt dat ik met m’n neus op m’n knieën zat. En twee dagen later had ik een lekke band, en zei de meneer die hem plakte dat de binnenband helemaal óp was. Het is fijn als je je goed op een aankoop voorbereidt.
Nu loop ik fluitend met fiets en boodschappen de trappen op.
Nou, vergeet het maar.
De fiets weegt 13 kilo. De ketting met tegen sloop bestand slot weegt minstens 4 kilo. En de boodschappen nog meer, zeker als er een fles water van 5 liter bij zit.
Dus de tocht naar boven gaat in 2 keer, met stilstaan en puffen op elke verdieping.
Maar het lukt!

Als ik door de straten rijd, heb ik best wel bekijks. Ook krijg ik regelmatig een sympathiserende glimlach toegestuurd. Want ik ben in heel Barcelona de enige ‘oudere vrouw met wittig haar op een fiets’. En daar ben ik trots op. Ik laat ook graag zien hoe soepeltjes ik de stoepen op en af rijd. Want dat moet je hier wel doen, omdat er nog niet zoveel straten zijn met fietspad. Dat is niet overal erg, maar op sommige straten rijden de auto’s wel heel hard en dan voelt een stoep een stuk veiliger. Bovendien zijn de stoepen behoorlijk breed, dus je rijdt niet meteen iedereen van de sokken. Een stoep is ook erg handig als je in een eenrichtingsverkeerstraat de verkeerde kant opgaat. Dat gebeurt vaak want bijna alle straten hebben eenrichtingsverkeer. En omrijden doen we nou eenmaal niet graag, ook in Barcelona niet.