Nancy Stuvel De Wijde Wereld In

Hee, iets positiefs langs de grens tussen de VS en Mexico, dus niet alleen dood en verderf! Grensgebieden vragen natuurlijk om conflicten, maar soms worden die opgelost en komt er iets moois uit voort. Zoals hier, aan beide zijden van de grensrivier Río Grande. In El Paso, Texas, is dat het Chamizal National Memorial, en in Juárez z’n tegenhanger, het Parque Chamizal. De Río Grande, die in Mexico de Río Bravo heet, is de aanstichter van het conflict. Een rivier als aanstichter? Ja, want een rivier kan grillig zijn en wil nog wel ’s een beetje van koers veranderen. En als dat in een grensgebied gebeurt, wordt het ingewikkeld. Deze Río Grande/Bravo kroop een beetje naar het zuiden en zowel Mexico als de VS claimde het stuk land waar de rivier eerder liep. Het ging om nog geen 2½ vierkante kilometer, maar het conflict duurde meer dan honderd jaar. Het liep zelfs zo hoog op dat verschillende presidenten van beide landen er aan te pas moesten komen. Maar goed, in 1963 werd men het eindelij...

Mesilla, New Mexico, is een echt Wild West stadje geweest. Vrolijke en minder vrolijke verhalen zijn er te vinden. En beroemde of beruchte namen, zoals Billy the Kid. Iedereen kent die naam, maar daar blijft ’t meestal ook bij. Voor mij in ieder geval was het nogal een verrassing z’n naam hier tegen te komen, en wel op de muur van een van de oudste gebouwen daar, dat nu de Billy the Kid Gift Shop heet. Niet toevallig, want het gebouw was rond 1880 gerechtsgebouw annex gevangenis, en hier werd Billy berecht en veroordeeld tot de dood door ophanging. Er zijn overigens wel meer plaatsen die zich Billy toe-eigenen, natuurlijk. Hij was een veedief, bandiet, outlaw. Maar ook een jongen was ie, en hij werd maar 21 jaar. Hij was zowel een beruchte outlaw als een geliefde volksheld. Vooral de ‘hispanic’ gemeenschap was dol op ‘m: voor hen was hij de held van de onderdrukten, een verdediger van het volk die slechts uit zelfverdediging doodde … jaja … Na z’n ter dood veroordeling in 1881 ontsnapt...

Iedereen in Mesilla wist het, behalve de Señora. Ze was met haar gezin verhuisd naar de villa waar nu het Double Eagle Restaurant in zit. Het was een familie van goede naam, machtig en met veel relaties, een goed netwerk, zouden we nu zeggen. De Señora had grootse plannen voor haar oudste zoon, Armando, ze was tenslotte van standing. Armando was nog maar een tiener, maar hoe jong hij ook was, hij was hartstochtelijk verliefd op Inez, een van de bedienden. Een prachtig meisje was het, met lang zwart haar, en .. ze beantwoordde zijn gevoelens. Het tweetal moest hun liefde wel geheim houden, want de Señora zou nooit instemmen met een verbintenis tussen de twee. Al snel kwamen de andere bedienden achter de geheime romance, en spoedig was het hele dorp ervan op de hoogte, maar omdat de Señora niet bepaald geliefd was in het dorp, deed iedereen z’n best om het geheim te bewaren. Helaas, Armando kon z’n liefde toch niet lang voor zich houden en hij vertelde ‘t z’n moeder, die in razernij uitb...

Goed, we gaan even met onze rug naar die ellende in het zuiden, in Juárez, Mexico, staan en kijken noordwestwaarts. Ook op een steenworp afstand van El Paso, Texas, ligt de Amerikaanse staat New Mexico. Mijn gastvrouw en haar zoon zijn zo gastvrij en lief om me daar rond te rijden. We rollen door een nogal plat landschap, in het zuidoosten van New Mexico, altijd met bergen in de verte, en komen langs veel adobe huizen, pecan bomen, cypressen, wijngaarden, katoenvelden en veel cactussen. Ons einddoel is (la) Mesilla, een klein, dorpsachtig stadje en ‘hidden jewel of the Southwest’. In New Mexico woonden natuurlijk allereerst Indianen, vooral Apachen en Navajo. De Indianen die hier nu nog wonen, zijn vooral Navajo en Pueblo volkeren. Later waren de Spanjaarden er de baas en vervolgens kwam het bij Mexico. Dat is wel te merken aan de samenstelling van de bevolking: van heel Amerika heeft New Mexico het hoogste percentage Hispanics, 45%. Geen wonder dat het er zo Mexicaans uitziet, en klin...

Dit is Mexico, gezien vanuit El Paso, Texas. Vanuit een auto op de autoweg in El Paso. Leuk! Mexico! Hmmm. Helaas, dit is een deel van Mexico dat gelijkstaat aan Niet Naartoe Gaan!, Gevaar!, Dood! Het is (Ciudad) Juárez, op slechts twee minuten afstand van El Paso, net aan de overkant van de rivier de Rio Grande, die daar Río Bravo heet. Je hoeft alleen maar de brug over. Maar doe dat maar liever niet. Het is niet meer zonder risico om er als toerist door de leuke straatjes van het oude centrum te dwalen. Je zou geraakt kunnen worden door een verdwaalde kogel uit een schietpartij tussen rivaliserende drugsbendes. En Juárez is ook berucht om de vele moorden op jonge vrouwen. Het is een stad van armoede en geweld, maar tegelijkertijd is het een van de snelst groeiende steden ter wereld, met meer dan driehonderd assemblagefabrieken. In 2008 riep een prestigieus tijdschrift Juárez zelfs uit tot “Stad van de Toekomst”. Mijn gastvrouw in El Paso vertelde me dat de moeders niet meer met hun j...

Middenin de nacht brengt de taxichauffeur me naar het Amtrak treinstation van San Antonio en als hij hoort dat ik docent Spaans ben, krijg ik een hand van hem, hij komt uit Mexico. We hebben het gehad over tweetaligheid, hij vindt het raar dat hier in Amerika het Engels opgelegd is als voertaal terwijl de Indianen de oorspronkelijke bevolking zijn. M’n trein staat klaar, lang, hoog en glimmend zilver, met twee verdiepingen. Ik mag er meteen in van de zwarte conducteurs met hun zuidelijke tongval. Het is een beetje spookachtig op dit vroege uur, met overal slapende mensen in allerlei houdingen gedrapeerd over twee stoelen. De meesten hebben zelf een kussen en dekbed meegebracht. De trein komt in beweging, kruipt weg, staat stil, kruipt, staat stil en krijgt pas een half uur later een beetje snelheid. De conducteur komt langs, zegt “talk to me again, where’re you going?” en plakt een papiertje boven m’n hoofd met ELP/1, El Paso 1 persoon. Twee uur later is het licht geworden en zie ik wa...

Het wordt dus een kort bezoek aan San Antonio: een middag, een avond en een halve nacht. Als een echte toerist begin ik natuurlijk bij The Alamo. Het is een heel bekende naam maar waarvan toch precies? Dit is het, de Alamo, een gebouw met een tragische geschiedenis, weet ik inmiddels, en symbool van het Vrije Texas, vrij van de Mexicanen, wel te verstaan. In de 18e eeuw was het een missiepost, waar (Spaanse) missionarissen en bekeerde indianen woonden. (waarom lieten indianen zich toch bekeren?) Een eeuw later waren de missionarissen verdwenen en werd het een militaire post. Tot 1836, het jaar van de Texaanse Revolutie. Texas hoorde bij Mexico, dat net een onafhankelijkheidsoorlog tegen Spanje achter de rug had, en nu kwam Texas in opstand tegen de Mexicanen, ook om een eigen staat te worden. Het waren zware gevechten tussen vijfduizend Mexicaanse soldaten en tweehonderd Texaanse strijders die zich op de Alamo verschanst hadden. Het beleg duurde dertien dagen en natuurlijk konden de Te...

Wat een mailtje al niet kan doen: ik heb bijna de hele nacht wakker gelegen, in Austin, door het mailtje van m’n gastvrouw in El Paso, over een paar dagen. Ze schrijft over de vele drugsmoorden, vlakbij, aan de andere kant van de rivier. Vandaag wordt de reis kort: met de bus naar San Antonio (Texas), 2½ uur naar het zuiden. Ja ja, het echte avontuur gaat beginnen. Tot nu toe ben ik steeds in het veilige gezelschap van Amerikaanse familieleden geweest, maar nu ga ik in m’n eentje reizen. Hoewel, ik heb her en der op m’n route vriendelijke gastgezinnen die op me wachten. Dus zo avontuurlijk is het nou ook weer niet. Maar ik vind het spannend. Om half zeven zijn we opgestaan, nicht A en ik. Ik hoef pas twee uur later bij het Greyhound busstation te zijn, maar A is als de dood dat ze het niet kan vinden. Het lijkt me een beetje overdreven, maar een uur later snap ik het wel: ze heeft totaal geen richtingsgevoel, en dat voor de regelaar die ze is. Wel vijf keer rijden we heen en weer over...

Veel gelopen in Austin heb ik niet, want m’n rechtervoet doet steeds meer pijn en ik strompel maar zo’n beetje. Het is heel frustrerend, want eindeloos lopen door steden is juist wat ik zo graag doe, en dat kan dus niet meer. Fijn op zo’n reis. “Ik weet al wat je hebt”, zegt vriendin B van nicht A, en ze wappert met een tijdschrift. “Je hebt plennerfusjaidus”, zegt ze. “Huh??” “Plennerfusjaidus, hier, bekijk dit blaadje maar ‘s.” En ik bekijk het blaadje, het is van een postorderbedrijf dat gespecialiseerd is in moeilijke voeten. Ah, ik zie het, plennerfusjaidus is plantar fasciitis. Klinkt even vervelend. Maar zo te zien is er van alles aan te doen, want pagina’s achter elkaar kijken de hulpstukken me aan: steunzolen in alle soorten en maten, van leer, spons, gel, lange en korte, dure en goedkope; constructies om ’s nachts om je zielige voet heen te doen zodat die goed gestrekt blijft, stevige schoenen en sandalen, massagerollers, apparaatjes om je voet op te rekken ….. Maar wat is ...

De vleermuizen in Austin, ze zijn beroemd, en het zijn er vooral veel, en dat vooral dan in augustus, wanneer het heet en droog is. Het is alleen nu maart helaas, maar we wagen een kans. Bij de Congress Avenue Bridge moeten we zijn, in de schemering, want dan komen ze te voorschijn, op zoek naar een maaltje insecten. Bij een grote renovatie van de brug in 1980 ontstonden er aan de onderkant een aantal gleuven tussen de betondelen, en daar gingen zich vleermuizen vestigen. Het werd een kolonie van 1,5 miljoen Mexicaanse ‘free-tailed bats’ (bulvleermuizen) die een van de spectaculairste attracties van Austin werden. Vlak voor zonsondergang lopen de nieuwsgierigen naar de brug om toch vooral niets te missen. “Bats season” loopt van half maart tot begin november, dus het begint nu eigenlijk net. Toch zit het grasveldje tegenover de brug al aardig vol en het is er gewoon gezellig. Het wordt wat schemerig en ja, daar komen voorzichtig de eerste vleermuizen van onder de brug vandaan. Met z’n ...

“Here I am, what are your other 2 wishes?” Zo worden we begroet, via het t-shirt van een eenvoudige voorbijganger, in downtown Austin, hoofdstad van Texas. Amerikaanse nicht A en ik zijn gisteravond aangekomen en hebben alleen vandaag om hier rond te banjeren. We logeren bij haar vriendin B, die een boek aan het schrijven is over Zuid-Amerikaanse dichteressen. Austin is in het conservatieve Texas een verademing: universiteitsstad, progressieve studenten, veel kunst en cultuur. En we vallen met onze neus in de boter: het is feest in Austin. Het grote South by Southwest (SXSW) festival voor interactieve media, film en muziek staat op punt van beginnen en de stad stroomt vol. Zo’n 1500 bands treden er op, ook Nederlandse. Niet dat er nu veel muziek op straat is, maar het is er gezellig druk, met leuke mensen en groepjes die aan het filmen zijn. Terrassen en bars zitten vol. Sponsor Amstel deelt gratis bier uit. Kloppend hart is Sixth Street, vol cafés, clubs en restaurants. Wat ook zeker ...