maandag 13 juni 2011

Poep


Nou zeg, zegt de man, moet je nou toch horen wat ik tegenkwam net. Ik liep effe om de plas om de hondjes uit te laten, en die kleinste heeft eindelijk z’n behoefte gedaan, komt daar een of ander wijf aanlopen en zegt ‘had u dat niet even op kunnen ruimen’. Nou ja zeg, waar bemoeit ze zich mee. Je kent dat wel, zo’n keurige dame die zo netjes praat, achterlijk wijf. Nou, ik heb ‘r ’s goed de waarheid gezegd.
Oh, zegt de vrouw, net goed, en wat heb je gezegd?
Nou, wat denk je, zegt de man, al die paden in het park liggen toch vol stront, dàt heb ik ‘r natuurlijk gezegd, stom wijf, kijk ’s uit je doppen, zeg ik, moet je ’s kijken wat daar verderop ligt, daar ligt ’t toch vol, en dan moet ik dit kleine beetje zeker oprapen, ik kijk wel uit.
Oh, en wat zei ze toen, zegt de vrouw.
Nou, niks, geloof ik, ze liep gewoon door, ze zal wel beledigd geweest zijn of zo. Ik riep ‘r nog wat achterna, maar dat hoorde ze geloof ik niet.
Oh, nou, was dat alles?, zegt de vrouw.
Nou, dat dacht ik eerst wel, zegt de man, maar toen opeens kwam ze terug en weet je wat ze toen zei?
Nee, zegt de vrouw, natuurlijk weet ik dat niet, wat zei ze dan?
Nou, zegt de man, ze zei ‘en dan doet u daar dus gewoon aan mee’ Dat zei ze, nou ja zeg, dat slaat toch helemaal nergens op, wat een stom wijf, wie denkt ze wel dat ze is. ‘Ja’, zegt ze nog een keer, ‘als u dat niet opraapt, dan doet u daar toch gewoon aan mee.’ Hoe komt ze d’r bij, dus ik zeg tegen d’r ‘nou, ga zelf maar kijken, daar verderop daar ligt ’t helemaal vol en als u niet van honden houdt, dan ken ik d’r ook niks aan doen, discussie gesloten.’
Oh, zegt de vrouw, dat heb je goed gezegd. En toen zei ze zeker niks meer?
Ja zeker wel, zegt de man, zo’n wijf weet niet van ophouden, weet je wat ze zei?
Nou, wat dan, zegt de vrouw.
Nou, ze zegt ‘ik probeer gewoon met u te praten, hoor.’ Ja, hèhè, ik ben niet doof, zeg ik nog. Maar goed, doe mij maar een bakkie troost, dat heb ik wel verdiend.
Wat een stom mens,zeg, ik mag leien dat ze straks in een lekkere verse hondendrol stapt, hahaha.
Hahaha, zegt de vrouw, hier heb je je bakkie troost, wat kan ik met jou toch altijd lachen.

woensdag 11 augustus 2010

Chamizal National Memorial

Hee, iets positiefs langs de grens tussen de VS en Mexico, dus niet alleen dood en verderf! Grensgebieden vragen natuurlijk om conflicten, maar soms worden die opgelost en komt er iets moois uit voort. Zoals hier, aan beide zijden van de grensrivier Río Grande.
In El Paso, Texas, is dat het Chamizal National Memorial, en in Juárez z’n tegenhanger, het Parque Chamizal.




De Río Grande, die in Mexico de Río Bravo heet, is de aanstichter van het conflict. Een rivier als aanstichter? Ja, want een rivier kan grillig zijn en wil nog wel ’s een beetje van koers veranderen. En als dat in een grensgebied gebeurt, wordt het ingewikkeld.
Deze Río Grande/Bravo kroop een beetje naar het zuiden en zowel Mexico als de VS claimde het stuk land waar de rivier eerder liep. Het ging om nog geen 2½ vierkante kilometer, maar het conflict duurde meer dan honderd jaar. Het liep zelfs zo hoog op dat verschillende presidenten van beide landen er aan te pas moesten komen.
Maar goed, in 1963 werd men het eindelijk eens. Ieder land kreeg de helft van het gebied, de rivier werd door een nieuw te graven kanaal geleid, ten noorden ervan werd Amerikaans, ten zuiden Mexicaans.

Hadden ze daar nooit eerder aan gedacht?
Enfin, in 1964 draafden de Amerikaanse president Lyndon Johnson en de Mexicaanse president op voor de plechtige plaatsing van een herdenkings grenspaal.

Het Mexicaanse deel van het stuk land werd omgetoverd tot Parque Público El Chamizal.
In El Paso werd in 1974 het Chamizal National Memorial geopend. Dat is deels ook een park, maar het is vooral een cultureel centrum met kunstgaleries, een theater binnen en een openlucht theater, en natuurlijk een museum waar de hele geschiedenis in geuren en kleuren wordt verteld.

Dat mijn gastvrouw en ik de enige bezoekers waren, is hopelijk niet typerend voor Chamizal, maar ja, het was eind maart en een doordeweekse dag.
Misschien dat in het weekend de picknicktafels en –banken vol zitten met mensen die zich ook laten inspireren door de doelstelling van Chamizal:
“Chamizal is meant to increase visitor awareness of cooperation, diplomacy and cultural values as a basic means to the resolution of conflicts.”

Op de vele (gratis) concerten, festivals en evenementen zullen ze in ieder geval in groten getale afkomen.

vrijdag 30 juli 2010

Billy the Kid


Mesilla, New Mexico, is een echt Wild West stadje geweest. Vrolijke en minder vrolijke verhalen zijn er te vinden. En beroemde of beruchte namen, zoals Billy the Kid. Iedereen kent die naam, maar daar blijft ’t meestal ook bij.
Voor mij in ieder geval was het nogal een verrassing z’n naam hier tegen te komen, en wel op de muur van een van de oudste gebouwen daar, dat nu de Billy the Kid Gift Shop heet.


Niet toevallig, want het gebouw was rond 1880 gerechtsgebouw annex gevangenis, en hier werd Billy berecht en veroordeeld tot de dood door ophanging. Er zijn overigens wel meer plaatsen die zich Billy toe-eigenen, natuurlijk.
Hij was een veedief, bandiet, outlaw. Maar ook een jongen was ie, en hij werd maar 21 jaar.


Hij was zowel een beruchte outlaw als een geliefde volksheld. Vooral de ‘hispanic’ gemeenschap was dol op ‘m: voor hen was hij de held van de onderdrukten, een verdediger van het volk die slechts uit zelfverdediging doodde … jaja …
Na z’n ter dood veroordeling in 1881 ontsnapte hij uit de gevangenis, met behulp van dorpsbewoners. Maar niet al te lang daarna werd hij alsnog doodgeschoten, door sheriff Pat Garrett. Dezelfde man die een jaar later een biografie over hem publiceerde met de titel ‘The Authentic Life of Billy, the Kid’, een nogal sensationalistisch boek, naar het schijnt.
Maar Billy groeide daarna wel uit tot een symbool van de Amerikaanse Wild West.
Zozeer zelfs dat hij de inspiratiebron werd voor allerlei creaties, waaronder zeventien films, twee toneelstukken and zeker negen songs.

www.youtube.com/watch?v=_CcadC-S8-E&feature=related
trailer van de film ‘Pat Garrett & Billy the Kid’, Sam Packinpah, 1973

www.youtube.com/watch?v=QNhrLV3J73g
een oude traditional over Billy the Kid, arr. Ry Cooder

www.youtube.com/watch?v=ubl_dUEgd5M
de Bob Dylan ‘Billy the Kid’ song, in het Spaans door J.M. Baule

www.youtube.com/watch?v=kTv3Ig02sKs&feature=related
een 4 min. serie afbeeldingen van Billy, op films, boeken, etc

Ghost Story in de Double Eagle




Iedereen in Mesilla wist het, behalve de Señora.
Ze was met haar gezin verhuisd naar de villa waar nu het Double Eagle Restaurant in zit. Het was een familie van goede naam, machtig en met veel relaties, een goed netwerk, zouden we nu zeggen. De Señora had grootse plannen voor haar oudste zoon, Armando, ze was tenslotte van standing. Armando was nog maar een tiener, maar hoe jong hij ook was, hij was hartstochtelijk verliefd op Inez, een van de bedienden.
Een prachtig meisje was het, met lang zwart haar, en .. ze beantwoordde zijn gevoelens.
Het tweetal moest hun liefde wel geheim houden, want de Señora zou nooit instemmen met een verbintenis tussen de twee.
Al snel kwamen de andere bedienden achter de geheime romance, en spoedig was het hele dorp ervan op de hoogte, maar omdat de Señora niet bepaald geliefd was in het dorp, deed iedereen z’n best om het geheim te bewaren.
Helaas, Armando kon z’n liefde toch niet lang voor zich houden en hij vertelde ‘t z’n moeder, die in razernij uitbarstte en Inez het huis uitgooide.
Maar op een dag kwam de Señora eerder dan verwacht terug van een reisje …. ze hoorde stemmen in Armando’s kamer, deed de deur open en zag Inez en Armando in een innige omhelzing ….
De Señora raakte buiten zinnen, pakte een grote schaar en stak ‘m in Inez d’r borst. Ze hief haar arm op om nog een keer te steken … Armando slaakte een kreet en sprong naar voren om zijn Inez te redden … de Señora was zo verblind dat ze hem niet zag en met alle kracht stak ze de schaar in de rug … van haar eigen zoon.
En dat was het onfortuinlijke einde van de twee geliefden.
Volgens de overlevering heeft de Señora nooit meer een woord gezegd.


Maar dit is nog niet alles.
Het verhaal gaat dat de jonge geliefden nog steeds in Armando’s vroegere slaapkamer leven, als geesten weliswaar. En ze spoken behoorlijk. Soms, als het personeel ’s morgens het restaurant binnenkomt, vinden ze overal kapotte glazen en omgevallen stoelen, en dat terwijl alle deuren op slot waren.
Ook zijn er twee Victoriaanse leunstoelen waar niemand ooit op zit, maar waarvan wel de fluwelen bekleding versleten is … in de form van twee lichamen, het ene iets groter dan het andere …. ik heb ze zelf gezien …. buaahhaaaaahhh …..
Een paar gasten die gedineerd hadden in Armando’s kamer zeiden dat ze de aanwezigheid van de geliefden voelden en dat ze een foto hadden genomen … kijk maar links, er is duidelijk een gedaante te zien. En dan bedoel ik niet degeen die ik met m’n flits onthoofd heb.


Op de foto hieronder staan de levende mannen Wesley en Mike, harde werkers van het restaurant. Van hen heb ik het verhaal over de geesten van het Double Eagle Restaurant in Mesilla, New Mexico.

dinsdag 8 september 2009

Mesilla, New Mexico

Goed, we gaan even met onze rug naar die ellende in het zuiden, in Juárez, Mexico, staan en kijken noordwestwaarts. Ook op een steenworp afstand van El Paso, Texas, ligt de Amerikaanse staat New Mexico. Mijn gastvrouw en haar zoon zijn zo gastvrij en lief om me daar rond te rijden.
We rollen door een nogal plat landschap, in het zuidoosten van New Mexico, altijd met bergen in de verte, en komen langs veel adobe huizen, pecan bomen, cypressen, wijngaarden, katoenvelden en veel cactussen.
Ons einddoel is (la) Mesilla, een klein, dorpsachtig stadje en ‘hidden jewel of the Southwest’.


In New Mexico woonden natuurlijk allereerst Indianen, vooral Apachen en Navajo. De Indianen die hier nu nog wonen, zijn vooral Navajo en Pueblo volkeren.
Later waren de Spanjaarden er de baas en vervolgens kwam het bij Mexico.
Dat is wel te merken aan de samenstelling van de bevolking: van heel Amerika heeft New Mexico het hoogste percentage Hispanics, 45%. Geen wonder dat het er zo Mexicaans uitziet, en klinkt, en ruikt.


Dit is restaurant La Posta de Mesilla.
Het is een van de oudste gebouwen van Mesilla en is te vinden op het National Register of Historic Places.
Ooit was het een belangrijke halte op de Butterfield Stagecoach Line, die in 1858-61 van St. Louis naar San Francisco liep. Het is er echt een western, en je ziet het zo voor je, vastgebonden paarden die water drinken, de koets even geparkeerd, de mannen die in de bar met wat biertjes uitrusten na een lange, hete en stoffige rit door de woestijn.

La Posta is inmiddels een van de beroemdste restaurants in de Southwest van de VS geworden. Het is behoorlijk groot, bestaat uit verschillende ruimtes die allemaal Mexicaans kleurrijk zijn ingericht. Hier is de deur, geheel in stijl, met natuurlijk een Maria-afbeelding ernaast.


In de lobby na de ingang worden we verwelkomd door ook weer kleurrijke tropische vogels. Ze zien er allemaal uit als papegaaien, en volgens La Posta zijn er Macaws, Mexican Red Heads, Yellow Nape Amazon, een African Gray en Cockatiels.


Ze zien er prachtig uit en zorgen voor een bizondere sfeer, ook al houd ik niet van vogels in een kooi.


In deze ruimte hebben we heerlijk geluncht, Mexicaans natuurlijk.

dinsdag 1 september 2009

El Paso, Texas / Juárez, México


Dit is Mexico, gezien vanuit El Paso, Texas. Vanuit een auto op de autoweg in El Paso.
Leuk! Mexico! Hmmm.
Helaas, dit is een deel van Mexico dat gelijkstaat aan Niet Naartoe Gaan!, Gevaar!, Dood!
Het is (Ciudad) Juárez, op slechts twee minuten afstand van El Paso, net aan de overkant van de rivier de Rio Grande, die daar Río Bravo heet. Je hoeft alleen maar de brug over.
Maar doe dat maar liever niet.

Het is niet meer zonder risico om er als toerist door de leuke straatjes van het oude centrum te dwalen. Je zou geraakt kunnen worden door een verdwaalde kogel uit een schietpartij tussen rivaliserende drugsbendes.
En Juárez is ook berucht om de vele moorden op jonge vrouwen.
Het is een stad van armoede en geweld, maar tegelijkertijd is het een van de snelst groeiende steden ter wereld, met meer dan driehonderd assemblagefabrieken.
In 2008 riep een prestigieus tijdschrift Juárez zelfs uit tot “Stad van de Toekomst”.

Mijn gastvrouw in El Paso vertelde me dat de moeders niet meer met hun jonge kinderen naar het park gaan, uit angst dat ze een dode vinden. Zij gaat zelf ook niet meer naar Juárez en dat is jammer, want het was er leuk wandelen, winkelen en uit eten gaan.
Natuurlijk is er méér dan geweld tussen drugsbendes, er zijn vooral ook gewone mensen die hun gewone leven leiden.


Dit is het begin van de Cordova International Bridge, die Juárez, Mexico verbindt met El Paso, Texas. In de verte zie je de verkeersborden.
Helaas gingen wij dus niet Mexico in.
Het drugsgerelateerde geweld in Juárez is een ingewikkelde kwestie, dat is duidelijk.
Het heeft te maken met armoede, corruptie, hebzucht, politiek, belangen, gewetenloosheid, sociaal onrecht, weinig wil om er echt en structureel iets aan te doen, etc etc.
Even wat cijfers: in 2008 zijn in verband met de ‘oorlog’ tussen drugsbendes in heel Mexico zo’n 6.000 mensen vermoord, van wie meer dan 1.600 in Juárez. In de eerste helft van dit jaar, 2009, zijn het er al meer dan 1.000. Het wordt dus steeds erger.

Helaas is er, zoals ik al zei, nóg een type moorden in Juárez, en dat zijn die op jonge vrouwen. Sinds 1993 zijn er honderden jonge vrouwen vermoord. Er is zelfs een apart Spaans woord voor: de ‘feminicidios’ of ‘las muertas de Juárez’.
Volgens de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten kennen de moorden hetzelfde patroon: "De slachtoffers van deze misdaden zijn overwegend jonge vrouwen, tussen de 15 en 25 jaar oud. Velen waren studenten, en de meesten waren arbeidsters in maquiladoras (assemblagefabrieken.NS). Een aantal waren relatieve nieuwkomers in Ciudad Juárez die gemigreerd waren vanuit andere delen van Mexico. De slachtoffers zijn over het algemeen als vermist opgegeven door hun families, en hun lichamen werden dagen of maanden later gevonden in braakliggende percelen of afgelegen gebieden. In de meeste gevallen waren er tekenen van seksueel geweld, misbruik, marteling en in sommige gevallen verminking."
De meeste moorden zijn nog steeds niet opgelost.
In 1998 is voor het eerst ook een buitenlandse vrouw in Juárez vermoord, en wel een Nederlandse. Internationaal komt er steeds meer aandacht voor dit grote probleem. En ja hoor, er is in 2006 zelfs een film over gemaakt, ‘Bordertown’, met Jennifer Lopez en Antonio Banderas. Hij was te zien op het Filmfestival van Berlijn.

maandag 22 juni 2009

Trein naar El Paso

Middenin de nacht brengt de taxichauffeur me naar het Amtrak treinstation van San Antonio en als hij hoort dat ik docent Spaans ben, krijg ik een hand van hem, hij komt uit Mexico. We hebben het gehad over tweetaligheid, hij vindt het raar dat hier in Amerika het Engels opgelegd is als voertaal terwijl de Indianen de oorspronkelijke bevolking zijn.
M’n trein staat klaar, lang, hoog en glimmend zilver, met twee verdiepingen. Ik mag er meteen in van de zwarte conducteurs met hun zuidelijke tongval. Het is een beetje spookachtig op dit vroege uur, met overal slapende mensen in allerlei houdingen gedrapeerd over twee stoelen. De meesten hebben zelf een kussen en dekbed meegebracht.
De trein komt in beweging, kruipt weg, staat stil, kruipt, staat stil en krijgt pas een half uur later een beetje snelheid.
De conducteur komt langs, zegt “talk to me again, where’re you going?” en plakt een papiertje boven m’n hoofd met ELP/1, El Paso 1 persoon.
Twee uur later is het licht geworden en zie ik waar we doorheen rijden: af en toe een heuvel, verder plat met plukken begroeiing.


Ik ga ontbijten in de ontbijtwagon en dat valt niet tegen: voor $6 (€4,50) krijg ik sinaasappelsap, 2 x thee, scrambled eggs, hash browns (gebakken geraspte aardappel) en ‘n biscuit (broodje).
We zitten met z’n vieren aan tafel, een stel uit San Francisco en een vrouw uit het zuiden. En zoals gebruikelijk met Amerikanen zitten we meteen te praten over waar iedereen vandaan komt en naar toe gaat en waarom en wat ie doet in dit leven. Het is opvallend en jaloersmakend hoe gemakkelijk en soepel je in dit land in gesprek komt met mensen. En het is niet per se oppervlakkig, zoals Nederlanders graag zeggen, het is net zo oppervlakkig als je het zelf maakt.
Ik vertel hoe ik deels met Servas reis, een internationale organisatie waarbij je bij mensen kunt logeren. Op die manier leer je een land meer van binnen uit kennen.
De vrouw uit het zuiden is enthousiast, wil ook lid worden en claimt me meteen als ‘a friend in Holland’.


Wat een fijne trein is dit en wat zit ik hier heerlijk: ik heb niet alleen een voetensteun maar ook een steun onder m’n benen, een ware relax fauteuil. Twee stoelen voor mezelf en met die beenruimte erbij houd ik dit wel twaalf uur vol.
De helft van de wagons heeft stopcontacten bij de stoelen voor laptop, camera, mobieltje, mp3 speler.
De meeste (Amerikaanse) passagiers slapen, lezen of doen iets met hun laptop, ze vinden het landschap niet zo interessant. Dat snap ik wel, maar ik als Hollandse poldertante vind het prachtig, twaalf uur lang door woestijn, met bulten hier en daar en plukjes droog groen.
Huisjes komen ook wel langs, maar toch, het is voornamelijk leeg en eindeloos.


Een paar keer maar op die lange dag stoppen we bij een (soort) station.


Mensen brengen mensen weg of halen ze op, en passagiers kunnen even een sigaretje opsteken.


De conducteur kondigt af en toe iets bezienswaardigs aan, zoals de rivier de Río Grande, weer zo’n naam uit Westerns, waar we vlak langs rijden en waar aan de andere kant Mexico ligt. Mexico! Op een paar meter afstand!
Ik zit als een koningin met m’n voeten omhoog en kijk, mijmer, schrijf.
En zo glijdt de dag en het landschap voorbij.
Om half twaalf zie ik een huis. Om twaalf uur een auto.
We zetten ons horloge een uur terug: we rijden nu door mountain time.
Bij de lunch zit ik tegenover een kleine man met grote snor en tattoo. Hij is op weg naar z’n zoon, want die gaat, met z’n vrouw, voor de derde keer naar Irak, voor een jaar en ieder naar een andere plek. Ze zijn beiden militair. Hun twee zoontjes van 1 en 2 gaan dan naar haar ouders. Het lijkt me vreselijk, zo’n uit elkaar gerukt gezin, maar gelukkig is er internet met skype en webcam. De man trakteert me op het eten.
Rond vier uur ’s middags zijn we opeens weer in de bewoonde wereld, met ranches, akkers en geïrrigeerde boomgaarden. De trein toetert en gaat sneller rijden.
Keurig op tijd komen we in El Paso aan. Twaalf uur hebben we gereden en nog steeds zijn we in Texas, maar wel bij de grens met de volgende staat: New Mexico.
In de grote lege wachtruimte wacht ik een uur op m’n nieuwe gastvrouw. Dan blijkt dat zij thuis heeft zitten wachten op mijn telefoontje.